Alle berichten van Eduard De Kam

Eduard de Kam is eind jaren 1970 begonnen met het fotograferen van nieuws en andere gebeurtenissen. In 1982 maakt hij een documentaire in opdracht van het Rijksmuseum. Daarna volgden er allerlei andere fotografische activiteiten. Sinds 1990 volgt hij de ontwikkelingen van de digitale fotografie voor het tijdschrift P|f. In 2000 is hij medeoprichter van het NIDF om de Nederlandse beroepsfotografen op de hoogte te houden van de digitale mogelijkheden. Hij is actief als schrijver van technische boeken op fotografisch gebied, hij geeft workshops en is expert op het gebied van kleurbeheer en het herkennen van fotomanipulatie. De boeken van Eduard vind je hier.

Analoog fotograferen en digitaal bewerken

Analoog fotograferen is weer helemaal terug. De charme van het werken met oude camera’s, film en chemie stijgt in populariteit, vooral bij jongere fotografen. Er zijn mensen die zelfs weer een donkere kamer inrichten, maar de meeste analoge fotografen gebruiken film die ze inscannen en daarna digitaal bewerken. Met dit gemengd werken, heb je het beste van twee werelden. Hoe pak je analoog fotograferen en digitaal bewerken handig aan?

Deze opname met een Hasselblad superwide laat zien dat een hoogwaardig objectief veel scherpte oplevert, terwijl de groothoek, een 38 mm, ook nog eens veel scherptediepte geeft. Door zorgvuldig achteraf afwerken waarbij de helderheid en het contrast in de paal zijn aangepast, steekt die toch voldoende af tegen de omgeving, ook al is alles zo’n beetje scherp.

Het genieten van het analoge proces, de echtheid van het werken met unicaten, de tijdloze warmte en de mogelijkheid om je als fotograaf te onderscheiden, zijn enkele redenen waarom het fotograferen op film weer populair is. Gemengd of hybride werken kun je op verschillende manieren doen: van analoog opnemen via digitaal bewerken tot weer analoog afdrukken. Bij elke stap kun je kiezen voor de techniek die je het beste bevalt en bij elke stap kun je weer voor de techniek die je het beste bevalt en bij elke stap kun je weer overschakelen naar een andere techniek.

Lees verder Analoog fotograferen en digitaal bewerken

Trucs voor analoge fotografie

Nu analoge fotografie weer in de mode is, komt er ook weer belangstelling voor typisch analoge trucs. In het boek Analoge fotografie worden er veel uitgelegd. Zo kun je bijvoorbeeld fotopapier rechtstreeks belichten, zonder tussenkomst van een gewone camera. Dat kan ook met een simpele pinhole camera. Deze werkwijze biedt interessante artistieke mogelijkheden. Hoe ga je te werk? In deze blogpost vind je een aantal trucs met analoge belichtingen.

Fotogrammen

Je kunt op deze manier bijvoorbeeld fotogrammen maken, waarbij het grote nadeel is dat de originele beelden een heel laag contrast hebben. Alleen door ze te scannen of te fotograferen met een digitale camera en ze daarna flink te bewerken kun je er een afbeelding met een prettig contrast van maken.

Door de geringe gevoeligheid van fotopapier is het alleen geschikt voor het maken van opnamen van stilstaande onderwerpen, tenzij je de onscherpte die beweging veroorzaakt in je foto wilt zien.
Lees verder Trucs voor analoge fotografie

Alternatieve processen in de analoge fotografie

Er zijn verschillende alternatieve processen in de analoge fotografie in gebruik, elk met hun eigen charme. Hieronder uitleg, afkomstig uit mijn boek Focus op fotografie: Analoge fotografie.

Vrijwel alle gangbare fotografische processen maken gebruik van de lichtgevoeligheid van zilverzouten. Dat is omdat die stoffen nu eenmaal heel gevoelig zijn voor de inwerking van licht. Daardoor zijn, als er genoeg licht is, echt korte belichtingstijden van fracties van seconden mogelijk. Maar als het gaat om het maken van kopieën – afdrukken met name – is die hoge gevoeligheid niet nodig. De tijd die het kost om het materiaal te belichten waar de afdruk uit bestaat doet er veel minder toe. Vandaar dat er in de loop van de geschiedenis wel andere materialen zijn gevonden die geschikt zijn om te gebruiken. Soms zijn dat betrekkelijk goedkope materialen, iets wat altijd fijn is. Maar soms ook heel kostbare materialen die je alleen kunt gebruiken voor heel bijzondere foto’s. Het voordeel is dan wel weer dat die materialen afdrukken opleveren die vrijwel onbeperkt houdbaar zijn. Al die vormen van fotografie heten samen alternatieve processen. Sommige zijn erg arbeidsintensief en vragen om een heel goed ingerichte werkplek, andere zijn net wat eenvoudiger. Lees verder Alternatieve processen in de analoge fotografie

Digitaal of analoog fotograferen?

Focus op Fotografie: Analoge fotografieIn het nieuwe boek Focus op fotografie: Analoge fotografie leert auteur Eduard de Kam fotografen die deze manier van werken niet of onvoldoende kennen hoe ze met de analoge technieken aan het werk kunnen gaan. Maar waarom zou je eigenlijk analoog gaan fotograferen? In onderstaande inleiding van het boek zet Eduard de voor- en nadelen van analoge fotografie op een rijtje. Misschien kan het allebei:  analoog én digitaal fotograferen… (H.F.)

Nadat halverwege de negentiende eeuw de fotografie was uitgevonden werden er allerlei verschillende manieren bedacht om foto’s te maken. Maar of het nu om daguerrotypes ging, of contactafdrukken volgens de methode Talbot of de latere albumineafdrukken van collodium glasnegatieven, het was allemaal fotografie. En dat bleef heel lang zo, ondanks een veelvoud aan andere methodes om fotografisch beeld op te nemen en weer te geven. Maar toen er eind twintigste eeuw een geheel nieuwe manier kwam om foto’s te maken die eigenlijk al direct digitale fotografie werd genoemd, ontstond kennelijk de noodzaak om de oudere technieken een nieuwe naam te geven. Analoge fotografie is gangbaar geworden als aanduiding, ik zelf houd wel van chemische fotografie als term, dat verwijst naar de gebruikte techniek. Wel hoop ik dat voor iedereen, ongeacht de gekozen techniek, het begrip fotografie het belangrijkste onderdeel van de naamgevingen blijft.

Het gaat om het maken van foto’s

Uiteindelijk is het een keuze voor een bepaalde techniek, maar het gaat om het maken van foto’s. Het blijven uiteindelijk foto’s, waarbij het niet zo is dat de ene techniek die foto’s op een magische manier beter, waardevoller of mooier maakt. Beide technieken kunnen worden gebruikt en ze hebben beide hun bijzondere eigenschappen en mogelijkheden. Ook zijn veel onderdelen van de techniek eigenlijk niet gewijzigd bij de overgang van chemisch naar digitaal: het kiezen van je onderwerp, het maken van de compositie, het scherpstellen en het goed belichten, het is nog steeds waar je wat betreft de techniek mee bezig moet zijn. En die techniek, analoog of digitaal, is bijzaak als het gaat om de kwaliteit van de foto. Het is de foto zelf waar het om gaat: wat de foto laat zien, welk verhaal er mee vertelt wordt of welke herinnering er mee bewaard en hopelijk ook gedeeld wordt. Lees verder Digitaal of analoog fotograferen?

Fotograferen – Van opname tot afdruk: kleur en kleurbeheer

Het Handboek Fotograferen – Van opname tot afdruk is een boek over hedendaagse fotografische techniek. Je wilt als fotograaf vrijwel totale controle hebben over het complete traject, van die opname tot aan die afdruk. Dat zelfde geldt ook voor de archivering en opslag van je foto’s: je wilt zekerheid over de technische kwaliteit en zekerheid als het erop aan komt beeldmateriaal terug te vinden. In die zeer informatieve boek komt die allemaal aan de orde. We geven hieronder een voorproefje uit het boek over kleur en kleurmanagement.

Kleur

Kleur is een eigenschap van het licht. Het menselijk oog kan de straling zien met een golflengte tussen de 400 en 750 nanometer. Elke golflengte zien we als een andere kleur, van blauw bij 400nm tot rood bij 750nm. De samenstelling van golflengtes wordt het spectrum genoemd. We zien het hele spectrum bijvoorbeeld in een regenboog of wanneer het door een prisma wordt gevormd uit wit licht. Vrijwel alle kleuren die wij zien, zijn opgebouwd uit wisselende samenstellingen licht van alle zichtbare golflengtes. Bij digitale foto’s worden drie hoofdkleuren gebruikt: rood, blauw en groen (RBG). De onderlinge verhouding ervan bepaalt de kleur die wij zien.
Lees verder Fotograferen – Van opname tot afdruk: kleur en kleurbeheer

Digitaal van kleur naar zwart-wit

Van kleur naar zwart-wit

Wanneer je op zwart-witfilm, of met een speciale digitale monochrome camera opneemt zorgt het systeem voor de vertaling van de kleuren uit de werkelijkheid naar de grijswaarden in je zwart-witfoto. Hoe dat gebeurt ligt vast in de eigenschappen van het opnamemateriaal. Zeker films hebben in combinatie met een ontwikkelaar en ontwikkelmethode een eigen karakter. De monochrome sensor ook. Maar als je achteraf een kleurenfoto omzet in een zwart-wit/grijswaarden versie kun je zelf dat karakter bepalen door de bijdrage van de verschillende kleurbereiken aan de uiteindelijke helderheid te sturen met de instellingen van de software. Hoe ga je digitaal van kleur naar zwart-wit?

digitaal van kleur naar zwart-wit
De menu keuze in een digitale camera om te zorgen voor een monochrome voorvertoning en jpeg bestand.

Lees verder Digitaal van kleur naar zwart-wit

Zwart-wit: film-scannen of reproduceren

De oorsprong van de zwart-witfotografie ligt in het begin van de fotografie toen er nog geen kleur werd vastgelegd. Ook toen dat al wel mogelijk was waren er veel redenen om toch op zwart-witfilm op te nemen: je kon de afwerking makkelijk zelf doen en er was veel vraag naar zwart-wit omdat drukwerk in kleur nog niet zo gangbaar was. Nu je als je dat wilt ook vanuit een digitale kleurenfoto een zwart-wit versie kunt maken is er nog de steeds de optie om op zwart-witfilm op te nemen en een digitale kopie van de negatieven te maken. Zwart-wit: film-scannen of reproduceren?

Dat lijkt omslachtig, het is het ook wel, maar de reden om het te doen is dat het de enige manier is waarop je echt de voor zwart-wit fotografie zo bepalende korrel in je foto’s krijgt. De digitale namaak daarvan vind ik nog steeds niks, maar ik weet niet hoeveel mensen het verschil nog zien.

Zwart-wit: film-scannen of reproduceren
Een negatief in digitale vorm, er moet nog een positief van gemaakt worden, waarbij je alle opties hebt om de foto naar je hand te zetten.

Lees verder Zwart-wit: film-scannen of reproduceren

Een digitale zwart-witfoto

Via listige kunstgrepen leggen vrijwel alle digitale camera’s de wereld in kleur vast. Meestal zijn dat kleurenfilters op de pixels, soms in lagen boven elkaar, wat meer lijkt op de manier waarop moderne kleurenfilms dat doen. En hoewel je zwart-wit als ouderwets zou kunnen betitelen, er zijn mensen die hun foto’s toch in zwart-wit willen laten zien, hopelijk nadat ze de foto ook zo gemaakt hebben en de afbeelding daar geschikt voor is. Hoe maak je een digitale zwart-witfoto?

Er zijn verschillende manieren om een digitale foto zonder kleur te maken of te krijgen.

Film

een digitale zwart-witfoto
De korrel van film, een reden om op film te fotograferen.

De echte manier is om zwart-wit film te gebruiken en de negatieven te scannen of te reproduceren. Het ‘echte’ van deze methode is dat je dan de korrelstructuur die eigen is aan de klassieke zwart-witfoto meekrijgt. Die is altijd mooier dan wat je achteraf in een computerprogramma kunt toevoegen. Een ander voordeel van negatieffilm is de tolerantie voor overbelichting, wat in de regel zorgt voor heel mooie luchten. Met een digitale camera is dat veel moeilijker te bereiken. Lees verder Een digitale zwart-witfoto

Zwart-witfotografie – de geschiedenis

Wanneer een foto geen kleur heeft wordt meestal de term zwart-wit gebruikt. Monochroom, grijswaarden of als je er een negatieve lading in wilt leggen, kleurloos, zijn andere woorden voor hetzelfde. Hoewel vrijwel alle camera’s tegenwoordig de digitale foto’s als als een RGB kleurenbeeld vastleggen waren de eerste foto’s die gemaakt werden anders, de kleur ontbrak.

Lichtgevoelig

De gebruikte materialen voor de eerste fotografie waren gevoelig voor licht, vooral voor blauw licht waarvan de straling de meeste energie bevat. Er zijn wel waarnemingen waarbij de lichtgevoelige zilverzouten ook kleur vastleggen, maar dergelijke beelden beklijven niet: onder invloed van licht dat nodig is om de afbeeldingen te bekijken verdwijnt de afbeelding. Fixeren, het behoud van het vastgelegde beeld, is een essentieel onderdeel van de fotografie. Naast zilverzouten zijn er ook andere lichtgevoelige materialen die een afbeelding met een andere hoofdkleur leveren. Kort na de uitvinding van de fotografie werd de cyanotypie uitgevonden die afbeeldingen levert met blauw als dragende kleur. En de meeste gewone afdrukken waren eerder bruin-wit dan zwart-wit. Dat laatste is pas het geval sinds de chemie van de fotografie volwassen werd. Maar de afdrukken die mijn overgrootvader rond 1900 maakte zijn nog steeds bruin-wit.

Reproductie van oude familiefoto, de bruine kleur was toen de standaard voor de hobby fotograaf.

Lees verder Zwart-witfotografie – de geschiedenis

Kleur, foto’s laten afdrukken

Dit is 9de en laatste aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij het onderwerp: foto’s laten afdrukken.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER , de 7de afleveringen over 3D LUT-tabellen HIER en de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER.

Je kunt je foto’s ook laten afdrukken, of opsturen als bestand om op een andere manier te laten gebruiken. Hoe nauwkeuriger je weet op welke manier een foto gebruikt gaat worden, hoe nauwkeuriger je het bestand daarop kunt afstemmen en hoe beter de kwaliteit bij gebruik. Kwaliteit is dan de scherpte, maar vooral natuurlijk de overeenstemming voor wat betreft de kleur tussen wat je op je scherm ziet en hoe de afdruk er uit ziet.

De keuzes en instelingen waar je je mee bezig moet houden zijn dan:
• Het bestandstype dat je opstuurt
• De afmetingen ( de combinatie van de maat en de resolutie )
• De kleurruimte
• De verscherping, maar die kun je alleen echt regelen als je precies de afmetingen weet.
Lees verder Kleur, foto’s laten afdrukken

Kleur, foto’s zelf afdrukken

Dit is 8ste aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij het onderwerp: foto’s zelf afdrukken.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER en de 7de afleveringen over 3D LUT-tabellen HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Je kunt je foto’s zelf afdrukken, of je kunt dat laten doen. In beide gevallen wil je dat de kleuren van de afdruk zo goed als dat gaat overeenkomen met wat je op je beeldscherm ziet. De eerste voorwaarde is dan dat die weergave op je scherm echt betrouwbaar is, hoe je daar voor zorgt staat in de NIDF-norm en in eerdere afleveringen van dit blog. En ook het beoordelen van de afdruk moet je met goed licht doen.

Beperkingen

Wanneer je je foto naar eigen wens en smaak bewerkt hebt en je wilt er een afdruk van zijn er een paar dingen om te regelen zodat alles er zo goed uitziet als maar mogelijk is. De grenzen voor wat betreft de overeenstemming tussen de weergave op een beeldscherm en die op papier liggen meestal in de geringere omvang van de kleurverzadiging op papier en het feit dat een beeldscherm licht uitstraalt wat zeer heldere lichte gedeeltes in weergave van de foto op het scherm mogelijk maakt. Het grootste verschil met wat je op het scherm ziet krijg je wanneer je afdrukken maakt of laat maken op matte papiersoorten. Lees verder Kleur, foto’s zelf afdrukken

Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Zelf heb ik geen probleem met het abonnementsmodel dat Adobe hanteert en waarmee je voor een bescheiden bedrag naast Lightroom ook Photoshop en nog wat extra software, ook voor op je tablet, tot je beschikking krijgt. Ik heb zelfs twee abonnementen omdat ik teveel computers heb. Het enige onhandige is dat je de webopslag van die twee accounts niet kunt samenvoegen. Dat je Photoshop er bij krijgt betekent dat je wanneer je dat programma gebruikt, je niet alleen een alternatief voor Lightroom nodig hebt, maar ook een alternatief voor de mogelijkheden waar je Photoshop voor gebruikt. Maar er kunnen ook andere redenen zijn om te denken aan andere software. Er zijn dan verschillende zaken om op te letten, bijvoorbeeld de Bibliotheek in Lightroom. Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Informatie over foto’s in Luminar en ON1

Voor mij is de catalogus van Lightroom heel belangrijk, onmisbaar wat betreft de functies waarmee je heel eenvoudig in al je foto’s kunt zoeken op welke informatie er maar in zit, of er door je zelf ingestopt is. Een andere applicatie kan alleen maar bruikbaar zijn als deze zoekfunctie ook aanwezig is. En omdat de informatie is en wordt opgeslagen volgens standaards, de EXIF met de camera informatie, de IPTC met wat je zelf toevoegt, hoeft het geen probleem te zijn voor andere software om dat allemaal te zien en die ter beschikking van de gebruiker te stellen. Hier viel Luminar3 voor mij door de mand, ik kon althans niks van deze noodzakelijke mogelijkheden vinden. Hoewel het heel snel al je foto’s inleest en er thumbnails van maakt, komt de ‘catalogus’ niet verder dan een chronologische lijst. Dan kan ik er verder niks mee en is het voor mij niet zinvol er verder naar te kijken. Lees verder Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Kleur, je eigen wensen: 3D LUT-tabellen

Dit is 7de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij werken met kleur in Photoshop, waarbij o.a. het maken van en het werken met 3D LUT-tabellen aan de orde komen.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER.. de 8ste aflevering over het zelf printen van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Photoshop

Photoshop is eigenlijk al heel lang veel meer dan een programma voor fotografen: het is bedoeld voor het maken en wijzigen van veel soorten afbeeldingen. Digitale foto’s zijn daar uiteraard een deel van, misschien wel een groot deel. Onderdeel van het bewerken is dat je wel zeker wilt zijn dat wat je op je scherm aan kleuren ziet ook echt is wat je voor ogen staat en aan het maken bent. In tegenstelling tot Lightroom, waar alles in principe vanzelf goed staat ingesteld, kun je bij Photoshop wel het één en ander instellen op het gebied van de kleur en hoe het programma er mee om gaat. Die keuzes maak je in de speciale voorkeuren voor de kleur, de kleurinstellingen. Lees verder Kleur, je eigen wensen: 3D LUT-tabellen

Kleurcorrecties toepassen op foto’s

‘Kleurcorrecties toepassen op foto’s’ is 6de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding, vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, en de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen  HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Na het kiezen van de witbalans en het cameraprofiel heb je in principe een correcte kleurweergave. Dat is een resultaat van het gebruiken van de juiste techniek. Maar het gebruiken van de techniek is een hulpmiddel en het is niet altijd zo dat de techniek je ook het resultaat levert dat je wilt. Naast en na de techniek komt je persoonlijke smaak en wensen over de foto. Het gevolg daarvan kan wel eens zijn dat je toch de kleur anders wilt dan de techniek je in eerste instantie heeft geleverd. Kleurcorrecties van persoonlijke smaak…

Aanpassingen

Cameraprofiel en witbalans zijn uiteindelijk keuzes die je gemaakt hebt en als je niet tevreden bent over het resultaat is de eerste stap om te kijken naar deze twee instellingen. Ze bieden je een groot aantal mogelijkheden om het aanzien van je foto te wijzigen. Maar het zijn wel altijd wijzigingen die je hele foto veranderen wat betreft de kleur en het contrast. je moet deze twee aanpassingen altijd eerst helemaal uitproberen voor je verder gaat want als je al andere aanpassingen aan kleur, contrast of helderheid hebt gedaan is het niet handig om als het ware weer helemaal overnieuw te beginnen door het wijzigen van cameraprofiel of witbalans. Lees verder Kleurcorrecties toepassen op foto’s

Kleur, cameraprofielen en Lightroom

Dit is 5de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Sinds enige tijd is de plek waar je de keuze voor de cameraprofielen maakt in Lightroom gewijzigd. Stonden ze eerst een beetje verstopt in het onderste paneel, nu staan ze terecht bovenin, als onderdeel van de standaardaanpassingen. Dat is terecht omdat het de eerste keuze is die je moet maken wanneer je je foto’s gaat bewerken. 

Het is een basisinstelling die allerlei zaken aan contrast, kleur en verzadiging wijzigt en daardoor is het zinloos om die keuze te wijzigen wanneer je al andere correcties aan je foto hebt gedaan. Naast de verplaatsing van het gereedschap zijn ook de mogelijkheden flink uitgebreid, waardoor je nu eigenlijk drie soorten camera profielen tot je beschikking hebt. De gewone, die min of meer afgeleid zijn van de instellingen voor de beeldstijl en dergelijke in de camera. Dan is er plek voor zelf gemaakte cameraprofielen op basis van de colorchecker die bedoeld zijn om vergaande controle over de kleurweergave te krijgen, als je die tenminste gemaakt hebt. Als derde zijn er de cameraprofielen die je zelf kunt aanmaken op basis van correcties en andere mogelijkheden die uiteindelijk een soort presets zijn, maar dan wel bijzondere waar je de intensiteit van kunt regelen. Lees verder Kleur, cameraprofielen en Lightroom

Kleur, de Camera

Dit is 4de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de 5de aflevering over cameraprofielen in Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Je leest wel eens discussies op het internet waarin stellig beweerd wordt dat het voor de kleuren van je foto veel uitmaakt welke camera je gebruikt. Uiteindelijk is dat volgens mij niet het geval, maar afhankelijk van hoe je fotografeert, kan zeker wel de indruk ontstaan dat het nogal een flink verschil maakt. Maar eigenlijk ontstaan de verschillen in kleur door de software die gebruikt wordt om de foto te berekenen.

Wanneer je wat in een aantal opzichten misschien makkelijk is, JPEG gebruikt als opnameformaat in de camera, zijn de foto’s uiteraard gebaseerd op de techniek van de sensor en de processor in de camera. Maar het zijn vooral de instellingen die je kiest die bepalen hoe de foto er uiteindelijk uit gaat zien, die foto wordt berekend door de software in de camera. Fotografeer je in RAW, wat uiteindelijk makkelijker is en een hogere eindkwaliteit op kan leveren, dan worden de kleuren gemaakt in het programma waarmee je je raw-bestanden omzet in digitale foto’s, en daar is heel veel in te stellen zodat je er vrijwel elk mogelijk resultaat uit kunt halen, en wordt de invloed van de gebruikte camera verwaarloosbaar. Lees verder Kleur, de Camera

Kleur, zien en fotograferen

Dit is 3de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 4de aflevering over kleur en de camera vind je HIERde 5de aflevering over cameraprofielen in Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Voor je tijd, geld en moeite steekt in het op orde brengen van de techniek rond de kleurweergave van de apparatuur die je gebruikt, is het nodig even een uitstapje te maken naar de vraag hoe je kleur eigenlijk ziet, en hoe betrouwbaar je eigen waarneming is. In hoeverre kun je vertrouwen op je ogen zeg maar. Dan blijkt dat die betrouwbaarheid nogal afhangt van de lichtsituatie waar je naar je foto’s kijkt. 

Wanneer je een foto maakt zie je ook zelf de kleur van wat je fotografeert terwijl de camera die kleuren op een eigen manier vastlegt. Wanneer je later de foto terugziet, of dat nu op een beeldscherm is of op afgedrukt op papier, wil je dat de kleuren van die foto overeenstemmen met je herinnering aan de kleuren toen je de foto maakte. Nu is ons oog, behalve bij de groep mensen met een vorm van kleurenblindheid, best goed in het beoordelen van kleur. Maar die beoordeling is wel heel erg afhankelijk van de omstandigheden waaronder je ergens naar kijkt. Wil je kunnen vertrouwen op je eigen waarneming dan moet je er voor zorgen dat de omstandigheden zoveel mogelijk onder controle en altijd hetzelfde zijn. Lees verder Kleur, zien en fotograferen

Kleur, de witbalans

Dit is 2de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 3de aflevering over het verschil van hoe jij kleur ziet en hoe je camera dat ziet, vind je HIER, de 4de aflevering over kleur en de camera vind je HIERde 5de aflevering over cameraprofielen in Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Je kunt foto’s maken bij allerlei soorten licht. En elk soort licht heeft een eigen kleur. Bij natuurlijk licht, waaronder ik hier ook gloeilampen en halogeenlampen reken, levert de lichtbron vrijwel alle kleuren van het spectrum, het enige verschil is de samenstelling, hoeveel van elke golflengte is in het licht aanwezig.

Kleurtemperatuur

Je kunt die samenstelling meten en dan zie je direct dat halogeenlampen veel meer frequenties uit het rode gedeelte van het spectrum bevatten dan het daglicht zoals je dat buiten aantreft. En wanneer het weer anders is, zon of bewolkt, kun je ook verschillen meten hoewel die wel kleiner zijn. En de kleur van het zonlicht verloopt ook nog eens gedurende de dag. De kleur van dit soort licht kan worden uitgedrukt in de kleurtemperatuur. Dat is de kleur van het licht dat wordt uitgestraald door een voorwerp dat tot die betreffende temperatuur wordt verhit. De voor deze aanduiding gebruikte schaal is die van Kelvin. Kelvinwaardes, het zijn geen graden overigens, zijn ongeveer 273 hoger dan de temperatuur in graden Celcius. Een halogeenlamp heeft een kleurtemperatuur van ongeveer 3200K, ruim 2900 °C, net onder het smeltpunt van Wolfraam waar de gloeidraad van gemaakt is.
Lees verder Kleur, de witbalans

Hoe bepaal je de kleur van je foto’s?

‘De kleur van je foto’s’ is een serie van 9 blogposts van Eduard de Kam. De serie geeft je inzicht in de werking van licht, de invloed die licht heeft op kleur en hoe je camera en beeldbewerkingssoftware omgaat met die kleur. Uiteindelijk is de vraag: hoe bepaal je de kleur van je foto’s? Dat doe je in de camera en met beeldbewerking, buiten de camera. Dit is 1ste aflevering in de serie. De 2de aflevering vind je HIER, de 3de HIER, de 4de HIERDe 5de aflevering over cameraprofielen in Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER. De 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER. (H.F.) 

Fotografie: meer dan schrijven met licht

Licht maakt je foto en hoewel ik de uitdrukking ‘schrijven met licht’ de lading absoluut niet vind dekken is het licht wel waarmee de foto’s gemaakt worden. Heel belangrijk is de aard van het licht, hoe verlicht het je onderwerp? De hoeveelheid licht moet je meten voor de juiste belichting, maar wat moet je meten of doen voor de juiste kleur, als er tenminste van een juiste kleur gesproken kan worden? Hoe bepaal je de juiste kleur van je foto’s?

De kleur van het licht

Wanneer we het hebben over licht voor de fotografie dan gaat het over elektromagnetische straling met een golflengte of frequentie, het is maar waar je naar wilt kijken, waar onze ogen gevoelig voor zijn. Dat bereik aan golflengtes loopt van 380 nm voor het blauw, tot 740 nm voor het rood. Daartussen liggen dan alle kleuren van het spectrum zoals je ze in een regenboog kunt zien. De kleur van de meeste lichtbronnen en de kleuren die we normaal om ons heen zien zijn opgebouwd uit wisselende hoeveelheden van al de golflengtes, waarbij de kleur die we zien een soort gemiddelde is. Daarbij kan een onderscheid gemaakt worden in wat ik ‘natuurlijk’ licht noem waaronder zowel zonlicht als gloeilampen vallen en dat als mooie eigenschap heeft dat alle spectrale kleuren er in een mooie regelmaat in aanwezig zijn. Dat is het beste licht om kleuren mee vast te leggen. Daarnaast zijn er de moderne wat je synthetische lichtbronnen zou kunnen noemen, TL en LED, waarbij met name het TL-licht een onregelmatig spectrum heeft, maar ook het LED-licht mist vaak bepaalde kleuren uit het spectrum. Om daar goed mee te kunnen fotograferen moet er meer worden gedaan.
Lees verder Hoe bepaal je de kleur van je foto’s?