Alle berichten van Eduard De Kam

Zwart-wit: film-scannen of reproduceren

De oorsprong van de zwart-witfotografie ligt in het begin van de fotografie toen er nog geen kleur werd vastgelegd. Ook toen dat al wel mogelijk was waren er veel redenen om toch op zwart-witfilm op te nemen: je kon de afwerking makkelijk zelf doen en er was veel vraag naar zwart-wit omdat drukwerk in kleur nog niet zo gangbaar was. Nu je als je dat wilt ook vanuit een digitale kleurenfoto een zwart-wit versie kunt maken is er nog de steeds de optie om op zwart-witfilm op te nemen en een digitale kopie van de negatieven te maken. Zwart-wit: film-scannen of reproduceren?

Dat lijkt omslachtig, het is het ook wel, maar de reden om het te doen is dat het de enige manier is waarop je echt de voor zwart-wit fotografie zo bepalende korrel in je foto’s krijgt. De digitale namaak daarvan vind ik nog steeds niks, maar ik weet niet hoeveel mensen het verschil nog zien.

Zwart-wit: film-scannen of reproduceren
Een negatief in digitale vorm, er moet nog een positief van gemaakt worden, waarbij je alle opties hebt om de foto naar je hand te zetten.

Lees verder Zwart-wit: film-scannen of reproduceren

Een digitale zwart-witfoto

Via listige kunstgrepen leggen vrijwel alle digitale camera’s de wereld in kleur vast. Meestal zijn dat kleurenfilters op de pixels, soms in lagen boven elkaar, wat meer lijkt op de manier waarop moderne kleurenfilms dat doen. En hoewel je zwart-wit als ouderwets zou kunnen betitelen, er zijn mensen die hun foto’s toch in zwart-wit willen laten zien, hopelijk nadat ze de foto ook zo gemaakt hebben en de afbeelding daar geschikt voor is. Hoe maak je een digitale zwart-witfoto?

Er zijn verschillende manieren om een digitale foto zonder kleur te maken of te krijgen.

Film

een digitale zwart-witfoto
De korrel van film, een reden om op film te fotograferen.

De echte manier is om zwart-wit film te gebruiken en de negatieven te scannen of te reproduceren. Het ‘echte’ van deze methode is dat je dan de korrelstructuur die eigen is aan de klassieke zwart-witfoto meekrijgt. Die is altijd mooier dan wat je achteraf in een computerprogramma kunt toevoegen. Een ander voordeel van negatieffilm is de tolerantie voor overbelichting, wat in de regel zorgt voor heel mooie luchten. Met een digitale camera is dat veel moeilijker te bereiken. Lees verder Een digitale zwart-witfoto

Zwart-witfotografie – de geschiedenis

Wanneer een foto geen kleur heeft wordt meestal de term zwart-wit gebruikt. Monochroom, grijswaarden of als je er een negatieve lading in wilt leggen, kleurloos, zijn andere woorden voor hetzelfde. Hoewel vrijwel alle camera’s tegenwoordig de digitale foto’s als als een RGB kleurenbeeld vastleggen waren de eerste foto’s die gemaakt werden anders, de kleur ontbrak.

Lichtgevoelig

De gebruikte materialen voor de eerste fotografie waren gevoelig voor licht, vooral voor blauw licht waarvan de straling de meeste energie bevat. Er zijn wel waarnemingen waarbij de lichtgevoelige zilverzouten ook kleur vastleggen, maar dergelijke beelden beklijven niet: onder invloed van licht dat nodig is om de afbeeldingen te bekijken verdwijnt de afbeelding. Fixeren, het behoud van het vastgelegde beeld, is een essentieel onderdeel van de fotografie. Naast zilverzouten zijn er ook andere lichtgevoelige materialen die een afbeelding met een andere hoofdkleur leveren. Kort na de uitvinding van de fotografie werd de cyanotypie uitgevonden die afbeeldingen levert met blauw als dragende kleur. En de meeste gewone afdrukken waren eerder bruin-wit dan zwart-wit. Dat laatste is pas het geval sinds de chemie van de fotografie volwassen werd. Maar de afdrukken die mijn overgrootvader rond 1900 maakte zijn nog steeds bruin-wit.

Reproductie van oude familiefoto, de bruine kleur was toen de standaard voor de hobby fotograaf.

Lees verder Zwart-witfotografie – de geschiedenis

Kleur, foto’s laten afdrukken

Dit is 9de en laatste aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij het onderwerp: foto’s laten afdrukken.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER , de 7de afleveringen over 3D LUT-tabellen HIER en de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER.

Je kunt je foto’s ook laten afdrukken, of opsturen als bestand om op een andere manier te laten gebruiken. Hoe nauwkeuriger je weet op welke manier een foto gebruikt gaat worden, hoe nauwkeuriger je het bestand daarop kunt afstemmen en hoe beter de kwaliteit bij gebruik. Kwaliteit is dan de scherpte, maar vooral natuurlijk de overeenstemming voor wat betreft de kleur tussen wat je op je scherm ziet en hoe de afdruk er uit ziet.

De keuzes en instelingen waar je je mee bezig moet houden zijn dan:
• Het bestandstype dat je opstuurt
• De afmetingen ( de combinatie van de maat en de resolutie )
• De kleurruimte
• De verscherping, maar die kun je alleen echt regelen als je precies de afmetingen weet.
Lees verder Kleur, foto’s laten afdrukken

Kleur, foto’s zelf afdrukken

Dit is 8ste aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij het onderwerp: foto’s zelf afdrukken.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER en de 7de afleveringen over 3D LUT-tabellen HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Je kunt je foto’s zelf afdrukken, of je kunt dat laten doen. In beide gevallen wil je dat de kleuren van de afdruk zo goed als dat gaat overeenkomen met wat je op je beeldscherm ziet. De eerste voorwaarde is dan dat die weergave op je scherm echt betrouwbaar is, hoe je daar voor zorgt staat in de NIDF-norm en in eerdere afleveringen van dit blog. En ook het beoordelen van de afdruk moet je met goed licht doen.

Beperkingen

Wanneer je je foto naar eigen wens en smaak bewerkt hebt en je wilt er een afdruk van zijn er een paar dingen om te regelen zodat alles er zo goed uitziet als maar mogelijk is. De grenzen voor wat betreft de overeenstemming tussen de weergave op een beeldscherm en die op papier liggen meestal in de geringere omvang van de kleurverzadiging op papier en het feit dat een beeldscherm licht uitstraalt wat zeer heldere lichte gedeeltes in weergave van de foto op het scherm mogelijk maakt. Het grootste verschil met wat je op het scherm ziet krijg je wanneer je afdrukken maakt of laat maken op matte papiersoorten. Lees verder Kleur, foto’s zelf afdrukken

Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Zelf heb ik geen probleem met het abonnementsmodel dat Adobe hanteert en waarmee je voor een bescheiden bedrag naast Lightroom ook Photoshop en nog wat extra software, ook voor op je tablet, tot je beschikking krijgt. Ik heb zelfs twee abonnementen omdat ik teveel computers heb. Het enige onhandige is dat je de webopslag van die twee accounts niet kunt samenvoegen. Dat je Photoshop er bij krijgt betekent dat je wanneer je dat programma gebruikt, je niet alleen een alternatief voor Lightroom nodig hebt, maar ook een alternatief voor de mogelijkheden waar je Photoshop voor gebruikt. Maar er kunnen ook andere redenen zijn om te denken aan andere software. Er zijn dan verschillende zaken om op te letten, bijvoorbeeld de Bibliotheek in Lightroom. Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Informatie over foto’s in Luminar en ON1

Voor mij is de catalogus van Lightroom heel belangrijk, onmisbaar wat betreft de functies waarmee je heel eenvoudig in al je foto’s kunt zoeken op welke informatie er maar in zit, of er door je zelf ingestopt is. Een andere applicatie kan alleen maar bruikbaar zijn als deze zoekfunctie ook aanwezig is. En omdat de informatie is en wordt opgeslagen volgens standaards, de EXIF met de camera informatie, de IPTC met wat je zelf toevoegt, hoeft het geen probleem te zijn voor andere software om dat allemaal te zien en die ter beschikking van de gebruiker te stellen. Hier viel Luminar3 voor mij door de mand, ik kon althans niks van deze noodzakelijke mogelijkheden vinden. Hoewel het heel snel al je foto’s inleest en er thumbnails van maakt, komt de ‘catalogus’ niet verder dan een chronologische lijst. Dan kan ik er verder niks mee en is het voor mij niet zinvol er verder naar te kijken. Lees verder Is ON1 een goed alternatief voor Lightroom?

Kleur, je eigen wensen: 3D LUT-tabellen

Dit is 7de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. In deze aflevering behandelt hij werken met kleur in Photoshop, waarbij o.a. het maken van en het werken met 3D LUT-tabellen aan de orde komen.
De 1ste aflevering, de inleiding, vind je
HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over Kleur naar eigen smaak vind je HIER.. de 8ste aflevering over het zelf printen van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Photoshop

Photoshop is eigenlijk al heel lang veel meer dan een programma voor fotografen: het is bedoeld voor het maken en wijzigen van veel soorten afbeeldingen. Digitale foto’s zijn daar uiteraard een deel van, misschien wel een groot deel. Onderdeel van het bewerken is dat je wel zeker wilt zijn dat wat je op je scherm aan kleuren ziet ook echt is wat je voor ogen staat en aan het maken bent. In tegenstelling tot Lightroom, waar alles in principe vanzelf goed staat ingesteld, kun je bij Photoshop wel het één en ander instellen op het gebied van de kleur en hoe het programma er mee om gaat. Die keuzes maak je in de speciale voorkeuren voor de kleur, de kleurinstellingen. Lees verder Kleur, je eigen wensen: 3D LUT-tabellen

Kleur, Kleurcorrecties

Dit is 6de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding, vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, en de 5de aflevering over Cameraprofielen en Lightroom vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen  HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Na het kiezen van de witbalans en het cameraprofiel heb je in principe een correcte kleurweergave. Dat is een resultaat van het gebruiken van de juiste techniek. Maar het gebruiken van de techniek is een hulpmiddel en het is niet altijd zo dat de techniek je ook het resultaat levert dat je wilt. Naast en na de techniek komt je persoonlijke smaak en wensen met betrekking tot de foto. Het gevolg daarvan kan wel eens zijn dat je toch de kleur anders wilt dan de techniek je in eerste instantie heeft geleverd. Kleurcorrecties van persoonlijke smaak…

Aanpassingen

Cameraprofiel en witbalans zijn uiteindelijk keuzes die je gemaakt hebt en als je niet tevreden bent over het resultaat is de eerste stap om te kijken naar deze twee instellingen. Ze bieden je een groot aantal mogelijkheden om het aanzien van je foto te wijzigen. Maar het zijn wel altijd wijzigingen die je hele foto veranderen wat betreft de kleur en het contrast. je moet deze twee aanpassingen altijd eerst helemaal uitproberen voor je verder gaat want als je al andere aanpassingen aan kleur, contrast of helderheid hebt gedaan is het niet handig om als het ware weer helemaal overnieuw te beginnen door het wijzigen van cameraprofiel of witbalans. Lees verder Kleur, Kleurcorrecties

Kleur, cameraprofielen en Lightroom

Dit is 5de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de vierde aflevering over hoe je camera omgaat met kleur HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Sinds enige tijd is de plek waar je de keuze voor de cameraprofielen maakt in Lightroom gewijzigd. Stonden ze eerst een beetje verstopt in het onderste paneel, nu staan ze terecht bovenin, als onderdeel van de standaardaanpassingen. Dat is terecht omdat het de eerste keuze is die je moet maken wanneer je je foto’s gaat bewerken. 

Het is een basisinstelling die allerlei zaken aan contrast, kleur en verzadiging wijzigt en daardoor is het zinloos om die keuze te wijzigen wanneer je al andere correcties aan je foto hebt gedaan. Naast de verplaatsing van het gereedschap zijn ook de mogelijkheden flink uitgebreid, waardoor je nu eigenlijk drie soorten camera profielen tot je beschikking hebt. De gewone, die min of meer afgeleid zijn van de instellingen voor de beeldstijl en dergelijke in de camera. Dan is er plek voor zelf gemaakte cameraprofielen op basis van de colorchecker die bedoeld zijn om vergaande controle over de kleurweergave te krijgen, als je die tenminste gemaakt hebt. Als derde zijn er de cameraprofielen die je zelf kunt aanmaken op basis van correcties en andere mogelijkheden die uiteindelijk een soort presets zijn, maar dan wel bijzondere waar je de intensiteit van kunt regelen. Lees verder Kleur, cameraprofielen en Lightroom

Kleur, de Camera

Dit is 4de aflevering in een serie van Eduard de Kam over kleur en fotografie. De 1ste aflevering, de inleiding vind je HIER, de 2de aflevering over de witbalans vind je HIER, de 3de aflevering over hoe je zélf kleur ziet vind je HIER, de 5de aflevering over cameraprofielen in Lightroom vind je HIER, de 6de aflevering over kleurcorrectie vind je HIER, de 7de aflevering over o.a. 3D LUT-tabellen vind je HIER, de 8ste aflevering over het zelf afdrukken van foto’s HIER en de 9de aflevering over het laten afdrukken van foto’s HIER.

Je leest wel eens discussies op het internet waarin stellig beweerd wordt dat het voor de kleuren van je foto veel uitmaakt welke camera je gebruikt. Uiteindelijk is dat volgens mij niet het geval, maar afhankelijk van hoe je fotografeert, kan zeker wel de indruk ontstaan dat het nogal een flink verschil maakt. Maar eigenlijk ontstaan de verschillen in kleur door de software die gebruikt wordt om de foto te berekenen.

Wanneer je wat in een aantal opzichten misschien makkelijk is, JPEG gebruikt als opnameformaat in de camera, zijn de foto’s uiteraard gebaseerd op de techniek van de sensor en de processor in de camera. Maar het zijn vooral de instellingen die je kiest die bepalen hoe de foto er uiteindelijk uit gaat zien, die foto wordt berekend door de software in de camera. Fotografeer je in RAW, wat uiteindelijk makkelijker is en een hogere eindkwaliteit op kan leveren, dan worden de kleuren gemaakt in het programma waarmee je je raw-bestanden omzet in digitale foto’s, en daar is heel veel in te stellen zodat je er vrijwel elk mogelijk resultaat uit kunt halen, en wordt de invloed van de gebruikte camera verwaarloosbaar. Lees verder Kleur, de Camera