Categoriearchief: Besturingssystemen

Sneltoetsen in Windows 11

Sneltoetsen in Windows 11 zijn net zo handig als die in voorgaande versies van Microsoft’s besturingssysteem. In dit artikel, afkomstig uit mijn Handboek Windows 11.

Behalve met de muis of aanraakgebaren (bij een tablet) zal Windows 11 vaak met een toetsenbord worden bediend. Dit is natuurlijk vooral van toepassing bij traditionele bureaucomputers. Maar ook als u serieus werk verricht op een tablet en gebruikmaakt van het bij de Microsoft Surface geleverde toetsenbord kan uw werktempo enorm toenemen als u weet met welke toetsencombinaties u snel bepaalde handelingen uitvoert.


Leer de sneltoetsen in Windows 11

Als we u in dit boek maar één tip zouden mogen geven (dat doen we niet, we geven er tientallen), zou die zijn: leer vooral de Windows 11sneltoetsen! Als u weet welke sneltoetsen beschikbaar zijn, kunt u handelingen vaak tientallen procenten sneller uitvoeren. De opties voor sneltoetsen gaan tegenwoordig veel verder dan Ctrl+C en Ctrl+V. Lees daarom de tabel goed door en oefen met de sneltoetsen om uw productiviteit te verbeteren.


In alle gevallen gebruikt u de Windows-toets op het toetsenbord en houdt u deze ingedrukt terwijl u de lettertoets indrukt.

De Windows-toets plus een lettertoets biedt snel toegang tot veelgebruikte functies.

Lees verder Sneltoetsen in Windows 11

Oude snelmenu in Windows 11

Grote kans dat u het oude snelmenu in Windows 11 – dat van de rechter muisknop – mist in Microsoft’s nieuwste. Het ís er echter nog wel, maar – hoe kan het ook anders – ietwat verstopt. Onderstaand fragment is afkomstig uit mijn Handboek Windows 11.

In Windows 11 is het snelmenu van de rechtermuisknop flink gewijzigd. In plaats van een (mogelijk) lange lijst met opties, zijn altijd de mogelijkheden zichtbaar die op dat moment relevant zijn. De laatste mogelijkheid in het snelmenu is altijd (onderin) Meer opties weergeven. Dit toont het ‘oude’ snelmenu.

Dit zijn enkele mogelijkheden van het nieuwe snelmenu. Ze zijn afhankelijk van het element waarop met de rechtermuisknop is geklikt:

Bij mappen Aan het startmenu vastmaken of juist losmaken, opslaan naar een .zip-bestand, in een nieuw venster openen.

Bij afbeeldingen Afbeeldingen kunt u rechtstreeks als bureaubladachtergrond instellen, linksom of rechtsom draaien, delen met anderen via e-mail of de eigenschappen van de afbeelding (grootte, datum, auteur enzovoort) tonen.

Andere bestanden De meeste bestanden kunt u direct openen in de standaardtoepassing (druk op Enter) en altijd kopiëren, plakken enzovoort.

Het snelmenu van de rechtermuisknop bevat opties die voor het desbetreffende type bestand het meest worden gebruikt.

Lees verder Oude snelmenu in Windows 11

Updates installeren voor Synology NASsen

Het is van belang om ook ‘apparaten’ bij de tijd te houden, en dus is updates installeren voor Synology NASsen eveneens belangrijk. Onderstaande tip is afkomstig uit Werken met een NAS van Henk van de Kamer en Ronald Smit, inmiddels bij alweer de derde editie aanbeland.

Een belangrijk iets om te configureren is het up-to-date houden van het besturingssysteem van uw NAS. DSM wordt regelmatig van updates voorzien. Het is zaak deze updates zo snel mogelijk te installeren, want meestal worden daarmee veiligheidslekken en achterdeurtjes gedicht. U kunt updates handmatig installeren (of beter: via een muisklik laten zoeken naar updates en deze via nóg een klik installeren). Tijdens de installatie van DSM kozen wij voor deze optie. Nogmaals, er is geen verkeerde keuze, behalve stelselmatig vergeten om dit te doen of te controleren dat het gedaan wordt!

Mocht u in besluiten om uw Synology via internet bereikbaar te maken (dat wordt eveneens in het genoemde boek uitgelegd) voor het delen van applicaties of bestanden, dan is het slimmer om het installeren van updates volledig automatisch te laten regelen. U kunt de NAS namelijk dagelijks op een bepaald tijdstip laten zoeken naar beschikbare updates en deze vervolgens volautomatisch installeren. Kies simpelweg een tijdstip waarop u de NAS niet gebruikt, bijvoorbeeld ’s nachts. Zo hebt u geen omkijken meer naar de updates en bent u altijd verzekerd van de nieuwste versie van DSM.

Lees verder Updates installeren voor Synology NASsen

Handige opties van Windows 11 Verkenner

Met de handige opties van Windows 11 Verkenner kun je – afhankelijk van je smaak – nog weer sneller en prettiger werken. Ze staan echter niet allemaal standaard aan. In dit artikel voorbeelden van dergelijke features, afkomstig uit mijn Handboek Windows 11.

Laten we eens beginnen met selectievakjes als een van de aanpasbare opties van Windows 11 Verkenner. De standaardweergave in Windows 10 was vroeger dat items in Verkenner werden getoond met een selectievakje ervoor. De gedachte daarachter was dat mappen of bestanden dan eenvoudiger te selecteren zouden zijn. Deze mogelijkheid werd echter niet veel gebruikt. Dat is waarschijnlijk de reden dat hier in Windows 11 weer van afgestapt is.

Wilt u toch de selectievakjes voor items nog tonen, doe dit dan eveneens via de knop Weergeven:

1 Klik op Weergeven, kies Weergeven en klik op Selectievakjes voor items.

De items in het centrale deel van het venster worden nu met selectievakjes getoond en u kunt ze makkelijk selecteren om te kopiëren, verplaatsen of verwijderen.

Als selectievakjes worden weergeven hoeft u niet de Ctrltoets in te drukken om meerdere items te selecteren. Dit werkt in alle weergaven. Wel moet u exact op het vakje klikken, want als u op een bestandsnaam klikt, wordt de selectie van de overige items weer ongedaan gemaakt.

Lees verder Handige opties van Windows 11 Verkenner

Pas op met refurbished computers

Ongeacht of het nou gaat om een pc, notebook, Mac of MacBook: pas op met refurbished computers. De kans dat je er binnen ergens een tot drie jaar niets meer aan hebt is levensgroot.

Het mag als bekend verondersteld worden dat Microsoft nogal wat limiterende systeemeisen over het draaien van Windows 11 heeft geïntroduceerd. Zo is een TPM 2-chip verplicht en mag de CPU niet ouder zijn dan ongeveer een jaar of drie. Wat de systeemeisen voor Windows 12 worden is niet bekend, mogelijk worden die weer verder scherpgesteld. Aan de andere kant van het spectrum vinden we Apple, dat in de afrondingsfase zit wat betreft de overgang van Intel naar eigen CPU’s. Wat daarbij vooral dit jaar met de aankondiging van macOS Ventura pijnlijk duidelijk werd, is dat ‘oudere’ Intel-Mac’s veel sneller worden afgeschreven dan gedacht.

En daarmee komen we terecht op een voorheen interessante markt voor consumenten (en instellingen) die ’t geld niet (over) hebben voor de nieuwste pc’s of Mac’s. Tot voor de de komst van Windows 11 en de overgang naar Apple Silicon waren refurbished en tweedehands computers een interessante en betaalbare optie om goedkoop aan een systeem te komen.

Lees verder Pas op met refurbished computers

Apple iPadOS 16 vertraagd

Apple iPadOS 16 wordt later uitgerold dan gepland, zoals het er nu naar uitziet. De nieuw beloofde feature Stage Manager werkt volgens velen niet echt prettig.

Stage Manager is de nieuw beoogde manier om multitasken met – jawel – ‘echte’ vensters te realiseren. Het onderdeel moet iPad’s vanaf het komende Apple iPadOS 16 nog weer meer bruikbaar maken als laptopvervanger. Alleen levert precies dit onderdeel nogal wat commentaar op van testers. Ten eerste is er het probleem dat de feature alléén werkt op iPad’s voorzien van een M1 SoC. En aan die eis voldoen nu alleen de meest recente Pro’s en de Air van dit jaar. Apple zegt dat ze niet anders kunnen, omdat de niet M1-iPad’s te traag opslaggeheugen hebben (dat wordt gebruikt als swapgeheugen door Stage Manager) én te weinig RAM. Het probleem zal ‘m echter vooral in het eerste euvel zitten, want dat bepaalt de mate van ‘soepelheid’ waarmee multitasken mogelijk is.

Apple kondigt iPadOS 16 – met Stage Manager – al uitgebreid aan op de eigen site (https://www.apple.com/nl/ipados/ipados-16-preview/). Maar of het er straks écht allemaal zo uit gaat zien? Dat is koffiedik kijken.

Veel problemen

Ook zijn er veel klachten over hoe Stage Manager precies functioneert, met name de gebruikersinterface wordt als verwarrend ervaren. Verder zitten er nog flink wat serieuze bugs in. Verschillende testers melden bovendien problemen met gebruik (en afkoppelen) van externe monitoren. Ook FaceTime in combinatie met een extern scherm levert naar het schijnt vervelende problemen op. Al met al lijkt het erop dat Stage Manager verre van klaar is om in de grote boze buitenwereld te worden losgelaten. Blijkbaar ziet Apple dat ook en spreekt het nu van een release ‘ergens in oktober’. iOS 16 verschijnt wel op tijd, in september.

Lees verder Apple iPadOS 16 vertraagd

Windows herstellen, altijd handig

Windows herstellen is zo nu en dan nodig. Bijvoorbeeld na een mislukte update of gewoon omdat na jaren gebruik de instabiliteit onacceptabel is geworden. Onderstaande tips zijn afkomstig uit mijn Handboek Windows 11.

Mogelijk wilt u uw pc helemaal opnieuw inrichten, of verkopen via Marktplaats. In dat geval is het goed om te weten dat u alle persoonlijke bestanden en instellingen eenvoudig van de computer kunt verwijderen. In de categorie Systeemherstel staat een aantal mogelijkheden om de pc opnieuw in te stellen.

Gebruik Systeemherstel om een vastgelopen pc opnieuw in te stellen. Hierbij hebt u de mogelijkheid om persoonlijke bestanden te bewaren, of om alles te verwijderen en helemaal opnieuw te beginnen.

Lees verder Windows herstellen, altijd handig

De pc van de toekomst

Hoe ziet de pc van de toekomst er uit? Waarschijnlijk een heel stuk meer ‘personal’ dan nu het geval. Met name qua afmetingen. En kleiner betekent beslist niet langzamer of minder capabel. Of Intel het gaat redden met z’n x86-architectuur is twijfelachtig.

De pc zoals de oerversie van IBM was vooral bedoeld als kantoormachine. Gemáákt voor tekstverwerking, spreadsheets en andere meer ‘saaie’ (maar broodnodige) zaken in het bedrijfsleven. Dat die pc uiteindelijk ook bij mensen thuis belandde was eigenlijk meer geluk dan wijsheid. De homecomputermarkt die ‘booming’ was in de jaren tachtig en begin jaren negentig van de vorige eeuw werd namelijk slecht volwassen. MSX bijvoorbeeld, dat wél de standaardisatie realiseerde waarop zo gewacht werd, maar uiteindelijk bleef steken in 8-bits technologie van de jaren ’80 verdween stilletjes van het strijdtoneel.

De homecomputer verdwijnt langzaam aan in stoffige geschiedenisboeken, ben je ouder dan een jaar of 35 dan heb je er nooit mee gewerkt.

Ook de ‘grote namen’ als Atari en vooral Commodore gingen op de fles. Commodore had in theorie goud in handen met z’n Amiga. De eerste 16/32-bits multimedia-computer die bij uitstek geschikt was voor thuisgebruik én creatief werk. Terwijl het apparaat ook z’n hand niet omdraaide voor stevig kantoorwerk. Atari had eveneens zo’n ‘goudstaaf’ in handen, in de vorm van de ST. En natuurlijk was er Apple met z’n Macintosh. Al deze drie machines hadden gemeen dat ze op dezelfde processor – een Motorola 68000 – gebaseerd waren. Maar helaas: totaal niet compatibel met elkaar. Lees verder De pc van de toekomst

Is Linux een bruikbaar besturingssysteem?

Dankzij Windows 11 dreigen heel veel prima computers op de schroothoop te belanden. Is Linux een bruikbaar besturingssysteem als alternatief?

Je hebt nog even de tijd. Maar de datum waarop support voor Windows 10 beëindigt gaat worden is alweer een tijdje bekend: 14 oktober 2025. Dat is dus niet zo héél ver in de toekomst. Waarbij geldt dat veel mensen de afgelopen jaren een nieuwe laptop of pc gekocht hebben. En zelfs die voldoet wellicht al niet meer aan de strenge systeemeisen van Microsoft voor het installeren van Windows 11. Er zijn diverse opties. Weer een nieuwe computer kopen (waarbij je aan snelheid in de meeste gevallen niks merkbaars wint). Overstappen op een Mac. De transitie naar Apple Silicon aldaar is voltooid, dus het is nu veilig om een nieuwe Mac aan te schaffen. Ga in dat geval niet voor een goedkoop refurbished systeem met een Intel-processor aan boord. Daarvoor loopt de support ook snel af, zonde van het geld dus. Koop een Mac met M1 of M2 aan boord, die gaat (weer) jaren mee.

Overstappen op een ander besturingssysteem kan ook. Linux is dan ‘t meest voor de hand liggend. Maar is Linux een bruikbaar besturingssysteem Lees verder Is Linux een bruikbaar besturingssysteem?

Standaardpictogrammen op het Windows 11 bureaublad

Je zet in een handomdraai standaardpictogrammen op het Windows 11 bureaublad. Om de een of andere reden verstopt Microsoft ze telkens weer. Onderstaande tip is afkomstig uit mijn Handboek Windows 11.

Soms zijn het de kleine dingen die ‘t hem doen. Bij elke nieuwe (installatie van) Windows verstopt Microsoft dingen. Zo ontbreken In dat geval de standaardpictogrammen op het Windows 11 bureaublad, inmiddels iets wat ‘traditiegetrouw’ genoemd mag worden. Het bureaublad is op de prullenbak en het pictogram voor Edge na geheel leeg. Misschien wel té leeg naar uw smaak. U kunt dan de standaardpictogrammen Computer en uw map met persoonlijke documenten op het bureaublad laten weergeven. In diverse categorieën zijn nog een aantal veelgebruikte opties bereikbaar die niet rechtstreeks met thema’s of het bureaublad te maken hebben, maar wel van pas kunnen komen.

Lees verder Standaardpictogrammen op het Windows 11 bureaublad