Categorie archieven: Computers

Kinderziekten van de Raspberry Pi 5

Ontdek de Raspberry Pi 2e editie

Er blijken nog wat kinderziekten van de Raspberry Pi 5 te heersen, an sich niet heel verrassend want het apparaatje is natuurlijk nog gloednieuw.

Het is tijd voor een update van het Raspberry Pi boek, vanzelfsprekend naar aanleiding van de nieuw verschenen Raspberry Pi 5. Momenteel wordt er voor dat boek druk gewerkt met de vele opties die het nieuwe systeempje te bieden heeft. Ik kan u alvast verklappen dat de RPI 5 razendsnel is, veel sneller dan de Pi 4. Eindelijk hebben we nu bijvoorbeeld een desktopwaardige browserervaring. Pagina’s laden rap en scrollen zonder stotteren. Verder is de 4K-resolutie die standaard met een verversingsfrequentie van 60 Hz werkt een verademing.

Lees verder Kinderziekten van de Raspberry Pi 5

Succesvol adverteren op social media

Handboek Social Media Marketing, 4e editie

Succesvol adverteren op social media betekent – dat is tenminste het doel – een uiteindelijke stijging van omzet of desnoods bekendheid. Maar wat is een (goede) socialemediacampagne precies? Dat lees je in dit artikel, in mijn boek Handboek Social Media Marketing, 4e editie ga ik er vanzelfsprekend veel dieper op in!

Een socialemediacampagne bestaat uit een mix van verschillende soorten van doelgerichte content en advertenties, aangeboden op de relevante platforms. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht van de middelen voor socialemediamarketing gekoppeld aan de doelen van de campagne.

Lees verder Succesvol adverteren op social media

Koelen van je Raspberry Pi

Ontdek de Raspberry Pi

Met de komst van de RPI 4 en helemaal de RPI 5 ontkom je niet meer aan het koelen van je Raspberry Pi. In dit artikel – deels afkomstig uit het boek Ontdek de Raspberry Pi – leggen we uit hoe je dat ’t handigst aanpakt.

De SoC ofwel System On a Chip bevat vrijwel alle onderdelen die de Raspberry nodig heeft om als een complete computer ingezet te worden. Dankzij de vele functies van dit onderdeel wordt die best warm, heet zelfs als hij eens stevig op zijn staart wordt getrapt. En dat levert een wat verraderlijk gedrag van je Raspberry op. Je merkt er aan de buitenkant niet zo heel veel van, maar je systeem gaat – zeker bij wat zwaardere software – wat stroperiger aanvoelen. Dat komt omdat de kloksnelheid van de SoC snel naar beneden gaat als de temperatuur oploopt. Voor veel embedded toepassingen zonder grafische gebruikersinterface is dat meestal wel te overleven, maar als je net wat meer wilt loop je dus telkens weer tegen een onder de maat presterend systeempje aan. Zonde en koelen van je Raspberry Pi hoeft je de kop niet te kosten!

Koelen maar!

Gelukkig is de SoC zelf op het moederbordje van de Raspberry Pi van een metalen bovenkant voorzien. Dat biedt perspectieven, want nu kan immers een koelblokje gemonteerd worden. Zo’n goedkoop vierkant blokje biedt je al wat extra ademruimte. Maar er zijn meer mogelijkheden onder de zon. En onthoud dat goede koeling de microcomputer betrouwbaar en continu snel maakt en houdt. We kijken eerst even naar de koelingsopties voor de Raspberry Pi 4. Voor de Raspberry Pi 5 is een passende actieve koeling van de fabrikant zelf beschikbaar, zie verderop in dit artikel!

Lees verder Koelen van je Raspberry Pi

Nieuwe software en hardware in 2024

Wat staat ons, creatieve computergebruikers, in 2024 te wachten? Wat willen we dit jaar van onze soft- en hardware? Kopen we nieuwe hardware? Een nieuwe computer (Windows of Mac, of toch Linux?), camera, smartphone of een snelle ssd? Nieuwe software? Stap ik over van Lightroom naar andere beeldbewerkingssoftware? Stap ik over op Linux? Ik weet het niet. Dat zien we dit jaar wil.

Trouw aan Lightroom Classic

Qua hardware houd ik het op mijn nieuwe – tweedehands – Mac Studio. Die kan, daar ga ik vanuit, de komende jaren de updates van macOS wel aan. En wat software betreft, die draait met de M1 en die 32 GB-geheugen als een zonnetje. Ga ik overstappen van Lightroom Classic naar andere beeldbewerkingssoftware? Bijvoorbeeld naar DxO PhotoLab? Daarvan gebruik ik al tijden DxO PureRAW 3 als plug-in in Lightroom Classic en daar ben ik erg tevreden over. Met DxO PureRaw zet ik mijn hoge ISO-foto’s om naar DNG. De ruisonderdrukking is superieur en ook de lensvervormingen en afwijking worden prima gecorrigeerd. Die DNG bewerk ik dan in Lightroom. Dat werkt als een zonnetje op de Mac Studio, als ik het vergelijk met die trage iMac uit 2019.

Lees verder Nieuwe software en hardware in 2024

Raspberry Pi op batterijen

Ontdek de Raspberry Pi

Een Raspberry Pi op batterijen laten draaien maakt de kleine krachtpatser nóg breder inzetbaar. In het veld bijvoorbeeld. Al dan niet af en toe bijgetankt door een zonnepaneel. We laten in dit artikel een van de manieren zien hoe je dat regelt. In het boek Ontdek de Raspberry Pi lees je er nog een paar.

De meest bedrijfszekere manier om een Raspberry Pi op batterijen te laten draaien is het gebruik van een speciaal ontwikkeld onderdeel daarvoor. Alleen dan krijg je volledige controle over de batterijstatus. Zo’n externe batterijvoeding beschikt veelal over de zo vurig gewenste uitleesmogelijkheid van de resterende batterijcapaciteit. Een mooie oplossing is bijvoorbeeld de Li-Ion Battery HAT for Raspberry Pi is de Waveshare 15141. Voor € 19,90 haal je hiermee een batterij-HAT in huis. Wel moet je de passende Li-Ion-batterij er nog bij aanschaffen. De module prik je simpelweg op de GPIO-connector (de dubbele rij pinnen op het Raspberry systeembord). De voor langdurig gebruik toch wat gammele USB-connector op de Pi vermijd je hiermee.

Raspberry Pi op batterijen
Een HAT met oplaadbare Li-Ionbatterij die je op je Raspberry Pi prikt.
Lees verder Raspberry Pi op batterijen

Vind de juiste USB-C kabels voor dataoverdracht én opladen!

Vanwege mijn nieuwe – tweedehands – Mac Studio boog ik me weer eens over het USB-C-kabel- en poortenprobleem. Wat is een goede USB-C-kabel? Wat is de snelheid van de USB-C-poorten? Op de Mac Studio heb je lekker veel USB-C-poorten – zes om precies te zijn – en ook nog twee USB-A-poorten. De kabels die je gebruikt hebben invloed op de snelheid van dataoverdracht. Je begrijpt: een snelle externe ssd met een langzame kabel, daar schiet je niet veel mee op. Je wilt in ieder geval een snelle kabel voor het rondpompen van je data. Bij die Mac Studio heb je ook nog een kabel nodig voor je scherm, als je dat via USB-C wilt aansluiten. Daarnaast heb je – niet per se voor je computer – kabels nodig om bijvoorbeeld je telefoon, je tablet of laptop op te laden. Ook daar heb je ook allerlei verschillen. Kabels die de laptop slechts langzaam opladen. Dat wil je ook niet. Wat zijn de beste USB-C-kabels voor dataoverdracht én opladen?

De mogelijkheden van USB-C

We willen met een USB-C-kabel nogal wat. USB-C kan o.a. audio, video, data en power transporteren. In de loop van de tijd dat USB een standaard werd, zijn er allerlei vernieuwingen en verbeteringen gekomen. Voor dit korte artikel ga ik uit van USB-C als standaard.  Dat kan een kabel zijn met aan één kant een USB-C-connector en aan de andere kant een USB-A-connector en een kabel met aan beide kanten USB-C. De standaard voor USB-C bestaat sinds 2014 (versie 1.0) en is diverse malen aangepast. In 2017 kwam versie 3.2 en in 2019 USB4. De verschillende versies hadden verschillende snelheden voor dataoverdracht en voor de hoeveel power die ze konden leveren. Als je wilt, kun je dat allemaal op Wikipedia nalezen.

Lees verder Vind de juiste USB-C kabels voor dataoverdracht én opladen!

Snelle schijf aan de Raspberry Pi

Ontdek de Raspberry Pi

Knoop een snelle schijf aan de Raspberry Pi 4 of 5, met name SSD’s profiteren van een speciaal trucje via USB 3! Hoe dat precies in elkaar steekt lees je in onderstaand artikel, afkomstig uit het boek Ontdek de Raspberry Pi.

UASP ofwel USB Attached SCSI Protocol (UASP) is een protocol dat de prestaties van USB 3.0-apparaten verbetert door efficiënter gebruik te maken van de bandbreedte die beschikbaar is via de USB 3.0-interface. Traditioneel maakt USB gebruik van een zogenoemd Bulk-Only Transport (BOT)-protocol dat goed werkt voor kleinere bestanden, maar dat begint te vertragen bij grotere bestandsoverdrachten of bij het uitvoeren van meerdere overdrachten tegelijk. Lang niet alle apparaten met USB 3 aan boord ondersteunen UASP, maar de Raspberry Pi vanaf versie 4 gelukkig wel!

Lees verder Snelle schijf aan de Raspberry Pi

Processor 1000 keer sneller (maar…)

Ontdek de Raspberry Pi

De techniek staat niet stil, dat mag geen nieuws heten. Maar een processor 1000 keer sneller maken, dat is dan weer wel nieuws. Er zitten echter wel wat ‘maren’ aan de vinding.

Het tijdschrift New Scientist meldt dat door een nieuwe vinding iets als een processor 1000 keer sneller zou kunnen worden in de toekomst. En niet alleen de CPU, maar ook andere digitale chips. En de ’truc’ waar deze enorme snelheidswinst op gebaseerd is, heeft alles te maken met de switch naar een totaal ander halfgeleidermateriaal. Tot nu toe is de standaard voor chips – digitaal of analoog – silicium. Ook wel bekend als zand, in veel gevallen tenminste. Op de Colombia University in New York zijn ze echter op zoek gegaan naar snellere en meer efficiënte halfgeleidermaterialen. Uit die onderzoeken is het materiaal met de chemische formule Re6Se8Cl2 komen bovendrijven. Dit goedje heeft nog geen lekker klinkende commerciële naam, maar bestaat uit de materialen rhenium, selenium en chloor. De mix vormt een zogeheten ‘superatomisch’ materiaal, waarbij atomen clusters vormen die de eigenschappen van de afzonderlijke materialen min of meer ook behouden.

Lees verder Processor 1000 keer sneller (maar…)

Soorten sociale media

Handboek Social Media Marketing, 4e editie

Voor zowel marketing als andere doeleinden is het van belang om te weten welke soorten sociale media er precies zijn. Dat leg ik hieronder én uitgebreid in mijn Handboek Social Media Marketing, 4e editie uit.

We dienen onderscheid te maken in de verschillende soorten van sociale media. We kijken dan met name naar het feit of er wordt betaald voor de verspreiding, en het bereik en hoe deze tot stand is gekomen. Een veel aangehaald model is de onderverdeling van inzet in betaalde (paid media), eigen beheerde (owned media) en verdiende media (earned media). Formeel kennen wij ook de shared media. Het geeft inzicht in het organisch bereik, de organische betrokkenheid – zoals likes en doordelingen van content – en het effect van de vaak commerciële paid media. Feit is dat het effect van earned, owned en ook shared het grootste is omdat hier uit vrije wil wordt geliket, gedeeld of curatie plaatsvindt van de aangeboden content.

Lees verder Soorten sociale media

Alternatief voor de Raspberry Pi: de Odroid H3 SBC

Ontdek de Raspberry Pi

In mijn meest recente boek Ontdek de Raspberry Pi kwamen ze al voorzichtig aan bod: alternatieven voor de Raspberry Pi. Inmiddels draait hier een Odroid H3 SBC. Een alternatief voor de Raspberry Pi: de Odroid H3 SBC, een absolute wereld van verschil!

De Raspberry Pi – inmiddels bij alweer de vijfde versie aanbeland – is een capabele kleine, energiezuinige krachtpatser. Hoewel verrassend snel en veelzijdig, kent deze SBC (ofwel Single Board Computer) ook zo z’n beperkingen. Die hangen deels samen met de energiezuinigheid. Wil je  slimme projecten met veel mogelijkheden bouwen, of een desktopvervangertje waarmee je dingen kunt als browsen, mailen, programmeren, tekstverwerken enzovoort: dan zit je best goed met de Raspberry Pi! Vandaar ook dat het een immens populair machientje is in het onderwijs. Toch is het (nog) geen volledig alternatief voor een meer reguliere desktop-computer. De Odroid H3 is dat wel.

Lees verder Alternatief voor de Raspberry Pi: de Odroid H3 SBC

Geheugenuitbreiding voor de Raspberry Pi 4

Ontdek de Raspberry Pi

De productie van de RPI is weliswaar weer op gang gekomen, maar de kans dat je het gewenste model niet kunt vinden is aanwezig. Een geheugenuitbreiding voor de Raspberry Pi 4 is een optie. (Meer weten over het gebruik van en het werken met de Raspberry Pi? Lees dan het boek Ontdek de Raspberry Pi.)

Toegegeven: het is niet voor iedereen weggelegd om naar de soldeerbout (of equivalent) te grijpen om kant-en-klare hardware te upgraden. De kans dat er iets fout gaat is immers altijd aanwezig. Maar heb je onlangs een Raspberry Pi 4 weten te scoren met maar 8 GB werkgeheugen aan boord en blijkt dat toch net wat te weinig? Dan kun je overwegen om je geld (nogmaals) te investeren en de een inmiddels wat betere van 8 GB voorziene variant te scoren. Of zelfs een Raspberry Pi 5 die nog helemaal vers van de pers pasgeleden is uitgebracht. Maar zoals je in de aankondiging daarvan leest, zitten daar (nog!) wat haken en ogen wat software-compatibiliteit aan vast. Wil je direct aan de slag met zo ongeveer ‘alles’ wat er voor de RPI 4 aan de slag is, dan komt zeker bij inzet als desktopvervanger 8 GB RAM beslist van pas, zoals ook in mijn boek te lezen is.

Lees verder Geheugenuitbreiding voor de Raspberry Pi 4

Vernieuwingen van de Raspberry Pi 5

Ontdek de Raspberry Pi

Ineens was ie er dan toch: de Raspberry Pi 5. Tegen alle verwachtingen in, want de Raspberry Pi 4 is lange tijd extreem slecht (lees: niet) leverbaar geweest. Wat zijn de vernieuwingen van de Raspberry Pi 5? (Meer weten over het gebruik van en het werken met de Raspberry Pi? Lees dan het boek Ontdek de Raspberry Pi.)

De afgelopen weken verscheen eindelijk de Raspberry Pi 4 weer op de markt. Door corona en (deels) gerelateerde wereldwijde chiptekorten was de populaire single board computer (SBC) vele maanden lang niet tot nauwelijks verkrijgbaar. En wat er sporadisch opdook, werd tegen absurd hoge prijzen verkocht. Vreemd genoeg heeft de maker van de Raspberry Pi ervoor gekozen om nu toch ook maar versie 5 van het systeem uit te brengen. En dat maakt kiezen wat moeilijk: ga je voor de beduidend snellere Raspberry Pi 5 of voor de 4? De keuze lijkt voor de hand te liggen: ga voor de 5, want net zo duur met véél meer features aan boord. Maar er zitten wel addertjes onder het gras, voorlopig. Komen we zo op terug!

Lees verder Vernieuwingen van de Raspberry Pi 5

Het koelen van de Raspberry Pi 4

Ontdek de Raspberry Pi

De eerste generaties van de Raspberry behoefden eigenlijk geen koeling, maar het koelen van de Raspberry Pi 4 is wel noodzakelijk. In dit artikel – afkomstig uit mijn boek Ontdek de Raspberry Pi.

De SoC op de vroege Raspberry Pi’s werd niet bijzonder heet tijdens gebruik. De temperatuur van dit centrale onderdeel – met daarin een multi-core CPU, GPU en andere onderdelen – begon echter bij de Raspberry Pi 3 wat zorgwekkend te worden. Koelen van de Raspberry Pi 4 is feitelijk onontkomelijk. Ga je die niet koelen, dan schakelt het geheel steeds weer terug naar een lagere kloksnelheid bij hogere belasting. Niet handig natuurlijk.

Gelukkig is de SoC zelf op het moederbordje van de Raspberry Pi van een metalen bovenkant voorzien. Dat biedt perspectieven, want nu kan immers een koelblokje gemonteerd worden. Zo’n goedkoop vierkant blokje biedt je al wat extra ademruimte. Maar er zijn meer mogelijkheden. Onthoud dat goede koeling de microcomputer betrouwbaar en continu snel maakt en houdt.

Lees verder Het koelen van de Raspberry Pi 4

AI en de toekomst van je werk

Kunstmatige intelligentie zal een aanzienlijke invloed hebben op de arbeidsmarkt. Hierdoor zullen veel conventionele beroepen verdwijnen, terwijl andere mogelijk in grote mate zullen evolueren. Het is nu essentieel om vooruit te kijken naar de snelle ontwikkelingen en na te denken over kunstmatige intelligentie en de toekomst van je werk.

AI zorgt nu al voor een revolutie op de werkvloer van steeds meer bedrijven. Met name de GPT-taalmodellen zorgen ervoor dat eigenlijk iedereen over een persoonlijke secretaresse, adviseur, vertaler en wat al niet meer kan beschikken. Zelf heb ik tijdens het schrijven van het boek Ontdek de Raspberry Pi gebruikgemaakt van GPT-4. Het op deze manier werken maakt meteen de toekomst van journalistiek werk en schrijven duidelijk. Bijvoorbeeld Hallo ik ben ChatGPT werd door Bob van Duuren samen met ChatGPT geschreven. Ja, de beroepsgroepen van journalist en tekstschrijver blijven bestaan. Maar ‘de mens’ kan zich concentreren op unieke, creatieve inhoud gebaseerd op waarnemingen, (levens)ervaring, spannende gedachtesprongen en -experimenten enzovoort.

Lees verder AI en de toekomst van je werk

Feiten over social media

Handboek Social Media Marketing, 4e editie

Het is best aardig om eens te kijken naar een scala aan feiten over social media, daar zit namelijk verdraaid interessante informatie tussen. Afkomstig uit mijn Handboek Social Media Marketing, 4e editie.

Het aantal gebruikers van sociale media groeit snel, net als de netwerken zelf. Die gebruikers worden wereldwijd jonger, maar ook ouder. Ook neemt de tijd toe die wij aan sociale media besteden. Bij het kritisch kijken naar de cijfers en het bereik moeten we een onderscheid maken betreffende het aantal accounts of gebruikers en het daadwerkelijk actief zijn. Wereldwijd zijn er bijna vijf miljard actieve gebruikers volgens onderzoeker Brandwatch. Opvallend is dat 77 procent van de internetters blogs leest en een steeds groter deel naar podcasts luistert. Portal Brandwatch zegt dat wij gemiddeld 145 minuten per dag op sociale media zitten. Facebook – dat door Mark Zuckerberg in 2004 is opgericht – kende – volgens het netwerk zelf – anno 2023 meer dan drie miljard accounts met zo’n 85 procent voornamelijk mobiele gebruikers.

Lees verder Feiten over social media

Wat zijn sociale media?

We kennen en gebruiken het (bijna) allemaal, maar wat zijn sociale media nou eigenlijk? En hoe kun je ze als bedrijf op een positieve manier inzetten? Ik leg het u haarfijn in mijn lekker dikke pil onder de titel Handboek Social Media Marketing, 4e editie. En hieronder alvast in een meer beknopte uitleg.

Sociale media zijn in principe de meest menselijke – en persoonlijke vormen van digitale marketing en niet zomaar business to business of business to consumer. De wereld verandert; we willen (weer) gewaardeerd worden, ook als het gaat om verkopen (sociaal verkopen of sociale handel). Juist bij het verkopen is het menselijk aspect van enorm belang. Sociale media zijn vooral human2human (h2h). In het geval van h2h deelt u bijvoorbeeld relevante, vakinhoudelijke kennis die de emotionele kant van de klantrelatie aanspreekt. De emotionele kant zorgt voor het sociale aspect en voor de daadwerkelijke binding in de relatie. Zo laat ons brein – van ons zoogdieren – zich gemakkelijk beïnvloeden en verleiden tot een keuze. De mix van relevante kennisdeling, de emotionele band en het socialemediaplatform kunnen zo voor nog meer verspreiding, binding en actie zorgen. Zo wordt je minder snel vergeten en zorgt de snelle herkenbaarheid voor een zogenoemde sociaal merk.

Lees verder Wat zijn sociale media?

Hoe maak je back-ups?

We vroegen ChatGPT 4 eens om het belang van back-ups maken uit te leggen en hoe je back-ups maakt. Tenslotte lééft ChatGPT in een datacenter waar back-ups in zijn (haar?) geval letterlijk van levensbelang zijn. Dus wat ChatGPT zegt, moet wel kloppen…

Het is je misschien al eens overkomen: je werkt urenlang aan een belangrijk document, alleen om het plotseling te verliezen door een computerfout. Of nog erger, je harde schijf crasht volledig en je verliest al je foto’s, video’s en andere persoonlijke bestanden. Het maken van back-ups kan deze stressvolle situaties voorkomen. Maar wat is een back-up precies? En hoe kun je deze het beste maken? In dit artikel behandelen we alles wat je moet weten over back-ups, externe harde schijven, USB-geheugensticks, een NAS en cloud-back-ups.

Wat is een Back-up?

Een back-up is een kopie van je gegevens die wordt opgeslagen op een tweede locatie. Deze kan gebruikt worden om verloren of beschadigde gegevens te herstellen. Het is als een verzekering voor je digitale leven, die ervoor zorgt dat je belangrijke gegevens niet permanent verloren gaan.

Lees verder Hoe maak je back-ups?

Van Windows naar Linux

Als hoofdsystemen gebruik ik Mac’s en een iPad. Maar er stonden ook nog twee oudere Windows-machines. Een systeem is nu definitief over van Windows naar Linux en dat om diverse redenen. En dat overstappen helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn, lees je in het boek Overstappen naar Linux.

Sinds Microsoft in alle wijsheid en vooral tamelijk willekeurig vele generaties pc’s en laptops kunstmatig heeft verouderd met de komst van Windows 11, is het aftellen geblazen. In 2025 is het over en uit voor Windows 10. En voor veel gebruikers en bedrijven is ook het moment gekomen om zich af te vragen of er opnieuw een heel wagenpark aan traditionele pc’s vervangen moet worden. CPU’s van hooguit drie jaar uit vormen al een obstakel voor de installatie van Windows 11, en ook het ontbreken van een TPM-module betekent een no go. Goed, daar zijn allerlei trucs voor te verzinnen om die beperkingen te omzeilen. Maar je zit dan wel met een systeem opgescheept waarvan je niet weet hoe lang het nog updates krijgt. Is voor een hobbymachine wellicht nog te doen, maar niet voor zakelijk gebruik.

Lees verder Van Windows naar Linux

Misbruik van ChatGPT

Hallo, Ik ben ChatGPT

Net als met elk stuk gereedschap dat ooit door de mensheid is uitgevonden, behoort misbruik van ChatGPT ook tot de mogelijkheden. In het boek Hallo, ik ben ChatGPT – grotendeels geschreven door ChatGPT zelf – lees je er alles over. Hier alvast een extract uit het boek betreffende dit onderwerp.

Er zijn al gevallen van misbruik van ChatGPT bekend. Zo zijn er bijvoorbeeld chatbots ontwikkeld die worden gebruikt om nepnieuws te verspreiden of om mensen te misleiden. Ook zijn er phishingaanvallen uitgevoerd waarbij gebruik werd gemaakt van chatbots die werden getraind met behulp van ChatGPT-technologie. Deze gevallen benadrukken het belang van het zorgvuldig evalueren van de risico’s en uitdagingen van de verdere ontwikkeling van ChatGPT en het nemen van maatregelen om misbruik van deze technologie te voorkomen.

misbruik van ChatGPT
  • Rapid growth of ‘news’ sites using AI tools like ChatGPT is driving the spread of misinformation (mei 2023): mijn.cc/gpt26.
  • AI chatbots making it harder to spot phishing emails, say experts (maart 2023): mijn.cc/gpt27.
  • Chatbots, deepfakes, and voice clones: AI deception for sale (maart 2023): mijn.cc/gpt28.
Lees verder Misbruik van ChatGPT