Categoriearchief: Fotografie

Fotografie: de weg naar het licht

Licht is het belangrijkste van een foto. Goed of mooi licht, slecht of lelijk licht kan een foto maken of breken. Of bestaat er geen slecht licht? Het is maar wat je er zelf van maakt. Licht… Het lijkt soms makkelijker om het licht te schilderen dan om het te fotograferen, hoewel schilders het vast niet met me eens zullen zijn. Als je meer aansprekende foto’s wilt maken, dan zul je er op uit moeten gaan wanneer het licht mooi is. Maar ja… wanneer is het mooi licht?

Van een foto in de zomer, midden op de dag genomen met hard zonlicht, wordt vaak gezegd dat het licht niet erg aansprekend is. Alles wordt weliswaar prachtig en helder verlicht, maar een landschap ziet er toch al gauw vlak en saai uit. Misschien kijk je ‘niet goed’ en zijn die harde schaduwen juist wél mooi en kun je daar gebruik van maken om een beetje ‘harde’ foto te maken.
Natuurlijk is er licht dat helpt om een landschap net dat extra te geven wat een foto van het zelfde landschap op een ander moment – midden op de dag bijvoorbeeld – niet heeft: sfeer.
Lees verder Fotografie: de weg naar het licht

Compositie: meer regels om van af te wijken

Misschien denk je: ‘Nog meer compositieregels? Was die eenderde regel al niet genoeg cliché?’ Toch is het goed om je de vraag te stellen waarom dat beeld wat je in de zoeker ziet wel of niet aantrekkelijk is. Diagonale lijnen in je foto, een doorkijkje of lijnen die in de verte verdwijnen kunnen je foto sterker maken.

Naast de eenderde regel zijn er nog allerlei andere ‘regels’ die je op een fotocompositie zou kunnen loslaten. Een toegepaste compositieregel moet ervoor zorgen dat de foto werkt. Misschien kunnen we beter zeggen: regels die een compositie helpen beter te worden. Daar zijn een aantal voorbeelden van:

Diagonalen

Duidelijk aanwezig diagonale lijnen in een foto maken een foto sterker. Belangrijke elementen uit de foto lopen langs die diagonale lijnen en kunnende foto bijvoorbeeld diepte geven.

Doorkijkje

Een doorkijkje werkt ook bijna altijd. Een doorkijkje is misschien een beetje cliché, maar een foto genomen door een poort, raam, omzoomd door boomtakken, of wat dan ook, daarmee maak je een soort lijst om de foto heen. Die lijst zorgt dat je beter naar het onderwerp kijkt.

Kronkelende lijnen van de dijk en de weg naast de dijk, die naar de horizon voeren. Nikon D90 • ISO 1600 • f/8 • 1/50 @ 35mm.
Kronkelende lijnen van de dijk en de weg naast de dijk, die naar de horizon voeren.
Nikon D90 • ISO 1600 • f/8 • 1/50 @ 35mm.

Lijnen

Het is altijd mooi als er lijnen in de foto zijn die je aandacht vragen. Dat kunnen allerlei soorten lijnen zijn. Een kaarsrechte straat die van breeduit naar smal toeloopt is een voorbeeld. Het hoeven natuurlijk geen rechte lijnen zijn. Een mooie curve kan ook. Een kronkelig pad dat van voor in de foto kronkelig naar achteren loop. Een rivier die ergens naartoe kronkelt. Kaarsrechte lijnen van een gebouw.
Lees verder Compositie: meer regels om van af te wijken

Compositie: De eenderde regel

Misschien denk je: ‘Compositieregels? Ik kijk gewoon door de zoeker en ik druk af als ik een mooi plaatje in beeld heb!’ Dat is prima. Niks mis mee, je doet je compositie onbewust. Kijkend door de zoeker maak je je uitsnede. Toch is het een goed idee je eens te verdiepen in waarom dat beeld wat je in de zoeker ziet wel of niet aantrekkelijk is (voor anderen en jezelf).

Er zijn verschillende regels, die al door de oude meesters – van de schilderkunst, maar ook van de fotografie – gebruikt werden. De meest gebruikte – en misschien wel beste regel is: niets moet, alles mag (als het maar werkt, zou ik er aan toe willen voegen). Het kan echter geen kwaad om wat regels te kennen die de compositie van een foto spannender kunnen maken.

Voorbeeld van de eenderde regel: Voorgrond tweederde, lucht eenderde, in de middelste strook de weilanden, de schaatser in het middelste vak.  Nikon D90 • ISO 400 • f/9 • 1/320 @ 18mm.
Voorbeeld van de eenderde regel: Voorgrond tweederde, lucht eenderde, in de middelste strook de weilanden, de schaatser in het middelste vak.
Nikon D90 • ISO 400 • f/9 • 1/320 @ 18mm.

Horizontaal en verticaal in drieën

Een van de bekendste regels is de éénderde regel, ook wel de derderegel genoemd. Hierbij is het beeld zowel horizontaal als verticaal in drieën verdeeld, de rechthoek van de foto is in zes gelijke delen verdeeld. Zowel schilders als fotografen werken met deze ‘regel’. Belangrijke onderdelen van een foto bevinden zich op de kruising van de lijnen die je kunt trekken op die derde gedeelten van de fotografische rechthoek. Ogen van een portret kunnen zich dus op die kruisingen bevinden. Ook de horizon kan zich op een van de lijnen bevinden, waarbij je dus bijvoorbeeld éénderde voorgrond en tweederde lucht bij een foto kunt hebben of andersom natuurlijk, als de voorgrond interessanter is dan de lucht.
Lees verder Compositie: De eenderde regel

Printerprofielen wel of niet ouderwets?

Op het blog van de The Online Photographer vindt een interessante discussie plaats of het nog wel nodig is om printerprofielen te maken om een echt goede print te krijgen, of dat je gewoon met de ingebouwde printerkleurenmanagement van de printer en de printerdriver hetzelfde resultaat kunt krijgen.

Meesterprinter Ctein en technisch redacteur van het blog, die de honneurs op het blog waarneemt nu The Online Photographer op vakantie is, gooide met het artikel Are Profiles Obsolete? (Zijn profielen ouderwets?) de knuppel in het profielenhoenderhok. Eerst zegt hij dat je voor de nieuwe retina iMac misschien helemaal geen beeldschermkalibratie hoeft te doen, omdat hij geconstateerd had dat je bij afregelen op D6500 (de kleurtemperatuur) je eigenlijk geen verschil ziet met de oorspronkelijke instellingen.
In het volgende deel gaat hij verder: met de huidige generatie printers kun je volgens hem net zo goed, of soms misschien zelfs beter, gebruik maken van printerkleurmanagement, de ingebouwde kleurmanagement van de printerdrivers die Canon en Epson voor hun printers leveren.
Op die laatste bewering kwam al snel een reactie van Andrew Rodney, een kleurmanagementgoeroe en auteur van verschillende boeken over kleurmanagement: natuurlijk heb je nog wel custom made printerprofielen nodig en wel om drie redenen:
1. Bij printerkleurmanagement werk je in sRGB of AdobeRGB en die hebben een veel kleiner kleurbereik dan bijvoorbeeld 16-bits ProPhotoRGB. Je werkt dus met veel minder kleuren bij het gebruik van printerkleurmanagement.
2. Je kunt geen softproof maken bij het gebruik van printerkleurmanagement, met printerprofielen kan je dat wel.
3. En als je dan printerkleurmanagement wilt gebruiken, zit je eigenlijk vast aan de papieren van de fabrikant van de printer. Het printerkleurmanagementsysteem weet niets van papieren van andere fabrikanten, die vaak hele mooie, speciale papieren kunnen leveren.

Ik kan het niet anders dan eens zijn met Andrew Rodney en ook Ctein is al teruggekomen op zijn bewering dat het gebruik van printerprofielen ouderwets is. Vorm je eigen mening door het volgen van de discussie op het blog van The Online Photographer. Lees vooral ook de reacties onderaan de blogposts.

Tips en trucs voor de digitale camera

In 2009 schreef ik het boek Tips en trucs voor de digitale spiegelreflexcamera. Inmiddels is er een serie digitale camera’s die geen spiegel meer nodig hebben, camera’s die compacter zijn en lichter en waarmee je even mooie foto’s kunt maken als met een spiegelreflex. En natuurlijk zijn er de camera’s in de mobieltjes, die inmiddels in staat zijn tot het maken van foto’s die je een paar jaar geleden met een point-and-shoot camera moest maken. Het boek zou dan nu ook Tips en trucs voor de digitale camera kunnen heten.
Op het blog zal ik elke week een paar tips uit het boek plaatsen en aanpassen aan de eh… moderne tijd.
Maar… tips over compositie, werken met het aanwezige licht enzovoort, zijn tips en trucs die niet verouderen. Vandaag de eerste tip. Over compositie.

Compositie: Regels! Regels? Geen regels!

Over compositie is al heel veel geschreven. Ik zal er ook wat aandacht aan besteden, maar er is veel meer over te vinden in andere prachtboeken en online op het grote wereldwijde web.
En altijd lees je hetzelfde: over de 1/3-regel, over lijnen die in de verte weg moeten lopen, gebruik van herhalende patronen, enzovoort. Allemaal prachtige regels en adviezen die er voor zorgen dat een compositie klopt. Over die compositieregels zijn er weer dooddoeners zoals Je moet de regels kennen om ze te doorbreken. Ik gebruik deze dooddoener ook vaak. De regels kunnen doorbreken klinkt mooi, maar het is ook gewoon zo, dat je zonder een enkele regel bewust te kennen, fraai gecomponeerde foto’s kunt maken. Dat kan omdat je een natuurtalent bent (mazzel!), of het kan doordat je veel hebt gekeken naar foto’s van anderen en bewust of onbewust daarvan hebt geleerd.
Lees verder Tips en trucs voor de digitale camera

Delen, downloaden, muziek luisteren en tv-kijken met een NAS

Wat kun je met een NAS?
Hoewel de term NAS veelvuldig valt in diverse artikelen en computerzaken er veelvuldig mee adverteren, is het lang niet iedereen duidelijk wat dit blijkbaar populaire stukje hardware eigenlijk is en wat het kan. Tijd daarom voor wat uitleg, want deze slimme harde schijf met netwerkaansluiting kan heel wat meer dan alleen bestanden delen.

In z’n allersimpelste vorm is de NAS – wat staat voor Network Attached Storage – niks meer of minder dan een harde schijf met een netwerkaansluiting. En precies in die vorm zijn ze als instappertjes voor nauwelijks meer dan de aanschafprijs van een externe harddisk met USB-aansluiting verkrijgbaar. Toch zien we dat fabrikanten zich zelfs bij deze allereenvoudigste versies nog maar nauwelijks kunnen inhouden qua features. Processoren en bijbehorende elektronica zijn tegenwoordig zó goedkoop dat extra functies eenvoudig zijn toe te voegen. Want feitelijk huist er in de behuizing van de NAS naast een harde schijf (of soms meer, komen we nog op terug) een complete miniatuurcomputer. Extra functionaliteit is dus grotendeels een kwestie van software voor het ding schrijven. Zo zien we dat een basismodel als de My Cloud van Western Digital al zaken als gebruikersbeheer en het online delen van bestanden via internet mogelijk maakt.

Zelfs een ‘basis-NAS’ als deze My Cloud beschikt nog over heel wat instellingsmogelijkheden; bovendien is het apparaat lekker snel!
Zelfs een ‘basis-NAS’ als deze My Cloud beschikt nog over heel wat instellingsmogelijkheden; bovendien is het apparaat lekker snel!
Lees verder Delen, downloaden, muziek luisteren en tv-kijken met een NAS

Zwart-witten maken met Silver Efex Pro

Zwart-witten om van te watertanden
Hoewel Lightroom de zwart-witfotograaf veel speelruimte geeft om met grijswaarden te experimenteren in een 14-bits tonaalbereik (16384 grijstinten), wordt zwart-witconversie pas echt spectaculair als de hulp ingeroepen wordt van Nik Silver Efex Pro 2 uit de Nik Collection. Dit is een programma om professionele zwart-witten te maken en wat daarbij intensief samenwerkt met Lightroom.
Nik Collection.

De interface van Silver Efex Pro.
De interface van Silver Efex Pro.

Het zwart-witprogamma Silver Efex Pro 2 is onderdeel van een softwarepakket van Google, dat in zijn geheel aan te schaffen is voor 119 euro. (Inmiddels is het al een tijd gratis en verkrijgbaar via DxO. H.F.)
Lees verder Zwart-witten maken met Silver Efex Pro

10 tips voor het maken van betere afdrukken

Hoewel foto’s in dit tijdsgewricht voornamelijk worden bekeken op een scherm of een schermpje, is een afdruk het mooiste doel van een foto. Een mooie afdruk, al dan niet ingelijst aan de muur. Of beter nog, een afdruk die in beperkte oplage wordt verkocht, door jezelf of door een galerie. Ja echt, het doel van je mooiste foto is een mooie afdruk.
Toch vallen die afdrukken vaak tegen. Ze zijn te donker, ze hebben een kleurzweem, of ze zijn te donker én hebben een kleurzweem. Allemaal problemen die te maken hebben met het niet op orde hebben van je kleurmanagement.

1. Het beeldscherm

Het beeldscherm is misschien wel de belangrijkste schakel in die ‘workflow’ van opname tot aan een afdruk. Ik ga er vanuit dat je in RAW fotografeert. Je ‘ontwikkelt’ de foto visueel, je kijkt naar het beeldscherm en aan de hand van wat je ziet, doe je aanpassingen. Dan is het cruciaal dat je een goed en goed af te regelen beeldscherm hebt. Beknibbel niet op de kwaliteit van je beeldscherm. Het is prettig om in de donkere en lichte partijen nog detail te kunnen zien en ook de kleuromvang van het beeldscherm – de hoeveelheid kleuren die je beeldscherm kan laten zien – is belangrijk. Des meer kleuren je kunt zien, des te beter je ze kunt corrigeren. Je komt dan automatisch uit bij de wat duurdere merken, Eizo, NEC of LaCie.
Lees verder 10 tips voor het maken van betere afdrukken

Minder mist met Lightroom CC 2015.1

Elk nadeel heeft zijn voordeel, of andersom. Het voordeel van een lidmaatschap van Creative Cloud is dat je regelmatig een update van de software krijgt. Een nadeel van Creative Cloud is, dat als je geen lid bent, je ook geen update krijgt. In deze nieuwe CC-versie zit Dehaze, ofwel Nevel verwijderen. Hoe dat werkt lees je in deze blogpost.
Lees verder Minder mist met Lightroom CC 2015.1

Aan het werk met Lightroom Mobile en Lightroom CC

De camera’s van mobiele telefoons worden steeds beter. De hoeveelheid megapixels nemen toe, de lensjes worden beter, er is beeldstabilisatie, kortom er valt serieus te fotograferen met een mobiele telefoon.

Er zijn in de App- en PlayStore talloze apps te vinden om foto’s mee aan te passen. Als Lightroom op je desktop computer de applicatie is waarmee je je foto’s bewerkt en archiveert, dan is Lightroom Mobile de app voor op je mobieltje of tablet.
De foto’s die je met je mobieltje maakt, wilt je ook in je Lightroom Catalogus hebben. Met Lightroom Mobile op je mobiele apparaat is dat heel eenvoudig:
1. Installeer Lightroom Mobile op je mobiele apparaat, iPhone, iPad of Android-telefoon.
2. Je wordt gevraagd je aan te melden met uw Creative Cloud-account. Lightroom Mobile werkt dus niet met Lightroom 6. Alleen als je een Creative Cloud abonnement hebt kan je met Lightroom Mobile tussen Lightroom CC op de desktop en je mobiele apparaat bestanden uitwisselen.
Lees verder Aan het werk met Lightroom Mobile en Lightroom CC