Categoriearchief: Tips & Trucs

Fotografie: zoek de zoete plek van de lens

Elke lens heeft een diafragmaopening die bij een foto een betere scherpte en contrast geven dan bij andere diafragma-instellingen van deze lens. Deze plek heet in het Engels de Sweet Spot (Sweet Spot komt naar het schijnt uit de tenniswereld, waarbij de Sweet Spot van een tennisracket de plek is waarmee je de meest effectieve slagen kunt doen). Een Nederlandse term ken ik er niet voor, de zoete plek zullen we maar zeggen.

Een wijd open lens (bij het kleinste getal voor de diafragma) heeft vaak last van aberratie (kleurverschuiving) en een lens met het kleinste diafragma (het grootste diafragmagetal) heeft weer last van diffractie (verstrooiing van het licht op de randen van de diafragma), met als resultaat dat er enige mate onscherpte optreedt. Bij een goede lens hoeft dat niet perse dramatische gevolgen te hebben voor de scherpte en contrast – de lens is gewoon goed en over het geheel goed scherp, maar er zijn dus wel een aantal diafragma instellingen waarbij de lens op zijn best is en net even scherper met een beter contrast dan bij die andere instellingen: de Sweet Spot van de lens.
Het is handig om te weten wat die sweet spot van je lens is. Er zijn wel wat vuistregels voor te geven. Bijvoorbeeld twee stops kleiner dan wijd open zou een sweet spot kunnen zijn, f/8 is ook een veilige keuze. Wil je echt zeker weten wat de sweet spot(s) zijn van een specifieke lens, dan moet je een reeks foto’s maken met de verschillende diafragma-instellingen van die lens.
Lees verder Fotografie: zoek de zoete plek van de lens

Adobe Illustrator en Bitmap Fonts. Deel 2

In dit tweede deel (zie HIER voor deel 1) gebruiken we Pixels als Picture Elements, de onderdelen waar de afbeelding uit is opgebouwd. Die onderdelen hoeven niet vierkant te zijn of dezelfde kleur te hebben, maar kunnen qua vorm en kleur variëren. We gaan de lettervorm opdelen in kleine rechthoeken, die we vervolgens kunnen manipuleren door middel van scripts.

We gebruiken dit keer niet de Afbeeldingen Overtrekken-optie, maar de optie Objectmozaïek maken…
• Maak net zoals in het eerste deel een Bitmap van je tekst door middel van het Rasteren effect.
• Kies voor Object > Vormgeving uitbreiden om er een afbeelding van te maken.
• Zet Slimme Hulplijnen (Cmd/Ctrl U) aan.
• Trek een rechthoek vanuit de linker bovenhoek over de afbeelding. Zorg ervoor dat hij precies even groot is. Geef hem geen vulling, maar wel een lijn, 0,5 pt is voldoende.

01_Rechthoek

Lees verder Adobe Illustrator en Bitmap Fonts. Deel 2

Hans de Kort: ‘Het gaat niet exact om de kleur, het gaat om de sfeer’

Voor het boek ‘Tips en Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera’ interviewde ik vier verschillende fotografen, ieder met zijn eigen specialiteit. Dit interview – uit 2009 – is met Hans de Kort, over zijn specialiteit portret- en modefotografie. In 2009 was hij erg bezig met het maken van foto’s met de iPhone, dit moment is hij bezig aan een project om zijn generatie fotografen van de jaren tachtig op de natte plaat vast te leggen. ‘Het is een machtig gebeuren om van begin te eind alles zelf in de hand te hebben; van het maken van chemicaliën tot aan het uiteindelijke vernissen van de platen.’ Het project is te volgen op Facebook.

Hans de Kort fotografeert al jaren mode en portretten voor tijdschriften als Elegance en Margriet en Flair. Liefst met bestaand licht, maar in zijn prachtige studio kan hij met kunstlicht ook alle kanten op. Naast het fotograferen met zijn Canon- en Hasselblad-camera’s fotografeert hij op dit moment heel veel met zijn iPhone.

Het op hun gemak stellen van modellen is erg belangrijk. Hoe ga je om met een model? Hoe stel je die op hun gemak?
‘Dat is toch een kwestie van je karakter, een kwestie van de persoon die dat doet. Het ligt er aan wat voor type je bent. Ik fotografeer vrij veel lezeressen en mode van de bladen als Margriet en portretten voor de Elegance, meestal personen die nooit voor de camera staan, en weet nog in het begin, dat ik dat ook totaal niet kon. Op een gegeven moment gaat het echter vanzelf. Je moet er ook niet teveel poeha van maken, je gaat wat geintjes met die modellen maken en dan is het ijs meestal meteen gebroken. Voor een deel heb je het, of heb je het niet. Als jij daar heel nerveus staat te doen, dan wordt je model vanzelf ook nerveus. Ook hier is het een kwestie van doen en veel doen.’

Canon EOS-1Ds Mark II • ISO 100 • f/5.6 • 1/200 @ 58mm. ©Hans de Kort
Canon EOS-1Ds Mark II • ISO 100 • f/5.6 • 1/200 @ 58mm. ©Hans de Kort

Lees verder Hans de Kort: ‘Het gaat niet exact om de kleur, het gaat om de sfeer’

Fotobubbel: Spherevol fotograferen

Dankzij slimme mobieltjes en tablets is het wel heel simpel om allerlei fotografische kunstjes uit te halen. Maak bijvoorbeeld eens een fotobubbel en herbeleef je vakantie op een bijzondere ‘onderdompelende’ manier!

Gewone foto’s kennen we allemaal wel en ook aan prachtig brede panorama’s zijn we aardig gewend. Vrijwel elke zichzelf respecterende digitale compactcamera beschikt over een panorama-modus waarbij de afzonderlijke foto’s ‘onboard’ naadloos aan elkaar worden geplakt. Ook smartphones beheersen dit trucje, waarbij de ingebouwde gyroscoop zorgt voor een nog beter eindresultaat. Diezelfde gyroscoop – een hulpmiddel voor het bepalen van de positie in X, Y en Z-richting – maakt het ook mogelijk een zogeheten fotobubbel te maken. Dat gaat een flinke stap verder dan een panorama: in plaats van een ‘rondom-foto’ leg je hier echt alles vast. Dus ook de lucht en de grond, als je niet goed oppast staan zelfs je voeten op de foto!

Maken

panorama_360Om een dergelijke bubbel te maken is een speciale foto-app nodig. We beginnen met iOS, hiervoor is al heel lang een prachtig edoch wellicht niet heel bekend exemplaar beschikbaar: 360. Na installeren van deze app heb je de beschikking over zowel een bijzondere fotocamera als een al even bijzondere viewer. Het maken van de fotobubbel is uiteindelijk verrassend eenvoudig. Zorg ten eerste dat je op een mooie plek staat waar ook echt van alles rondom je te zien is. Denk aan het centrum van een stad met veel hoge gebouwen, een open plek in het bos, het strand en ga zo maar door.
Lees verder Fotobubbel: Spherevol fotograferen

Adobe Illustrator en Bitmap Fonts. Deel 1

In 1984, toen de Apple Macintosh werd geïntroduceerd kregen ontwerpers voor het eerst de mogelijkheid om zelf hun teksten en koppen te zetten.
De eerste schaalbare Adobe PostScript® fonts waren onderdeel van de Apple LaserWriter. Om ze te kunnen gebruiken moest je bitmap-versies van deze fonts installeren met de Font/DA Mover. Deze beeldschermfonts waren handmatig geoptimaliseerd voor een aantal corpsgroottes. Koos je een ander corps dan je geïnstalleerd had, dan waren lelijk vervormde bitmaps het resultaat. Afdrukken op een PostScript printer was de enige manier om te zien hoe je tekst gedrukt zou worden. Dat veranderde in 1989 toen ATM® (Adobe Type Manager) op de markt kwam en fonts in hun ware gedaante op elke grootte op het beeldscherm getoond konden worden.
02_MacPlusTypeDit artikel beschrijft hoe je dat retro-gevoel kunt oproepen in Adobe Illustrator en hoe je van elk lettertype een bitmap-font kunt maken.

Van Vector naar Bitmap

Het is erg gemakkelijk om een pixel-effect te geven aan fonts en vector-objecten.
Ik heb een RGB-document gemaakt, maar het werkt ook in een CMYK-document. Kies een font en type wat tekst (vette tekst geeft over het algemeen een beter resultaat).
Hier zie je Myriad Pro Bold 96 pt:
03_Pixels

Lees verder Adobe Illustrator en Bitmap Fonts. Deel 1

Snel een blauw oog wegwerken in Photoshop

Hoe het me heeft kunnen ontgaan tijdens het interviewen van Erwin Olij weet ik niet, maar pas bij het maken van de foto’s, de portretten van Erwin, staarde zijn blauw-geslagen oog me onverbiddelijk in de zoeker. Voor een portret dat bij het interview moesten komen en later ook nog ter promotie zou worden gebruikt, was het wel een érg blauw oog, zwart eigenlijk bijna. Dat kon zo niet.

Toen ik de foto’s in Lightroom bekeek staarde het oog me nog nadrukkelijker aan en ik schreef Erwin dat ik het in Photoshop een beetje zou proberen te verzachten. Erwin zat er niet mee: Tja dat blauwe oog, dat heb je als je aan karate/jiu jitsu/kickboxen en MMA doet. Ik ben gisteravond door mijn karatezoon keihard geraakt 😉.

Lees verder Snel een blauw oog wegwerken in Photoshop

Fotografie: Moet alles scherp? Gebruik de hyperfocale afstand!

Bij het maken van landschapsfoto’s is het vaak de bedoeling om de foto van voor tot aan de einder scherp te hebben. Alles moet scherp zijn, geen vage, onscherpe struiken vooraan, geen onscherpe bomen aan de horizon, nee: alles scherp. Kortom: je moet hierbij een betere en complete controle over de scherptediepte hebben.

Om die betere controle over de scherptediepte te hebben dien je je bewust te zijn van het begrip ‘hyperfocale afstand’. Kort door de bocht gezegd is die hyperfocale afstand het punt waarop je scherp moet stellen, om bij een bepaald gekozen diafragma voor en achter dat scherpstelpunt de grootst mogelijke scherpte te krijgen, veelal helemaal tot aan de horizon.
Maar waar bevindt dat hyperfocale punt zich dan wel precies? Laten we even uitgaan van de manier waarop bij een landschap meestal wordt scherpgesteld: op oneindig. Het hyperfocale punt ligt echter niet op oneindig, dat ligt ervoor. De eigenschap van het hyperfocale punt is dat de scherpte zowel voor als achter dat punt ligt, 1/3 van de scherptediepte bevindt zich voor het hyperfocale punt, 2/3 bevindt zich achter het hyperfocale punt of – afhankelijk van het gekozen diafragma – strekt zich uit tot oneindig. Als de scherptediepte voor het gekozen hyperfocale punt zich net tot aan oneindig uitstrekt, heb je de grootst mogelijke scherptediepte.

Op oudere lenzen kun je zien hoe de scherptediepte bij een bepaalde brandpuntsafstand is verdeeld.  Hier bij f11 van iets minder dan 2 meter tot aan oneindig.
Op oudere lenzen kun je zien hoe de scherptediepte bij een bepaalde brandpuntsafstand is verdeeld. Hier bij f11 van iets minder dan 2 meter tot aan oneindig.

Met oudere lenzen kon je handmatig de juiste instelling kiezen omdat er op de lens zelf werd aangegeven hoe groot de scherptediepte bij een bepaalde diafragma-instelling was. Je kon handmatig de scherpstelring verdraaien en dan het teken voor oneindig naar het gekozen diafragma draaien, aan de linkerkant van de scherptediepteschaal, en dan zag je vanzelf waar de scherptediepte begon. Bij moderne (zoom)lenzen staat die schaalverdeling er veelal niet meer op. Dus zul je zelf moeten bepalen waar dat prachtige hyperfocale punt zich bevindt.
Lees verder Fotografie: Moet alles scherp? Gebruik de hyperfocale afstand!

Automatisch starten Photos-app op de Mac uitzetten

Of de nieuwe Photos-app van Apple wel of niet een mooie vervanger is voor Aperture, daar kom ik nog op terug. Een ding is zeker, de app heeft een heel irritante eigenschap. Telkens als ik een compactflash-kaartje of mijn camera aan mijn iMac hang om foto’s te gaan importeren in Lightroom, start de Photos-app automatisch op met een importscherm om de foto’s in Photos binnen te halen. Dat wil ik niet en ik was in de veronderstelling dat ik dat al eeuwen geleden had uitgezet.

Het bepalen wat er moet gebeuren als je een camera aan je Macintosh hangt kun je instellen met Image Capture. Na enig zoekwerk, kun je bij deze applicatie aangeven dat je niet wilt dat er een applicatie wordt geopend als je een kaartje met je foto’s in je Mac stopt. Nu, met de nieuwe Photos app, vindt Apple het blijkbaar nodig om die app te promoten en geheel tegen de instructies van Image Capture in – Open geen applicatie als er een camera of kaartje met foto’s aan de Mac wordt gehangen – toch maar steeds die Photos app te starten. Dat kost tijd en computerkracht en daar zit je bij het importeren van een kaartje met foto’s niet op te wachten.

Image Capture

Dus: terug naar Image Capture om het automatisch starten van Photos uitzetten. Dat gaat als volgt:

Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).
Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).

1. Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).

Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid.
Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid.

2. Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid. Wat moet je Mac doen als die deze camera of dit kaartje tegenkomt? In het pop-up-menu bij Connecting this camera opens: kies je voor No Application. Sluit de applicatie.
Lees verder Automatisch starten Photos-app op de Mac uitzetten

Fotografie: een zonsondergang vastleggen

Wat is er meer cliché dan een zonsondergang fotograferen? Een zonsopgang misschien? Niets is er echter meer bevredigend dan het fotograferen van zo’n zonsopkomst of zonsondergang. Cliché misschien, maar romantisch. Niet elke zonsopkomst of zonsondergang zal er echter spectaculair uitzien. De zon een klein bolletje in de lucht, wat oranje wordt en dan in de zee of achter de heuvels zakt… Er moet wel wat meer te zien zijn.

Er wordt wel eens gezegd dat Los Angeles van die mooie zonsondergangen heeft vanwege de smog. Dat is absoluut waar. De omstandigheden in de lucht spelen een grote rol bij het schieten van een romantisch plaatje, of het nu smog of stof in de lucht is. Wat wolken – waar het licht van de ondergaande zon zijn kleur aan gaat geven – stof in de lucht, van bijvoorbeeld smog – helpen om de lucht er spectaculair te laten uit zien als de zon zich richting de horizon begeeft. Een spectaculaire lucht… maar hoe belicht je die?

Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.
Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.

De belichting

De grootste moeilijkheid bij het fotograferen van een zonsondergang is de belichting. De meter van de camera wil een gelijkmatige belichting tussen voorgrond – bijvoorbeeld het strand – en achtergrond – de rode bal in de lucht, met als resultaat dat er eigenlijk niets goed is: de zon is overbelicht en de voorgrond is onderbelicht. De camera op de automatische belichtingsstand zal hier dus niet helpen, je zult zelf moeten ingrijpen. Om die ondergaande zon goed belicht te krijgen zal je moeten onderbelichten. Hoe je dat instelt verschilt per camera, je zult in ieder geval naar een handmatig stand toe moeten. Bij een camera in de P- S- of A-stand is er altijd een manier op de camera om onder of over te belichten met de belichtingscompensatie. Weet je niet hoe je die moet veranderen? Kijk in je handleiding!

Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.
Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.

Compensatie

Begin met de compensatie op -1 te zetten. Als dat niet genoeg is probeer je -1.3 of -1.6 of nog meer. De truc is door meerdere opnamen met verschillende instellingen op de juiste belichting uit te komen. Doordat er wordt onderbelicht om het licht van de zon goed te krijgen, worden de onderwerpen op de voorgrond onderbelicht. Daar kun je gebruik van maken door die onderwerpen als zwarte silhouetten af te beelden. De foto krijgt er meer kracht door. Beknibbel niet op de hoeveelheid foto’s die je neemt: opslagruimte in de vorm van kaartjes voor je camera is goedkoop. Blijf doorgaan met fotograferen en speel met de belichtingen. Zoveel tijd heb je ook weer niet: een zonsondergang is in een half uurtje voorbij. Kijk voortdurend naar het resultaat op het lcd-scherm en let daarbij op het histogram: zorg dat het histogram niet helemaal tegen de rechterkant aanzit, want dan is de foto overbelicht en zit je met een uitgebeten lucht en zon en om die zon gaat het nu juist. Omdat het zonlicht steeds zwakker wordt, worden de belichtingstijden langer, zodat je ofwel de camera moet ondersteunen door hem op een muurtje zetten of op een statief om nog een scherpe foto te krijgen. Je kunt natuurlijk ook de ISO-waarde hoger zetten.

Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp. Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.
Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp.
Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.

Tips

Wat laatste tips: zoom eens flink in op die zon! Bij een groothoek instelling heb je misschien een hele mooi lucht, maar is de zon een stipje… Inzoomen dus met een flinke zoomlens.
En blijf fotograferen ook als de zon al onder is, de kleuren blijven nog wel een tijdje mooi, en de zon schijnt nog steeds tegen de wolken aan…
Vergeet niet je belichtingscompensatie terug te zetten nadat je klaar bent, zodat je de volgende keer niet meteen begint met een onderbelichte foto!

Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten. Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.
Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten.
Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.

Fotografie: naar buiten in regen en wind

Ben je een mooiweerfotograaf? Zo een die er alleen op uit gaat als het weer een beetje lekker is, de zon schijnt of wanneer het licht ‘zo mooi’ is? Gelijk heb je, wie wil er nu niet met mooi licht fotograferen?! Er is echter meer dan mooi weer of mooi licht. Er is lelijk weer en er is lelijk licht. Ook dat kan mooi zijn en de moeite waard zijn om vast te leggen.

Denk eens aan mooie natte glinsterende straten in de regen, regendruppels tegen een donkere achtergrond, een sneeuwjacht over kale velden, mist waar de zon doorheen tracht te breken of de dreigende luchten voorafgaand aan heftige onweersbuien… Dat zijn de sfeerbeelden die je kunt vastleggen als je er op uitgaat met slecht weer.
Er zijn wel een aantal zaken waarmee je rekening moet houden als de wolken zich samenpakken. Als het wat donkerder wordt zul je je ISO-waarde hoger moeten zetten, wilt je nog uit de hand kunnen fotograferen. Ook weer niet té hoog, want dan krijg je weer last van ruis, hoewel dat meer de moderne camera’s ook wel weer meevalt. Een ruis in een foto hoeft niet lelijk te zijn.
Lees verder Fotografie: naar buiten in regen en wind