Foto's perfect belichten

Foto’s perfect belichten

De camera’s van tegenwoordig kunnen in veel situaties een prima belichte foto maken. Toch is het van groot belang dat je als fotograaf begrijpt wat je doet. Als je tijd investeert in het leren begrijpen en instellen van de juiste belichting, wordt je fotografie in andere opzichten ook beter. Fotograaf en docent Nando Harmsen schreef het boek ‘Perfect belichten’ waarmee je alle kennis in handen krijgt om de belichting naar je hand te zetten. Hoe doe je dat, foto’s perfect belichten?

Foto's perfect belichten
Door met behulp van het histogram te belichten, kun je voorkomen dat er uitgebeten lichte partijen ontstaan. Bovendien voorkom je beeldruis.

Hoe ben je op het idee gekomen om een boek over belichten te schrijven?
Nando Harmsen: ‘Omdat ik op mijn website artikelen heb staan over belichting, werd ik door een fotoclub benaderd met de vraag of ik een lezing wilde houden over belichting. Die lezing heb ik gedurende enkele jaren voor diverse fotoclubs gegeven. Op een moment leek het me leuk om de tutorials van zowel mijn website als de lezing te verzamelen in een informatief en prachtig geïllustreerd e-book. Hieruit is mijn boek geboren.’

Is het met de huidige camera’s met intelligente automatische instellingen en mogelijkheden om RAW-bestanden achteraf recht te trekken eigenlijk nog wel nodig om zelf de belichting in te stellen?
NH: ‘Moderne camera’s kiezen in veel gevallen al een redelijk goede belichting, maar automatische instellingen en zaken rechttrekken in de nabewerking hebben een prijs: je foto boet bijvoorbeeld aan kwaliteit in omdat je meer ruis krijgt in delen die je oplicht. Dat kan je vaak voorkomen door de belichting op een betere manier in te stellen. Als je optimaal belichte foto’s wilt, zul je moeten leren ingrijpen. Dat geld ook voor de juiste nabewerking. Ik leg bijvoorbeeld uit hoe je ‘exposure to the right’ toepast met behulp van het histogram op de camera. Die techniek zorgt ervoor dat je een perfect belichte foto’s krijgt zonder uitgebeten lichte partijen. Hierdoor zal er zo min mogelijk ruis in je nabewerking ontstaan.’

Hoe heb jij zelf leren belichten?
NH: ‘Ik fotografeer al heel lang. Ik ben op mijn tiende begonnen en mijn eerste camera had alleen handmatige belichting. Door uitproberen en fouten maken heb ik het mijzelf geleerd. Ik las ook veel boeken; internet bestond toen nog niet. Zo heb ik gaandeweg een gedegen kennis over het belichten gekregen waar mijn fotografie altijd van heeft geprofiteerd.’

Foto's perfect belichten
Een moeilijke lichtsituatie met verschillende soorten licht. Als je weet wat je doet, kun je in dit soort gevallen de perfecte belichting instellen.

Doorgronden van belichtingstechnieken

Je hebt de techniek van het belichten heel diep uitgespit. Waarom is het belangrijk om dat allemaal te weten?
NH: ‘In de eerste plaats is de camera je gereedschap en het is handig om daar goed mee te leren omgaan. Onlangs zag ik een fotograaf die een liefdespaar aan het fotograferen was. Hij controleerde na elke foto zijn schermpje. Het viel me op dat hij meer bezig was met zijn camera en instellingen dan met de mensen die hij fotografeerde. Er was weinig contact en ze keken ook afstandelijk en onzeker uit hun ogen.’
‘Het loont als je tijd steekt in het doorgronden van belichtingstechnieken. Als je weet wat er gebeurt met het licht, wat het diafragma doet, de sluitertijd, de ISO en hoe die met elkaar samenhangen, kun je fotografische situaties snel en effectief beoordelen en daar de belichting op afstemmen. Met dit begrip kan je snel inspelen op lichtsituaties en zelfs tevoren al een instelling klaar hebben. Verandert het licht of de situatie, weet je direct hoe je de instelling daarop kunt aanpassen. Zo is er geen lichtsituatie meer die je niet aankunt.’
‘Een groot bijkomend voordeel is dat je hierdoor meer met het onderwerp bezig kunt zijn dan met de camera-instellingen. Als je bijvoorbeeld het liefdespaar uit mijn voorbeeld fotografeert, kun je meer contact maken, beter aansturen en samenwerken. Een niet te onderschatten voordeel is ook dat je meer zelfvertrouwen krijgt. Als je weet wat je mogelijkheden zijn in bepaalde lichtsituaties, weet je dat je alles aankunt. Dan kun je je meer op de inhoud van je foto richten en dat leidt in veel gevallen tot meer creativiteit of bijzondere beelden.’

Foto's perfect belichten
In sommige situates kun je niet in een keer een goed belichte foto maken, zoals hier, tegen de zon in. Met de juiste HDR-technieken kun je dan toch tot een goed belichte foto komen.

Videotutorials en opdrachten om zelf foto’s perfect te belichten

Voor wie is het boek bedoeld?
NH: ‘Voor de beginner en de gevorderde vrijetijdsfotograaf. Ik begin met de basisprincipes, zoals PSAM-instellingen, wat je diafragma, sluitertijd en ISO doen en hoe ze met elkaar samenhangen. Daarna ga ik steeds dieper in op de mogelijkheden en tactiek voor het perfect belichten in verschillende situaties. Het laatste hoofdstuk gaat over onmogelijke lichtsituaties. Daarin behandel ik HDR-technieken, zowel in de camera als met behulp van nabewerking. Gevorderde fotografen kunnen het ook als naslagwerk gebruiken. Ze kunnen zaken nog eens nalezen zodat zij ook nog beter begrip kunnen kweken en qua belichting de puntjes op de i kunnen zetten.’

In elk hoofdstuk staan opdrachten en er zijn ook videotutorials aan gekoppeld. Wat is het doel van die opdrachten?
NH: ‘Een van de opdrachten is dat je oefent met de verschillende meetmethoden die je camera biedt, zoals spotmeting, meervlaksmeting of centrumgerichte meting. Als je daarmee oefent, krijg je meer controle over de mogelijkheden van je camera. De verschillende methodes komen allemaal langs en je ziet dan welke het beste bij jou jouw manier van fotograferen past. Als je begrip van het licht en de mogelijkheden hebt en daarmee een tijdje oefent, wordt het een tweede natuur. Dan neem je intuïtief al veel goede beslissingen en gaat daardoor zelfverzekerder en rustiger te werk. Meteen perfect belichten leidt vanzelf tot meer plezier in het fotograferen.’

Deze blogpost Foto’s perfect belichten gaat over het boek ‘Perfect belichten’. Met dit boek kun je ervoor zorgen dat je foto’s voortaal altijd ideaal belicht zijn, zonder dichtlopende donkere partijen, uitgebeten lichte partijen en vrij van beeldruis. Met de opdrachten die erin staan leer je je camera-instellingen beter beheersen. Aan elk hoofdstuk zijn videotutorials gekoppeld. Bestel het boek hier.

Meer lezen over het belichten van je foto’s? Daar hebben we nog een aantal blogpost over: HIER, en HIER vind je twee voorbeelden.


Goed om te zien dat het artikel je tot het einde toe heeft kunnen interesseren. De meeste artikelen op dit blog worden geschreven door de auteurs van uitgeverij Van Duuren MediaBen je geïnteresseerd in verdere verdieping of meer praktische toepassingen? Klik op onderstaande banner voor het meest actuele overzicht.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.