Fotografie: een zonsondergang vastleggen

Wat is er meer cliché dan een zonsondergang fotograferen? Een zonsopgang misschien? Niets is er echter meer bevredigend dan het fotograferen van zo’n zonsopkomst of zonsondergang. Cliché misschien, maar romantisch. Niet elke zonsopkomst of zonsondergang zal er echter spectaculair uitzien. De zon een klein bolletje in de lucht, wat oranje wordt en dan in de zee of achter de heuvels zakt… Er moet wel wat meer te zien zijn.

Er wordt wel eens gezegd dat Los Angeles van die mooie zonsondergangen heeft vanwege de smog. Dat is absoluut waar. De omstandigheden in de lucht spelen een grote rol bij het schieten van een romantisch plaatje, of het nu smog of stof in de lucht is. Wat wolken – waar het licht van de ondergaande zon zijn kleur aan gaat geven – stof in de lucht, van bijvoorbeeld smog – helpen om de lucht er spectaculair te laten uit zien als de zon zich richting de horizon begeeft. Een spectaculaire lucht… maar hoe belicht je die?

Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.
Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.

De belichting

De grootste moeilijkheid bij het fotograferen van een zonsondergang is de belichting. De meter van de camera wil een gelijkmatige belichting tussen voorgrond – bijvoorbeeld het strand – en achtergrond – de rode bal in de lucht, met als resultaat dat er eigenlijk niets goed is: de zon is overbelicht en de voorgrond is onderbelicht. De camera op de automatische belichtingsstand zal hier dus niet helpen, je zult zelf moeten ingrijpen. Om die ondergaande zon goed belicht te krijgen zal je moeten onderbelichten. Hoe je dat instelt verschilt per camera, je zult in ieder geval naar een handmatig stand toe moeten. Bij een camera in de P- S- of A-stand is er altijd een manier op de camera om onder of over te belichten met de belichtingscompensatie. Weet je niet hoe je die moet veranderen? Kijk in je handleiding!

Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.
Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.

Compensatie

Begin met de compensatie op -1 te zetten. Als dat niet genoeg is probeer je -1.3 of -1.6 of nog meer. De truc is door meerdere opnamen met verschillende instellingen op de juiste belichting uit te komen. Doordat er wordt onderbelicht om het licht van de zon goed te krijgen, worden de onderwerpen op de voorgrond onderbelicht. Daar kun je gebruik van maken door die onderwerpen als zwarte silhouetten af te beelden. De foto krijgt er meer kracht door. Beknibbel niet op de hoeveelheid foto’s die je neemt: opslagruimte in de vorm van kaartjes voor je camera is goedkoop. Blijf doorgaan met fotograferen en speel met de belichtingen. Zoveel tijd heb je ook weer niet: een zonsondergang is in een half uurtje voorbij. Kijk voortdurend naar het resultaat op het lcd-scherm en let daarbij op het histogram: zorg dat het histogram niet helemaal tegen de rechterkant aanzit, want dan is de foto overbelicht en zit je met een uitgebeten lucht en zon en om die zon gaat het nu juist. Omdat het zonlicht steeds zwakker wordt, worden de belichtingstijden langer, zodat je ofwel de camera moet ondersteunen door hem op een muurtje zetten of op een statief om nog een scherpe foto te krijgen. Je kunt natuurlijk ook de ISO-waarde hoger zetten.

Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp. Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.
Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp.
Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.

Tips

Wat laatste tips: zoom eens flink in op die zon! Bij een groothoek instelling heb je misschien een hele mooi lucht, maar is de zon een stipje… Inzoomen dus met een flinke zoomlens.
En blijf fotograferen ook als de zon al onder is, de kleuren blijven nog wel een tijdje mooi, en de zon schijnt nog steeds tegen de wolken aan…
Vergeet niet je belichtingscompensatie terug te zetten nadat je klaar bent, zodat je de volgende keer niet meteen begint met een onderbelichte foto!

Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten. Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.
Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten.
Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.

Fotografie: naar buiten in regen en wind

Ben je een mooiweerfotograaf? Zo een die er alleen op uit gaat als het weer een beetje lekker is, de zon schijnt of wanneer het licht ‘zo mooi’ is? Gelijk heb je, wie wil er nu niet met mooi licht fotograferen?! Er is echter meer dan mooi weer of mooi licht. Er is lelijk weer en er is lelijk licht. Ook dat kan mooi zijn en de moeite waard zijn om vast te leggen.

Denk eens aan mooie natte glinsterende straten in de regen, regendruppels tegen een donkere achtergrond, een sneeuwjacht over kale velden, mist waar de zon doorheen tracht te breken of de dreigende luchten voorafgaand aan heftige onweersbuien… Dat zijn de sfeerbeelden die je kunt vastleggen als je er op uitgaat met slecht weer.
Er zijn wel een aantal zaken waarmee je rekening moet houden als de wolken zich samenpakken. Als het wat donkerder wordt zul je je ISO-waarde hoger moeten zetten, wilt je nog uit de hand kunnen fotograferen. Ook weer niet té hoog, want dan krijg je weer last van ruis, hoewel dat meer de moderne camera’s ook wel weer meevalt. Een ruis in een foto hoeft niet lelijk te zijn.
Lees verder Fotografie: naar buiten in regen en wind

Angst voor Stagefright…

Misschien heb je als Android-gebruiker inmiddels wel gehoord over het veiligheidslek dat middels een MMS je telefoon in handen kan laten vallen van kwaadwillenden. Dit veiligheidslek staat bekend als het Stagefright-lek. Iemand hoeft alleen maar je telefoonnummer te kennen en een geïnfecteerde MMS naar je te sturen en op die manier in je telefoon in te breken. Je hoeft de MMS niet eens aan te klikken, de app van Google Hangouts opent bijvoorbeeld standaard je MMS-berichten.

Nu wordt er op dit moment nog – voor zo ver bekend – geen gebruik gemaakt van dit veiligheidslek, maar je kunt er op wachten dat er gebruik van gemaakt gaat worden.
Google heeft inmiddels het lek gedicht en de Nexus-mobieltjes krijgen hem binnenkort of hebben hem reeds. Dat wil echter nog niet zeggen dat jij die fix op je telefoon krijgt. De bekende fabrikanten van Android-telefoons, zoals Samsung,HTC en Sony komen deze maand met een fix voor dit lek. Dat gaat dan veelal om telefoons van de laatste paar jaar, zodat een hele reeks telefoons nog kwetsbaar blijven voor Stagefright.
Je kunt overigens zelf al een heleboel doen om te voorkomen dat je telefoon een zombie wordt in handen van anderen. Op Androidworld staan wat tips om te voorkomen dat je last krijgt van Stagefright. Bij de Google Playstore kun je een app downloaden waarmee je kunt kijken of je mobieltje kwetsbaar is voor Stagefright. Wat je er verder mee aan moet, als dat het geval is, is verder niet duidelijk. Lijdzaam afwachten op je fix van je fabrikant of je provider.

Armageddon

‘Het wachten is op Android’s onvermijdelijke veiligheids-armageddon’ zo luidt de titel van een lange post van Ron Amadeo op de site Arstechnica.
Lees verder Angst voor Stagefright…

Hans Speekenbrink: ‘Hoe groter de artiest, hoe moeilijker ze soms kunnen doen’

Bovenstaand portret van Hans Speekenbrink: © Hans Speekenbrink.

Voor het boek ‘Tips en Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera’ interviewde ik vier verschillende fotografen, ieder met zijn eigen specialiteit. Dit interview – uit 2009 – is met Hans Speekenbrink, over zijn specialiteit podiumfotografie en is een aanvulling over de blogpost over het fotograferen van concerten.

Hans Speekenbrink is inmiddels alweer een jaar of vijf bezig met theater- en muziekfotografie. Eigenlijk deed hij dat al vanaf zijn 16de jaar, toen hij naar optredens van Golden Earring en Dave Dee Dozy Beaky Mick and Tich ging en met eenvoudige camera’s hun optredens probeerde vast te leggen. De opkomst van de digitale fotografie vormde de aanzet tot het weer oppakken van zijn oorspronkelijke passie om daar met de huidige middelen nieuwe vorm aan te geven. Het meest actief is Speekenbrink met het registreren van live concerten en theatervoorstellingen, locatie theater en vrijwel alle andere podiumkunsten als beelden bij recensies op Jazzpodium.com en Cultuurpodium.nl. Het niet altijd optimale beschikbaar licht vormt daarbij een interessante uitdaging. Daarnaast voelt hij zich als een vis in het water tussen TV of filmcamera’s en weet hoe hij hoe hij in samenspraak met de opnameleider of regisseur de mooiste still’s weg kan snoepen, zonder de opnamen te verstoren. Fotografie bij de TV-opnamen van VPRO’s Vrije Geluiden zijn daarvan een voorbeeld.

Waarom fotografeer je theater en muziek?

‘Omdat ik van muziek houd en van fotografie en waarom zou je niet hetgeen gaan fotograferen wat je leuk vindt? Ik moet er niet aan denken om sport te fotograferen, dat zou ik een straf vinden. Ik heb een keer een tenniswedstrijd gefotografeerd, en toen heb ik me stierlijk lopen vervelen. Dat heb ik bij muziek nooit. Ik zie ook wel sportfotografen mooie beelden maken, maar ik vind sport niet leuk en muziek wel.’

Jamie Cullum tijdens een optreden op GentJazz. Canon EOS-1D Mark III • ISO 6400 • f/4 • 1/125 @ 47mm. © Hans Speekenbrink.
Jamie Cullum tijdens een optreden op GentJazz. Canon EOS-1D Mark III • ISO 6400 • f/4 • 1/125 @ 47mm. © Hans Speekenbrink.

Lees verder Hans Speekenbrink: ‘Hoe groter de artiest, hoe moeilijker ze soms kunnen doen’

Fotografie: het fotograferen van concerten

Bij een bezoek aan een popconcert in een zaal zie je allemaal mensen met opgeheven compactcamera’s en mobiele telefoons, die met een Flits! een foto nemen van een optreden van hun favoriete artiest of band. De resultaten van die geflitste foto’s zijn op zijn zachtst gezegd niet om over naar huis te schrijven. Dit soort foto’s hebben geen sfeer – want geflitst, waardoor er van het oorspronkelijke licht in de zaal niets meer over is – en bovendien zijn ze daarbij ook nog eens enorm irritant voor de optredende artiest, die maar de hele tijd in zijn gezicht wordt geflitst. Maar je hebt bijvoorbeeld een spiegelreflexcamera, de flits gaat niet automatisch omhoog als je gaat fotograferen. Je weet hoe je een artiest moet fotograferen. Of niet?

Het grote probleem én het grote voordeel bij het fotograferen van een concert is het licht. Die flitsers van die compactcamera’s gaan aan omdat er niet genoeg licht is om een foto zonder flits te maken. Daarnaast is het licht soms ook erg wisselend, rood, groen, geel of blauw licht en dan ook nog eens heel erg wisselend qua intensiteit. Dat ziet er op het toneel echter allemaal prachtig uit en zo wil je het ook op je foto’s vangen. Dat kan vrij eenvoudig.
Lees verder Fotografie: het fotograferen van concerten

Vernieuwingen in Lightroom Mobile voor Android

De Lightroom Mobile-versies voor iOS en Android krijgen regelmatig een update. De versie voor Android loopt nog steeds een beetje achter op die van iOS, maar Lightroom Mobile Android 1.2 brengt hem naderbij.
Hoe je met Lightroom Mobile aan het werkt kunt gaan lees je in een eerdere post op dit blog. In deze post lees je over de vernieuwingen.

Deze Android-versie heeft de volgende nieuwe mogelijkheden:
• Sneller aanpassen van foto’s door het kopiëren van bewerkingen van de ene foto en die te plakken op een andere.
• Foto’s op een nieuwe en handiger manier bijsnijden en (automatisch) rechtzetten.
• Met de nieuwe ‘segmented view’ bij je collections kun je sneller foto’s sorteren en doorzoeken.
• En er is RAW-ondersteuning voor de Panasonic Lumix CM1 Communication Camera.
Lees verder Vernieuwingen in Lightroom Mobile voor Android

Fotografie: zoek een onderwerp

Je wil een betere fotograaf worden, anders zou je dit boek niet lezen. Tips kunnen je daar bij helpen. Dan zal het bij die tips vaak over techniek gaan, maar eigenlijk zijn de beste tips, de tips die je creativiteit doen groeien, die er voor zorgen dat je beter gaat kijken, beter gaat zien. Techniek valt wel te leren. Je leest een keer over het hyperfocale punt, je oefent er wat mee en je kunt er daarna bijna onbewust mee werken. Als je eenmaal de fotografische technieken beheerst, is je camera gewoon een stuk gereedschap waarmee je een goede foto in elkaar kunt timmeren. Maar dan begint het eigenlijk pas.

Je kunt dan een technisch goede foto maken, een foto die scherp is van voor tot achter, die goed belicht is, enzovoort. Maar is die foto een mooie foto, een spannende foto? Zo’n foto waarbij iemand even blijft staan en zegt: wow! Dergelijke foto’s ga je maken als je niet meer hoeft na te denken over de techniek, als je ongestoord kunt kijken. Als je creatief kunt worden. Daar zou ik graag nog wat tips over geven. Het probleem is echter: wat zijn tips die je creativiteit stimuleren? Dat zijn misschien wat vage tips. Veel fotograferen, kijken naar wat anderen – fotografen die je goed vindt – maken en dat dan weer nadoen. Er zijn wel praktische dingen die je kunt doen om creatiever te worden. Je kunt je bijvoorbeeld vastbijten in een onderwerp.
Lees verder Fotografie: zoek een onderwerp

Handige extraatjes in Windows 10: Kaarten

Windows 10 beschikt net als voorgaande versies van Windows weer over een arsenaal aan hulpmiddelen. Deels zijn het oude bekenden – al dan niet in een nieuw jasje – en deels volledig nieuwe programma’s. Tijd om eens in de Windows gereedschapskist te duiken! Handige extraatjes in Windows 10: Kaarten

Kaarten

Google heeft z’n kaartendienst, Apple heeft er een en natuurlijk Microsoft ook in de vorm van Here Maps (inderdaad: in handen van MS gekomen na de overname van Nokia). Minder bekend, maar daarom niet per definitie slechter, zeker niet! De kans is bovendien groot dat Microsoft’s kaarten dankzij Windows 10 een stuk bekender gaan worden, want standaard is voorzien in een kaartenapp. Wederom bereikbaar via het menu Start, onder Alle apps en dan Kaarten. De eerste keer dat je deze app start word je om toegang tot je locatie gevraagd; wat ons betreft geen probleem en dus klikken we op Ja. In- en uitzoomen op een locatie is een kwestie van aan het muiswiel draaien. Zoals je zult ontdekken zijn er op diverse locaties 3D-gebouwen beschikbaar – sommigen als contour, sommigen ‘ingevuld’ met detail, op de ene plek meer dan de andere. Om het perspectief van de kaart te veranderen en daarmee de gebouwen beter in zicht te brengen klik je op de knop bij (1). Terugkeren naar vogelperspectief doe je door op het naastgelegen knopje te klikken. Middels een klik op de kompasknop (2) zorg je voor een blik naar het noorden, met de knopjes die naast deze knop verschijnen kan de kaart in elke gewenste richting gedraaid worden.

De kaarten van Microsoft doen niet onder voor welke andere kaartendienst dan ook!
De kaarten van Microsoft doen niet onder voor welke andere kaartendienst dan ook!

Lees verder Handige extraatjes in Windows 10: Kaarten

Fotografie: de weg naar het licht

Licht is het belangrijkste van een foto. Goed of mooi licht, slecht of lelijk licht kan een foto maken of breken. Of bestaat er geen slecht licht? Het is maar wat je er zelf van maakt. Licht… Het lijkt soms makkelijker om het licht te schilderen dan om het te fotograferen, hoewel schilders het vast niet met me eens zullen zijn. Als je meer aansprekende foto’s wilt maken, dan zul je er op uit moeten gaan wanneer het licht mooi is. Maar ja… wanneer is het mooi licht?

Van een foto in de zomer, midden op de dag genomen met hard zonlicht, wordt vaak gezegd dat het licht niet erg aansprekend is. Alles wordt weliswaar prachtig en helder verlicht, maar een landschap ziet er toch al gauw vlak en saai uit. Misschien kijk je ‘niet goed’ en zijn die harde schaduwen juist wél mooi en kun je daar gebruik van maken om een beetje ‘harde’ foto te maken.
Natuurlijk is er licht dat helpt om een landschap net dat extra te geven wat een foto van het zelfde landschap op een ander moment – midden op de dag bijvoorbeeld – niet heeft: sfeer.
Lees verder Fotografie: de weg naar het licht

Handige extraatjes in Windows 10: Skype, Alarmklok, Wereldklok, Stopwatch en Plaknotities

Deel 2: Windows 10: Skype, Alarmklok, Wereldklok, Stopwatch en Plaknotities

Windows 10 beschikt net als voorgaande versies van Windows weer over een arsenaal aan hulpmiddelen. Deels zijn het oude bekenden – al dan niet in een nieuw jasje – en deels volledig nieuwe programma’s. Tijd om eens in de Windows gereedschapskist te duiken!

Skype

Sinds Microsoft eigenaar is van Skype duikt het veelvuldig op in producten en aanbevelingen van MS zelf. Niet helemáál verwonderlijk dus dat Skype inmiddels ook een vaste plek heeft verworven in Windows 10; je start het programma door in het menu Start op de tegen Personen te klikken. Als je zich met een Windows-account hebt aangemeld ben je meteen online. Op het moment van schrijven werkte deze app niet echt naar behoren, met onder meer incorrecte lijst van contactpersonen (veel contacten met de naam Naamloze contactpersoon). We gaan ervan uit dat Microsoft de problemen vóór de definitieve release van Windows 10 oplost. En anders kun je natuurlijk ook nog altijd de ‘losse’ Skype installeren. Download in dat geval de desktop-versie vanaf http://www.skype.com/nl/download-skype/skype-for-computer/ en na installatie beschikt je weer over de gewone ‘oude’ Skype. Ook fijn voor de mensen die de moderne interface van Personen wellicht niet helemaal waarderen. Voordeel van de ‘losse’ Skype is ook dat deze probleemloos werkt met een oude Skype-account die je – al dan niet bewust – nooit aan een Microsoft-account hebt gekoppeld. In de app-uitvoering lijkt de mogelijkheid tot het toevoegen van een extra Skype-account (en het verwijderen van de MS-account) nog(?) niet tot de mogelijkheden te behoren.

Oud en nieuw gebroederlijk naast elkaar.
Oud en nieuw gebroederlijk naast elkaar.

Lees verder Handige extraatjes in Windows 10: Skype, Alarmklok, Wereldklok, Stopwatch en Plaknotities