Al ligt mijn boek Loskomen van Big Tech, je eigen cloud met een Synology NAS al bij de uitgever, die oplossingen voor een eigen cloud laten me niet los. Oké, die van Synology Drive werkt goed, maar dat is toch software van Synology uit Taiwan. Ik wil Europese software en het liefst opensource. Ik had net een uitputtende sessie met Claude achter de rug over Nextcloud, wat ik eindelijk lekker draaiend had, maar dat na een update allemaal fouten gaf. We – Claude en ik – probeerden de fouten op te lossen: Je moet een eigen Collabora-server draaien, Hans. Dat lukte voor geen meter en Claude sloot af met allerlei voorstellen voor artikelen die ik over die mislukte installatie kon gaan schrijven. Zijn laatste zin: Je lezers waarderen deze eerlijkheid veel meer dan een ‘het kan allemaal!-verhaal’ dat de werkelijkheid verzwijgt. ‘Doei’, dacht ik, ‘ik ga even wat anders doen’ en toen las ik een artikel over OpenCloud.
OpenCloud, moderner dan Nextcloud, sneller ook, zou dat niet iets voor op de NAS zijn? Zoals ik het las, moest ik het wel kunnen installeren, maar ik wilde niet aan de gang met Claude, die voor Nextcloud geen oplossing had gevonden. Gemini dan? Ik vroeg: is OpenCloud makkelijker te installeren dan Nextcloud? Het korte antwoord: Nee, OpenCloud (van opencloud.eu) is over het algemeen niet makkelijker te installeren dan Nextcloud, zeker niet voor een beginner. Hoewel het belooft ‘simpel’ te zijn, vereist de installatie vaak kennis van Docker, command-line commando’s en het handmatig configureren van een webserver (zoals Apache of Nginx) en certificaten.
Maak je geen zorgen!
Toen ik zei dat ik wel enige Docker-kennis had, dat ik Immich draaiend had – vier containers! – leek het Gemini geen probleem: Ja, OpenCloud is voor jou uitstekend te installeren en misschien zelfs ‘schoner’ dan Nextcloud. Oké, Gemini, vooruit met de geit. Geef me maar een docker-compose voor OpenCloud. Gemini werd enthousiast, ik kreeg de info die ik nodig had en had de OpenCloud-container in no-time werkend. Nou ja, werkend, hij draaide wel, maar ik kon niet inloggen. En zoals altijd dacht mijn AI-kameraad de oplossingen te hebben. In het logbestand van OpenCloud zag ik allerlei foutmeldingen, die Gemini beter zei te begrijpen dan ik. Geen zorgen, dit is een heel specifieke beveiligingsinstelling die verplicht is bij de nieuwere versies van OpenCloud/OCIS. Omdat OCIS uit allemaal losse ‘microservices’ bestaat, hebben ze een geheime sleutel (JWT Secret) nodig om elkaar te vertrouwen. Zonder die sleutel start de server niet op.
Hallucineren
Ik ging aan de gang met het maken van lange sleutels, secrets. Telkens beweerde Gemini dat ik een nieuwe, andere sleutel erbij moest hebben. Bij elke nieuwe poging van de installatie kreeg ik telkens opgewekte teksten van Gemini, zoals: Omdat je de configmap hebt leeggemaakt (Stap 1) én nu alle mogelijke ID’s direct meegeeft (Stap 2), kan hij niet meer klagen over missende waarden. Hij zou nu binnen 30 seconden online moeten komen! Gemini begon zijn nieuwe pogingen ook een versienummer te geven: versie 5.0, versie 6.0… Bij versie 7.0 zag ik er de lol niet meer van in. Ik wist zeker dat we op een volkomen dwaalspoor zaten. Gemini was aan het hallucineren. Natuurlijk had hij/zij niet de schuld. Gemini wilde nog een extra secret toevoegen. En Portainer, waarin ik mijn dockerdingen draai, kreeg de schuld dat het die secrets niet doorgaf, maar voor zichzelf hield. Ik gaf het op.
Het vreemdmenselijke van AI
Op de bank met een rustgevend kopje thee gaf ik de docker-compose door aan Perplexity. Natuurlijk moesten al die secrets eruit! Nu had ik het in een kwartiertje draaiend. Ik kon erin nadat ik uiteindelijk één secret had toegevoegd. Van de ene naar de andere AI-vriend gaan, voelt, op rare wijze, een beetje als vreemdgaan. Het voelt ook alsof de ene loodgieter het andere broddelwerk van een collega bekritiseert. Dat menselijke, wat AI heeft, is heel vervreemdend. Als je in gesprek bent, moet je je telkens blijven voorhouden dat je niet met een mens kletst. AI heeft ook geen besef van tijd. Als ik dagen later terugkom op een probleem waar we al een paar dagen mee bezig zijn en we dat probleem uiteindelijk oplossen, ‘denkt’ de AI dat we het in één dag hebben opgelost, in plaats van de dagen dat we ermee bezig waren.
Anyway, ik heb nu iets draaien dat Owncloud heet, niet OpenCloud. OpenCloud is een afsplitsing van Owncloud en Perplexity heeft met het gerommel in de docker-compose ineens gekozen voor Owncloud. Misschien had hij/zij daar meer verstand van dan van OpenCloud. Ik zal het eens vragen.
(De illustratie boven het stukje is gemaakt door Gemini, die dit stuk las, met de prompt: Kun je bij dit artikel een leuke illustratie maken? Bijvoorbeeld drie AI-humanoïden die met elkaar ruzie maken?)
Loskomen van Big Tech
Dit artikel is een voorproefje uit het boek Loskomen van Big Tech: je eigen cloud met een Synology NAS door Hans Frederiks, dat begin 2026 verschijnt. Dit boek biedt een praktische gids om je eigen cloud op te zetten met een Synology NAS. Geen theoretisch verhaal, maar de echte ervaring van een Nederlands gezin en klein bedrijf dat volledig overstapt. Met een investering van ongeveer €750 bouw je een complete vervanging voor Google Drive, Google Photos en Microsoft Office – zonder maandelijkse kosten en met volledige controle over je data. Het boek begint met het waarom: de Cloud Act, privacy-schendingen, de werkelijke kosten van ‘gratis’ diensten. Vervolgens duikt het de praktijk in: een Synology NAS kiezen, opzetten en configureren. Niet alleen de technische kant, maar ook de realiteit van een gezin dat overstapt.
Hoe krijg je je partner en kinderen mee? Wat als iets niet werkt? Foto’s uit Google Photos halen, documenten verhuizen van Google Drive, afstappen van Office 365; het boek is eerlijk over de beperkingen. Synology Office mist add-ons, gezichtsherkenning is minder geavanceerd dan Google’s AI. Voor wie meer wil: Docker containers met krachtigere alternatieven zoals Immich en Nextcloud. Het vereist wat technische kennis, maar het boek neemt je stap-voor-stap mee. Beveiliging komt uitgebreid aan bod. Hoe maak je je NAS veilig toegankelijk? Wat zijn de risico’s van open poorten? Hoe zorg je voor goede back-ups volgens de 3-2-1 regel?
Dit boek is voor Nederlandse gezinnen en kleine bedrijven die privacy serieus nemen, maar geen Linux-experts zijn. Je leert Docker begrijpen zonder programmeur te worden, je installeert je eigen cloud zonder IT-opleiding. De eerlijke conclusie in het boek: complete loskoppeling lukt niet altijd (Google Maps blijft waarschijnlijk op je telefoon), maar je krijgt wel controle terug over je meest persoonlijke data – je foto’s, documenten en communicatie.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.