Alle berichten van Hans Frederiks

Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
AI, Export, Loskomen van Big Tech

Open WebUI installeren: lokale AI bereikbaar op elk apparaat in je netwerk

Een reactie plaatsen

In het vorige artikel installeerde ik Ollama op mijn Mac Studio met drie lokale AI-modellen. Dat werkte prima voor op de Mac zelf, maar ik wilde ook vanaf mijn Chromebook en Pixel kunnen chatten met mijn eigen lokale AI. De oplossing: Open WebUI installeren, een webinterface die draait op je NAS en die de brug slaat tussen Ollama op de Mac en elk apparaat in je thuisnetwerk.

Open WebUI installeren op je NAS is de manier om je lokale AI-modellen bereikbaar te maken op elk apparaat in huis. Er gaat niets naar een externe server of naar de cloud. Je installeert het als Docker-container op je Synology NAS, wijst het in de voorkeuren naar Ollama op je Mac, en vanaf dat moment is je lokale AI bereikbaar via de browser op elk apparaat in je netwerk.

Open WebUI installeren via Dockhand

Ik gebruik Dockhand als Docker-beheeromgeving op mijn DS224+. Je kunt het natuurlijk ook via Portainer installeren. Voordat je de container aanmaakt, maak je eerst via Synology File Station een map aan:

/volume1/docker/open-webui

Open WebUI slaat hier zijn data op: gebruikersinstellingen, chatgeschiedenis en voorkeuren. Die map moet bestaan voordat de container start, anders klaagt Docker.

Lees verder Open WebUI installeren: lokale AI bereikbaar op elk apparaat in je netwerk →
AI, Export, Loskomen van Big Tech

Lokaal een LLM draaien op je Mac: mijn ervaringen met Ollama, Mistral en Gemma

Een reactie plaatsen

Over het lokaal draaien van een LLM op een iPhone of iPad schreef Ronald al een paar weken geleden. Het zette me aan het denken over mijn eigen AI-gebruik. Ik werk voornamelijk met Claude en ben daar heel tevreden over. Maar het is ook Big Tech, het is Amerikaans en in Europa hebben we Mistral, dat aan ontwikkeling werkt voor AI, gebaseerd op Europese maatstaven over privacy en veiligheid. Daarna las ik een artikel in Medium over een tooltje – whichllm – dat je kon gebruiken om te zien wat voor LLM (Large Language Model) het beste kan draaien op jouw eigen hardware. Lokaal op je eigen hardware, volledig privé, los van Big Tech, als het ware. Ik was meteen benieuwd wat ik op mijn Mac Studio M1 Max met 32 GB geheugen zou kunnen gebruiken.

Al werkte ik niet graag met de commandline in de terminal toen ik met mijn boek Loskomen van Big Tech bezig was, ik kon er tijdens het instellen van de NAS, Docker, Portainer enzovoort niet aan ontkomen. Inmiddels grijp ik vaak naar de terminal op mijn Mac om een of ander tooltje te installeren en te gebruiken. Zo installeerde ik Homebrew in de terminal en kan ik nu allerlei apps middels de commandline installeren. Zo installeerde ik de utility Mole waarmee ik mijn Mac kan opschonen en de gezondheid van mijn systeem en harde schijf kan checken. Bang voor de commandline ben ik inmiddels niet meer. Dus ging ik aan de gang.

Lees verder Lokaal een LLM draaien op je Mac: mijn ervaringen met Ollama, Mistral en Gemma →
Export, Loskomen van Big Tech, Privacy & Beveiliging, Veilig online

Passkeys voor je Apple-account instellen: waarom het niet lukt (en hoe het toch kan)

Een reactie plaatsen

Iets meer dan een jaar geleden schreef ik over het gebruik van passkeys in de praktijk. Mijn conclusie was: het werken met passkeys in de praktijk is niet altijd eenvoudig. Hoewel passkeys duidelijke voordelen bieden, is het verstandig om voorlopig nog je wachtwoorden te behouden als back-up. Is het inmiddels een stuk beter gesteld met het gebruiken van passkeys? Ik heb het idee van niet. Ik kan me niet heugen dat ik de laatste tijd voor een of andere site een passkey heb gebruikt of heb toegevoegd. Toen ik vorige week moest inloggen in mijn Apple-account, wilde ik daar een passkey instellen, maar dat lukte voor geen meter. Dat gaf me weer het gevoel dat het gebruik van passkeys nog verre van makkelijk is.

Wat zijn passkeys en waarom zijn ze beter dan wachtwoorden?

De kracht van passkeys zit hem in de betere beveiliging. Ze gebruiken een techniek met twee sleutels (public key cryptografie). Voor elke website krijg je een uniek sleutelpaar. De website kent de publieke sleutel, maar jij houdt de private sleutel veilig op je eigen apparaat. Phishingaanvallen worden zo een stuk lastiger, want die private sleutel deel je nooit met wie dan ook.

Dat klinkt nog steeds als een mooie oplossing, maar in de praktijk is een van de grote problemen dat die sleutel op het ene apparaat staat, maar niet op het andere. Je kunt op je Mac een passkey hebben voor bijvoorbeeld Amazon. Die passkey staat in je Apple-sleutelhanger. Wil je op je Androidtablet inloggen met die passkey, dan heb je die niet op je tablet staan. Daar is een oplossing voor: bewaar je passkey in een wachtwoordmanager die geschikt is voor meerdere besturingssystemen en gebruik hem zo op je verschillende apparaten.

Lees verder Passkeys voor je Apple-account instellen: waarom het niet lukt (en hoe het toch kan) →
Export, Loskomen van Big Tech, Privacy

Nextcloud op de Synology NAS: zo werk ik er inmiddels mee

Een reactie plaatsen

Je realiseert je pas wat je allemaal voor software en hardware gebruikt als je overstapt van de ene software naar de andere. Ik schrijf nu al zo’n tien jaar in Google Docs. Daar gebruik ik bijvoorbeeld LanguageTool bij voor spelling en grammatica. LanguageTool is meer dan alleen een spellingchecker. Tijdens het schrijven van mijn boek ‘Loskomen van Big Tech‘ merkte ik dat LanguageTool niet werkte in Synology Documents. Een groot minpunt voor mij. Ik probeerde LanguageTool te draaien via Docker op de NAS. Dat lukte, maar dan nog viel het niet te integreren in Synology Documents. Ik probeerde oplossingen met OpenOffice, LibreOffice en opslaan met Owncloud. Ik probeerde weer eens Nextcloud. Het werkte allemaal niet naar wens.

Meelezers en klembord: twee problemen die bleven

Tijdens het schrijven van het boek probeerde ik vooral Nextcloud op de NAS via Docker draaiend te krijgen. Met veel moeite kreeg ik het uiteindelijk werkend, met uitgebreide hulp van mijn AI-vrienden. Voor Nextcloud gold hetzelfde als bij Synology Office: ook dat werkte niet met LanguageTool in de browser. Erger nog: het had op dat moment een enorme bug met het klembord. Knippen en plakken naar en vanuit Nextcloud op de Mac werkte niet. Nog een laatste probleem om op te lossen: ik deel mijn schrijfwerk in Google Docs met meelezers. Als je een Google-account hebt, kun je zo’n bestand meelezen en aanpassen. Bij het werken met Synology Documents moeten die meelezers ook Synology Office gebruiken. Datzelfde geldt voor Nextcloud. Mijn meelezers werken in Google Docs, dus dat meelezen kan alleen daar. Daarnaast speelt de samenwerking met Claude, de AI die ik gebruik als sparringpartner voor mijn teksten. Claude kon heel eenvoudig mijn teksten in Google Drive lezen. Handig voor het schrijfproces (overigens niet bepaald privé).

Lees verder Nextcloud op de Synology NAS: zo werk ik er inmiddels mee →
Column, Export, Informatica, Privacy

Buitengesloten van je eigen NAS: hoe ik een nachtelijke lockout oploste

Een reactie plaatsen

Paaszaterdagavond, laat. Ik probeer voor de vierde keer in te loggen op mijn Synology NAS en het lukt niet. Ik was bezig met het omzetten van de accounts in Google Authenticator naar Proton Authenticator. Waarom ik daarmee bezig was, is een ander verhaal. Het gaat erom dat ik wilde testen of de import gelukt was en ik met de 2-stapsverificatie van Proton kon inloggen op de Synology NAS. Dat inloggen mislukte 4 keer en nu mocht ik er helemaal niet meer in. Ik was buitengesloten van mijn NAS…

Vier mislukte pogingen en dan mag je er niet meer in

Het stomme was dat ik had geprobeerd in te loggen met mijn administratoraccount. Via de url – eigendomein.nl – kon ik er nu niet meer in. Gelukkig is de inlogmanier van Synology via quickconnect nog altijd beschikbaar, dus op die manier logde ik in als administrator. Maar hoe moest ik de blokkering opheffen? Ik had die blokkering bij de oorspronkelijke installatie ingesteld: na vier mislukte inlogpogingen volgt blokkering. Ik moest volgens Gemini de blokkadelijst controleren, via het Configuratiescherm bij Beveiliging. Daar vond ik inderdaad een geblokkeerd IP-adres: dat van mijn Docker-netwerk, van de Nginx Proxy Manager (niet vreemd, want via NPM kom ik uiteindelijk mijn NAS binnen). Maar Gemini had meer ideeën over het probleem.

Lees verder Buitengesloten van je eigen NAS: hoe ik een nachtelijke lockout oploste →
AI, Export, Loskomen van Big Tech, Scripting, Software

Van Tensorchord naar VectorChord in Immich

Een reactie plaatsen

Mijn AI-vrienden Gemini en Claude proberen vaak op allerlei manieren vooruit te denken. Zal ik nog dit en dat voor je uitzoeken? Misschien moet je dit of dat nog even proberen? Zo kreeg ik voor mijn prima draaiende Immich-installatie het advies om met de GPU van de Celeron-processor de gezichtsherkenning in Immich wat te versnellen. Maak toch gebruik van die GPU van de processor van je Synology NAS, was de boodschap. Dat liet ik me geen twee keer zeggen en voordat ik het wist had ik de boel geïnstalleerd en leek het allemaal goed te werken. Totdat ik anderhalve maand later me afvroeg waarom de gezichtsherkenning was gestopt met werken. Uiteindelijk bleken het twee problemen. De gezichtsherkenning lag stil door de OpenVino-instellingen voor de GPU. Maar Gemini ontdekte ook nog iets anders: TensorChord in plaats van VectorChord in de database, een aanpassing die al sinds mei bestond en die mijn AI-vrienden hadden gemist toen ik in september aan de slag ging met Immich.

Nadat mijn boek Loskomen van Big Tech klaar en van de drukker was, kon ik het toch niet laten om de boel te finetunen en/of aan te passen. Zo draait nu eindelijk Nextcloud stabiel en installeerde ik ook nog Linkwarden voor het opslaan van sites die ik later nog wil lezen. Maar nu had ik door een door AI aangeraden upgrade de gezichts- en onderwerpherkenning stopgezet. Stom, stom, stom, maar ik had de werkende docker-compose van Immich nog. Die bewaar ik altijd voordat ik nieuwe dingen probeer en ja, dat was ook deze keer mijn redding. Ik kreeg de boel weer aan de praat en liet die herkenningen verder maar uitrazen.

Lees verder Van Tensorchord naar VectorChord in Immich →
AI, Development, Export

Vibe coding: programmeren door te praten

Een reactie plaatsen

Erwin Blom heeft altijd al moeite gehad met die zwarte schermen vol regels met gekleurde lettertjes waar programmeurs mee werken. “Ik dacht altijd: dat moet toch anders kunnen,” zegt hij. Met zijn nieuwe boek over vibe coding laat hij zien dat het inderdaad anders kan. We spraken hem over deze nieuwe manier van software maken, waarbij je gewoon in normale mensentaal beschrijft wat je wilt – en de AI bouwt het voor je. Vibe coding is praten om te programmeren. Een interview met Erwin Blom, auteur van het eerste Nederlandse Handboek vibe coding.

Wat is vibe coding eigenlijk?

“Het is gelukkig heel basic uit te leggen,” begint Erwin. “In feite is het simpelweg al chattend software maken. Net zoals je in ChatGPT of Gemini of Claude praat om er een tekst uit te krijgen, zo praat je hier om er een app, een tool of een website uit te krijgen.”

Het concept is eenvoudig: je beschrijft wat je wilt hebben en de AI-tool gaat dat voor je bouwen. “Wat wil je gebouwd hebben? Beschrijf het. Welke elementen moeten erin zitten? Voor welke doelgroep is het? Hoe moet het eruitzien qua sfeer en look and feel? Als je die dingen kunt beschrijven, gaat de AI-tool voor je aan de slag.” 

En als het resultaat niet helemaal is wat je voor ogen had? “Dan doe je net als bij ChatGPT: je gaat verder praten. Alsof je een vormgever en een programmeur aan tafel hebt zitten. Je zegt: nee, dit wil ik toch anders, of dit werkt niet, kun je dat aanpassen? Eigenlijk geef je al pratend instructies aan een virtueel bouw- en ontwerpteam.”

De term ‘vibe coding’ is gemunt door Andrej Karpathy, een bekende AI-onderzoeker. Het idee is dat je losser met het programmeren om kunt gaan; dat je kunt experimenteren en itereren. “Vroeger was programmeren: je schrijft regels code, daar komt uit wat je bedacht hebt of niet, en als er een fout is zit die in de code. Die je moet aanpassen. Nu kun je al pratend dingen uitproberen en bijsturen.”

Lees verder Vibe coding: programmeren door te praten →
Tips & Trucs

Harde schijf per ongeluk gewist? Zo zet je je data terug…

Een reactie plaatsen

Een moment van onbedachtzaamheid kan maken dat men eeuwig schreit was het eerste dat ik dacht toen ik in plaats van de usb-stick  met de naam SanDisk, de harde schijf met de naam SanDisk wiste. Je bent even ergens anders met je gedachten en je wist de schijf met de Lightroom-catalogus, de mappen met de RAW-foto’s van de jaren 23, 24, 25 en het begin van 26, de opmaak van de kerstkaart van dit jaar en wat opnames met GarageBand. Even was er paniek, maar die zakte snel weg: ik had toch back-ups! Het is alleen vervelend werk, je bestanden terugzetten vanaf een back-up na een stomme fout. Harde schijf per ongeluk wissen? Zo zet je je data terug!

Wat lees je in deze blogpost:

  • Hoe een moment van onbedachtzaamheid (het wissen van de verkeerde SanDisk-schijf) leidde tot verlies van je Lightroom-catalogus, RAW-foto’s en creatieve projecten – en waarom paniek snel plaatsmaakte voor opluchting dankzij een meerlagige back-up-strategie.
  • De praktische waarde van Backblaze, ChronoSync en je Synology NAS-backup voor herstel: hoe 1,4 TB aan foto’s in drie uur teruggezet kon worden, en waarom je geen enkel bestand hoeft kwijt te raken als je backups goed regelt

Hoe ik de verkeerde schijf wiste

Als ik op mijn Mac iets moet doen in het Schijfhulpprogramma, dan werp ik meestal de schijven waarmee niets mag gebeuren eerst uit, zodat ik niet per ongeluk de verkeerde schijf wis. Nu had ik dat niet gedaan, omdat ik met allerlei dingen tegelijk bezig was. Ik wilde in Parallels Desktop Windows 11 updaten, maar had te weinig ruimte voor die update. Windows vroeg om opslagruimte van iets 10 GB en ik dacht dat op te lossen met een usb-stick. Die moest anders geformatteerd worden. Ondertussen was ik aan het chatten, mail aan het beantwoorden en wat al nog meer. En toen wist ik de SanDisk harde schijf in plaats van de SanDisk usb-stick.

Lees verder Harde schijf per ongeluk gewist? Zo zet je je data terug… →
Export2, Loskomen van Big Tech, Privacy & Beveiliging, Veilig online

Een wachtwoordmanager in eigen beheer: Vaultwarden

Een reactie plaatsen

In mijn boek Loskomen van Big Tech, beschrijf ik hoe je met een Synology NAS je kunt bevrijden van de techbro’s. Als je die NAS eenmaal hebt draaien met je eigen cloud, met Immich als vervanger van Google Foto’s en Jellyfin als streamer voor muziek en films, dan voel je vast ook wel iets voor een eigen wachtwoordmanager! Op Computercreatief heb ik vaak en veel geschreven over het belang van veilige, lange wachtwoorden en wachtwoordmanagers. Elke dienst een eigen wachtwoord, dat is het ideaal. Dat kun je alleen bereiken met een wachtwoordmanager, die al die wachtwoorden voor je genereert en bewaart. Vaultwarden, dat je met Docker kunt gaan draaien, is een afgeleide van Bitwarden, een bekende, betrouwbare wachtwoordmanager.

In mijn boek leg ik uit hoe je aan de gang gaat met Docker, Portainer en Nginx Proxy Manager. Portainer gebruik je om de ‘applicaties’ mee te installeren. (Bij het boek krijg je een digitaal bestand met daarin nog eens stap voor stap hoe je het allemaal aan de gang krijgt. Met de docker-composebestanden voor NPM, Jellyfin en Immich. Lees dat eerst voordat je aan de gang gaat met Vaultwarden.)

Lees verder Een wachtwoordmanager in eigen beheer: Vaultwarden →
Export2, Loskomen van Big Tech, Privacy

Big Tech herkennen: niet elk techbedrijf is hetzelfde

Een reactie plaatsen

Toen we voor mijn boek over loskomen van Big Tech een politica vroegen om een voorwoord, kregen we geen antwoord. We vroegen hetzelfde aan een stichting die voor digitale vrijheid is. Ze leken enthousiast, maar krabbelden uiteindelijk terug; is dat Synology niet ook gewoon Big Tech? Het zette me weer aan het denken waar ik dan toch van af wilde komen. Wat is die Big Tech precies? Als ik op een Chromebook van HP werk, dan is het besturingssysteem van Google, Big Tech, maar de laptop van HP, is dat een Big Tech-apparaat? Hoe weet wat Big Tech is?

Wie Big Tech is? Kijk naar de inauguratie

In feite is het niet ingewikkeld om dat te bepalen. Je hoefde eigenlijk alleen maar te kijken welke CEO’s bij de inauguratie van Trump aanwezig waren. Musk natuurlijk, maar ook Jeff Bezos (Amazon), Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) en Tim Cook (Apple) waren aanwezig en hadden prominente plaatsen, o.a. in de kerk en op het podium. Sam Altman (OpenAI) en Dara Khosrowshahi (Uber) stonden op de officiële gastenlijst als aanwezige tech‑CEO’s. Het is niet ingewikkeld om te bepalen wie Big Tech is en wie dat niet is. Het probleem is: hoe kom je ervan af?

Lees verder Big Tech herkennen: niet elk techbedrijf is hetzelfde →
Nieuws

10 jaar ComputerCreatief: van Windows 10 tot een doorbraak van Linux

Een reactie plaatsen

Halverwege dit jaar bestond ComputerCreatief 10 jaar. Omdat ik zo druk was met mijn boek, is het jubileum volledig aan me voorbijgegaan. Anyway, op 16 juli 2015 postte ik het eerste blog: Hallo, Lezer!Inmiddels zijn er 2716 items, blogposts, geplaatst. In den beginne was er ook een tijdschrift ComputerCreatief, maar al gauw was het blog de bijna dagelijkse uiting van uitgeverij Van Duuren Media. 2716 blogposts, ik herhaal het nog maar even. Een jubileum: 10 jaar ComputerCreatief!

De eerste jaren werd er bijna dagelijks gepost, voornamelijk door Ronald Smit en mij. Dit jaar postten we veel minder, deels doordat ik druk met mijn boek was, deels door andere zaken. Als je de artikelen van al die jaren doorspit, zie je een soort geschiedenis van soft- en hardware. De komst van Windows 10, je leest over oude versies van Lightroom en Photoshop, er is het Handboek Fotografie dat vele nieuwe drukken beleefde. Bij Van Duuren verschenen de eerste boeken over het fotograferen met drones. Elk jaar waren er nieuwe boeken over de laatste versies van macOS, iOS en Android. We interviewden de auteurs van Van Duuren Media, schreven over privacy en onlineveiligheid (gebruik je nou nog geen wachtwoordmanager?). Ik kom in 2018 de kop tegen: Microsoft zegt Edge vaarwel (huh? Dat is er nog steeds…). En we hadden veel artikelen uit de boeken van Scott Kelby. Windows 10 domineerde de eerste jaren het blog. Nu is dat het einde van Windows 10 en de opkomst van AI.

De Windows 10-periode: 2015 was het jaar

In 2015 kwam Windows 10 op de markt en natuurlijk schreven we daar veel over. Ik, als verstokte Mac-gebruiker, schafte zelfs een Dell-laptop aan om ook over de ontwikkelingen van Windows te kunnen schrijven. De koppen uit die tijd:

Lees verder 10 jaar ComputerCreatief: van Windows 10 tot een doorbraak van Linux →
AI, Column, Export2, Loskomen van Big Tech

Vreemdgaan met AI: hoe ik met drie assistenten per ongeluk Owncloud installeerde

Een reactie plaatsen

Al ligt mijn boek Loskomen van Big Tech, je eigen cloud met een Synology NAS al bij de uitgever, die oplossingen voor een eigen cloud laten me niet los. Oké, die van Synology Drive werkt goed, maar dat is toch software van Synology uit Taiwan. Ik wil Europese software en het liefst opensource. Ik had net een uitputtende sessie met Claude achter de rug over Nextcloud, wat ik eindelijk lekker draaiend had, maar dat na een update allemaal fouten gaf. We – Claude en ik – probeerden de fouten op te lossen: Je moet een eigen Collabora-server draaien, Hans. Dat lukte voor geen meter en Claude sloot af met allerlei voorstellen voor artikelen die ik over die mislukte installatie kon gaan schrijven. Zijn laatste zin: Je lezers waarderen deze eerlijkheid veel meer dan een ‘het kan allemaal!-verhaal’ dat de werkelijkheid verzwijgt. ‘Doei’, dacht ik, ‘ik ga even wat anders doen’ en toen las ik een artikel over OpenCloud. 

OpenCloud, moderner dan Nextcloud, sneller ook, zou dat niet iets voor op de NAS zijn? Zoals ik het las, moest ik het wel kunnen installeren, maar ik wilde niet aan de gang met Claude, die voor Nextcloud geen oplossing had gevonden. Gemini dan? Ik vroeg: is OpenCloud makkelijker te installeren dan Nextcloud? Het korte antwoord: Nee, OpenCloud (van opencloud.eu) is over het algemeen niet makkelijker te installeren dan Nextcloud, zeker niet voor een beginner. Hoewel het belooft ‘simpel’ te zijn, vereist de installatie vaak kennis van Docker, command-line commando’s en het handmatig configureren van een webserver (zoals Apache of Nginx) en certificaten.

Lees verder Vreemdgaan met AI: hoe ik met drie assistenten per ongeluk Owncloud installeerde →
Adobe, Lightroom Classic

AI neemt het zware werk over in Lightroom Classic 15

Een reactie plaatsen

Adobe heeft tijdens Adobe Max een nieuwe versie van Lightroom Classic aangekondigd, Lightroom Classic 15, en, eerlijk gezegd, valt er dit keer best wat te melden. De belangrijkste vernieuwing is Geassisteerd selecteren (Assisted Culling), maar er zitten ook handige functies voor het automatisch verwijderen van stofvlekken in en er is een nieuwe manier om kleuren bij te sturen met Kleurvariantie. AI neemt het zware werk over in Lightroom Classic 15.

Geassisteerd selecteren: een goed begin

Het uitzoeken van je foto’s na een shoot is een tijdrovend klusje. Vooral als je honderden of duizenden foto’s hebt gemaakt. Dat uitpluizen is niet bepaald het leukste onderdeel van fotograferen. Gelukkig zijn er al langer externe plug-ins die hierbij kunnen helpen, zoals Excire Search, Lightpanel en Aftershoot. Die werken allemaal met AI om foto’s te analyseren en te selecteren.

Adobe levert nu eindelijk een eigen oplossing, ingebouwd in Lightroom Classic zelf. Het voordeel: je hoeft geen extra software te kopen. Het nadeel: het is nog Vroege toegang-software. Dat betekent dat Adobe zelf aangeeft dat deze functie nog niet helemaal af is. Je mag ermee experimenteren en feedback geven, terwijl zij de mogelijkheden verder ontwikkelen.

Lees verder AI neemt het zware werk over in Lightroom Classic 15 →
Export2, Loskomen van Big Tech, Privacy, Privacy & Beveiliging

Van Google naar Synology NAS: mijn reis naar digitale onafhankelijkheid

2 reacties

Nu mijn boek over het Loskomen van Big Tech bijna bij de uitgever ligt – alleen nog wat screendumps uitzoeken – realiseer ik me dat het een stevige reis is geweest door de techniek. Het opzetten van een Synology NAS is op zich niet echt ingewikkeld, maar wie verder wil dan de standaardoplossingen, komt al snel in Docker-terrein. En dat is een andere wereld.

De comfortzone van Synology

Het opzetten van een Synology NAS is op zich niet echt ingewikkeld. Synology schermt je met de apps af van ingewikkelde Linux-opdrachten. Als je je wilt houden aan wat Synology je biedt voor het afstappen van bijvoorbeeld Office 365 of Google Foto’s, dan kun je een heel eind komen. De oplossingen van Synology voor de cloud – Synology Drive en Office en Audio Station – voldeden eigenlijk prima. Gezichtsherkenning was niet zo goed als in Google Foto’s, maar niet slecht.

De verlokkingen van open source

Maar misschien waren er oplossingen van de open source-gemeenschap die nóg beter waren? Voor het boek wilde ik uitzoeken hoe Docker werkte. Ik had gelezen dat je met Docker andere, extra software kon draaien, en dat dat niet echt ingewikkeld was. Niet ingewikkeld? Misschien voor mij inmiddels niet meer, maar toen ik eraan begon, merkte ik dat mijn kennis tekortschoot.

Lees verder Van Google naar Synology NAS: mijn reis naar digitale onafhankelijkheid →
Export2, Loskomen van Big Tech, Privacy, Software, Uit het boek

Audio Station op de Synology NAS: je eigen muziekstreaming

Een reactie plaatsen

Je wilt weg van Big Tech, en je wilt weg van alle kosten die je elke maand betaalt aan de diensten van Big Tech. Die kosten lopen op met abonnementen op Netflix, Disney Plus, Amazon Prime, je abonnement voor de clouddiensten van Apple, Microsoft of Google en Spotify. Voor een deel kun je die kosten terugbrengen met het opslaan van je data op je eigen Synology NAS en het streamen van films en muziek van diezelfde NAS. Synology heeft voor het streamen van je eigen muziekcollectie Audio Station. Ik schrijf over Audio Station in mijn boek dat begin volgend jaar gaat verschijnen: Loskomen van Big Tech, baas over je eigen data met een Synology NAS. Hier is een voorproefje uit het boek.

In dit artikel lees je:

  • Hoe je je eigen muziekcollectie streamt vanaf je Synology NAS met Audio Station en DS Audio
  • Waarom Audio Station een praktisch alternatief is voor het afspelen van je eigen mp3-collectie die Spotify niet kan verwerken
  • Wat de beperkingen zijn van certificaten bij Chromecast en hoe je die omzeilt

Streaming van muziek: van cd’s naar eigen NAS

Het streamen van muziek is bijna niet meer weg te denken. Wie koopt er nog weleens een album? Een tijdlang kocht ik nog de nieuwe albums van mijn favoriete bands, maar dat nam steeds meer af door mijn abonnement op Spotify. Naast Spotify heb ik nog een flinke mp3-collectie, samengesteld uit wat ik ooit via Napster en LimeWire naar binnen harkte en uit het ‘rippen’ van mijn eigen cd’s. Die muziek, zo’n 25.000 tracks, staat lokaal op mijn Mac. Ik probeerde ze via Spotify af te spelen op mijn speakers, maar tevergeefs: Spotify kan daar niet echt mee omgaan. Maar nu, dankzij de Synology NAS, Audio Station en de DS Audio-app, kan ik die muziek zelf streamen, uit en thuis, via de streaming-speakers, via mijn oortjes, overal waar ik maar wil.

Lees verder Audio Station op de Synology NAS: je eigen muziekstreaming →
AI, Column, Export2, Loskomen van Big Tech

Poortproblemen & AI: Op weg naar een leven zonder Big Tech met de Synology NAS

6 reacties

Nu ik al dagenlang bezig was met het oplossen van een poortprobleem voor mijn boek Loskomen van Big Tech, Baas over je eigen data met een Synology NAS, zocht ik via Perplexity informatie over poorten. Ik stelde een vraag die door Perplexity op twee manieren kon worden opgevat: Hoeveel digitale poorten zitten er op een Synology NAS? Daar kwam natuurlijk een antwoord op over USB-, LAN-. HDMI- en enzovoortspoorten. Maar dat was niet waarnaar ik op zoek was. Het kostte me nog wat moeite om mijn vraag juist te formuleren. Na nog een stomme vraag kwam ik met: Ik bedoelde meer poorten die je kunt doorsturen zoals 443. En ja, daar had ik het antwoord: 65535! Genoeg doorstuurpoorten om me ergens te laten opnemen, dacht ik meteen.

Eindeloze sessies met Claude en Gemini

Mijn warrige vragen kwamen in me op omdat ik zo’n dag of drie bezig was geweest met mijn AI-assistenten Claude en Gemini om de Nginx Proxy Manager draaiend te krijgen. Ik wilde dat mijn Synology NAS bereikbaar werd via keurige domeinnamen zoals photos.eigendomeninnaam.nl of cloud.eigendomeinnaam.nl. Daar had ik die proxy manager voor nodig en dus was die zoektocht naar een oplossing belangrijk. Als ik eenmaal de oplossing had, kon ik die beschrijven in het boek en kon de toekomstige lezer mijn stappen volgen.

Het installeren van de proxy manager viel nog wel te doen. Claude gaf daar keurige instructies voor, maar hem werkend krijgen zodat ik er wat aan had dat was andere koek. Als ik een paar uur had zitten puzzelen werd Claude ineens moe en meldde dat ik na een uur of drie weer eens bij hem kon aankloppen. Mijn hele zoekwerk plakte ik dan in Gemini en die ging er onvermoeibaar mee verder. (Ze hebben waarschijnlijk andere werktijden bij Gemini dan bij Claude. Die laatste mag af en toe pauzeren.)

Lees verder Poortproblemen & AI: Op weg naar een leven zonder Big Tech met de Synology NAS →
AI, Lightroom Classic

Op zoek naar een alternatief voor Lightroom? Deze chatbot helpt je kiezen uit 4 alternatieven

Een reactie plaatsen

Op dit blog schreven we al eerder over alternatieven voor Lightroom Classic. Niet dat ik er zelf per se naar op zoek ben, ik ben een tevreden Lightroom Classic gebruiker. Maar er zijn wel veel fotografen op zoek naar zo’n alternatief voor foto-editing. Waarom? Het Adobe abonnementsmodel stuit nog steeds op weerstand. Sommige mensen hebben gewoon de pest aan Adobe, raar, maar waar. Anyway, voor het tijdschrift Pf waar ik voor elk nummer de rubriek Beeldbewerking vul, schreef ik een 2-delige reeks over die Lightroom alternatieven: Capture One, ON1 Photo RAW 2025, DxO PhotoLab en Luminar Neo. Ik maakte een AI-chatbot vol met informatie over de beste alternatieven voor Lightroom. Ik vertel hier hoe die chatbot ontstond en hoe je er zelf in kan grasduinen.

Mijn research voor foto-editing software

Ik schreef twee artikelen voor Pf van 1000 woorden. Dat is natuurlijk nooit genoeg om die verschillende RAW-editors goed te beschrijven. Wil je ze goed bekijken dan heb je daar veel tijd en uiteindelijk ook ruimte voor nodig om de voors en tegens van elke foto-bewerking software te beschrijven. Die tijd en ruimte had ik niet. Wat ik wel had was NotebookLM van Google.

NotebookLM van Google is een AI-research tool die speciaal ontworpen is om te werken met documenten. Het stelt gebruikers in staat om hun eigen documenten te uploaden, waarna de AI de inhoud kan analyseren en ermee kan interacteren voor fotografie-gerelateerde vragen.

(Zie dit artikel dat ik eerder over NotebookLM schreef.)

Lees verder Op zoek naar een alternatief voor Lightroom? Deze chatbot helpt je kiezen uit 4 alternatieven →
AI, Interviews

Zo gebruik je ChatGPT als ondernemer – Interview met Larisse Buijze

2 reacties

Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. We spraken met haar over het boek, hoe ze zelf leerde werken met ChatGPT en over de gevaren en kansen van AI.

Wat is jouw achtergrond en waarom heb je dit boek geschreven?
Larisse Buijze: Mijn achtergrond is eigenlijk helemaal geen IT. Tot voor kort was ik culinair ondernemer. Ik heb vier kookboeken geschreven, dit is mijn vijfde boek, maar dan over een heel ander onderwerp. Ik gaf trainingen aan chefs, ontwikkelde opleidingen op culinair gebied, met name op het gebied van voedselovergevoeligheid. Daarnaast ben ik schrijver. Ik heb heel veel geschreven voor verschillende media en heb twee jaar geleden zelfs de eerste prijs gewonnen bij een thriller-schrijfwedstrijd van Luitingh-Sijthoff. Wat ik doe, is eigenlijk heel veelzijdig: mijn opleiding is ook helemaal niet culinair, maar ik heb wel bijna vijftien jaar ervaring als ondernemer op dat gebied.

Hoe ben je bij AI uitgekomen?
LB: Bob van Duuren is al een tijdje bezig met een hele serie boeken over AI. Er ging met die boeken een wereld voor me open! Toen ben ik het zelf gaan ontdekken en erover gaan schrijven. Als ondernemer ken ik als geen ander de kwetsbaarheid van de zelfstandige ondernemer. Ik kon eigenlijk niet een boek over AI vinden dat daar heel goed op aansluit. Ik zei tegen Bob: ‘Weet je wat ik heel erg mis in mijn netwerk? Een heel praktisch boek voor iemand die helemaal geen IT-achtergrond heeft en die het als zelfstandig ondernemer direct kan inzetten.’ Hij vond het een heel leuk idee en vond dat ik het zelf moest gaan schrijven. Ik zei: ‘Maar ik ben helemaal geen IT’er!’, maar Bob dacht dat dat juist heel leuk zou zijn voor het boek.De uitdaging vond ik meteen fantastisch. Ik ben gaan nadenken: wat heeft een ondernemer nodig en wat zou toepasbaar zijn? Of je nu een aannemer bent of een kapster, hoe kan ik het zo maken dat het voor iedereen te begrijpen en toe te passen is?

Lees verder Zo gebruik je ChatGPT als ondernemer – Interview met Larisse Buijze →
Export2, Privacy, Privacy & Beveiliging, Veilig online

Zelf hosting met een eigen server: voor als een NAS niet genoeg is

Een reactie plaatsen

Zelf hosting met een eigen server is de volgende stap voor mensen die meer controle willen dan een NAS kan bieden. Een zelf-gebouwde server geeft je complete vrijheid over software en configuratie, maar vereist wel meer technische kennis. Is dit iets voor jou? In de vorige artikelen bespraken we waarom je zou willen stoppen met Big Tech diensten en hoe een NAS een toegankelijke oplossing biedt voor zelf hosting. Voor veel mensen is dat voldoende. Maar er zijn ook situaties waarin je meer nodig hebt dan wat een kant-en-klare NAS kan bieden.

Samenvatting:

  • Wanneer een eigen server overwegen: Meer controle, performance en flexibiliteit dan een NAS kan bieden
  • Wat komt erbij kijken: Linux-kennis, Docker-beheer, netwerkconfiguratie en zelfstandig onderhoud
  • Voor wie geschikt: Mensen die controle belangrijker vinden dan gemak en bereid zijn te leren

Zelf hosting met een eigen server betekent volledige controle, maar ook volledige verantwoordelijkheid. Het is de keuze tussen gemak en flexibiliteit. Voordat je deze stap overweegt, is het belangrijk om eerlijk te zijn over je technische kennis en de tijd die je erin wilt steken.

Waarom zou je een server overwegen?

Het grootste verschil met een NAS is controle. Bij een zelf-gebouwde server bepaal jij welk besturingssysteem er draait, welke software je installeert, en hoe alles geconfigureerd wordt. Wil je de nieuwste versie van Nextcloud? Je installeert hem vandaag nog. Wil je experimenteren met obscure software? Geen probleem.

Je bent ook niet afhankelijk van één fabrikant. Synology kan beslissen dat bepaalde functies alleen nog werken met een abonnement, of dat je hun eigen harde schijven moet gebruiken. Bij een zelf-gebouwde server bepaal je zelf wat er gebeurt.

Lees verder Zelf hosting met een eigen server: voor als een NAS niet genoeg is →
Export, Loskomen van Big Tech, Privacy & Beveiliging, Veilig online

Een NAS voor zelf hosting: je eigen cloud in de meterkast

Een reactie plaatsen

Veel mensen die willen beginnen met zelf hosting kiezen voor een NAS als eerste stap. Een moderne Synology NAS is veel meer dan alleen een slimme harde schijf die je in je netwerk hangt. Het is een volledig platform voor self-hosting dat veel meer kan dan je misschien denkt. (Dit is deel van een serie artikelen over zelf hosting; je los maken van Big Tech en het opzetten van je eigen cloud-mogelijkheden. Het eerste artikel vind je HIER.Ondertussen schreef ik er ook een boek over: Loskomen van Big Tech; je eigen cloud met een Synology NAS.)

Samenvatting

  • Wat een moderne NAS kan: Van Synology Photos tot Docker apps zoals Immich, Paperless-NGX en Vaultwarden
  • Concrete kosten en modellen: DS224+ (€ 340,-) + 2x4TB schijven (€ 139,- elk) = complete setup voor € 618,-
  • Voor- en nadelen: Gebruiksvriendelijk en uitgebreide zelf hosting-mogelijkheden, maar beperkte hardware en vendor lock-in

Een NAS leek vroeger vooral iets voor techneuten die hun bestanden wilden delen over het netwerk. Tegenwoordig is het een krachtig platform geworden dat als het hart van je digitale thuis kan fungeren. Vooral Synology heeft van hun NAS-systemen echte kleine servers gemaakt waarop je bijna alles kunt draaien wat je van Google of Microsoft gewend bent.

Het grote verschil met vroeger? Docker. Of zoals Synology het noemt: Container Manager. Daarmee kun je moderne self-hosted applicaties installeren die niet standaard door Synology worden aangeboden. En dat opent een hele wereld van mogelijkheden.

Lees verder Een NAS voor zelf hosting: je eigen cloud in de meterkast →