In mijn boek Loskomen van Big Tech, beschrijf ik hoe je met een Synology NAS je kunt bevrijden van de techbro’s. Als je die NAS eenmaal hebt draaien met je eigen cloud, met Immich als vervanger van Google Foto’s en Jellyfin als streamer voor muziek en films, dan voel je vast ook wel iets voor een eigen wachtwoordmanager! Op Computercreatief heb ik vaak en veel geschreven over het belang van veilige, lange wachtwoorden en wachtwoordmanagers. Elke dienst een eigen wachtwoord, dat is het ideaal. Dat kun je alleen bereiken met een wachtwoordmanager, die al die wachtwoorden voor je genereert en bewaart. Vaultwarden, dat je met Docker kunt gaan draaien, is een afgeleide van Bitwarden, een bekende, betrouwbare wachtwoordmanager.
In mijn boek leg ik uit hoe je aan de gang gaat met Docker, Portainer en Nginx Proxy Manager. Portainer gebruik je om de ‘applicaties’ mee te installeren. (Bij het boek krijg je een digitaal bestand met daarin nog eens stap voor stap hoe je het allemaal aan de gang krijgt. Met de docker-composebestanden voor NPM, Jellyfin en Immich. Lees dat eerst voordat je aan de gang gaat met Vaultwarden.)
Toen we voor mijn boek over loskomen van Big Tech een politica vroegen om een voorwoord, kregen we geen antwoord. We vroegen hetzelfde aan een stichting die voor digitale vrijheid is. Ze leken enthousiast, maar krabbelden uiteindelijk terug; is dat Synology niet ook gewoon Big Tech? Het zette me weer aan het denken waar ik dan toch van af wilde komen. Wat is die Big Tech precies? Als ik op een Chromebook van HP werk, dan is het besturingssysteem van Google, Big Tech, maar de laptop van HP, is dat een Big Tech-apparaat? Hoe weet wat Big Tech is?
Wie Big Tech is? Kijk naar de inauguratie
In feite is het niet ingewikkeld om dat te bepalen. Je hoefde eigenlijk alleen maar te kijken welke CEO’s bij de inauguratie van Trump aanwezig waren. Musk natuurlijk, maar ook Jeff Bezos (Amazon), Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) en Tim Cook (Apple) waren aanwezig en hadden prominente plaatsen, o.a. in de kerk en op het podium. Sam Altman (OpenAI) en Dara Khosrowshahi (Uber) stonden op de officiële gastenlijst als aanwezige tech‑CEO’s. Het is niet ingewikkeld om te bepalen wie Big Tech is en wie dat niet is. Het probleem is: hoe kom je ervan af?
Halverwege dit jaar bestond ComputerCreatief 10 jaar. Omdat ik zo druk was met mijn boek, is het jubileum volledig aan me voorbijgegaan. Anyway, op 16 juli 2015 postte ik het eerste blog: Hallo, Lezer!Inmiddels zijn er 2716 items, blogposts, geplaatst. In den beginne was er ook een tijdschrift ComputerCreatief, maar al gauw was het blog de bijna dagelijkse uiting van uitgeverij Van Duuren Media. 2716 blogposts, ik herhaal het nog maar even. Een jubileum: 10 jaar ComputerCreatief!
De eerste jaren werd er bijna dagelijks gepost, voornamelijk door Ronald Smit en mij. Dit jaar postten we veel minder, deels doordat ik druk met mijn boek was, deels door andere zaken. Als je de artikelen van al die jaren doorspit, zie je een soort geschiedenis van soft- en hardware. De komst van Windows 10, je leest over oude versies van Lightroom en Photoshop, er is het Handboek Fotografie dat vele nieuwe drukken beleefde. Bij Van Duuren verschenen de eerste boeken over het fotograferen met drones. Elk jaar waren er nieuwe boeken over de laatste versies van macOS, iOS en Android. We interviewden de auteurs van Van Duuren Media, schreven over privacy en onlineveiligheid (gebruik je nou nog geen wachtwoordmanager?). Ik kom in 2018 de kop tegen: Microsoft zegt Edge vaarwel (huh? Dat is er nog steeds…). En we hadden veel artikelen uit de boeken van Scott Kelby. Windows 10 domineerde de eerste jaren het blog. Nu is dat het einde van Windows 10 en de opkomst van AI.
De Windows 10-periode: 2015 was het jaar
In 2015 kwam Windows 10 op de markt en natuurlijk schreven we daar veel over. Ik, als verstokte Mac-gebruiker, schafte zelfs een Dell-laptop aan om ook over de ontwikkelingen van Windows te kunnen schrijven. De koppen uit die tijd:
Er zitten tal van voordelen aan de opkomst van AI, maar zeker ook nadelen. Een deel van die nadelen is van filosofische/theoretische/sociaal-economische en ethische aard. Maar er ontstaat ook een heel tastbaar probleem: geheugentekorten dankzij AI. En dát gaat iedereen voelen in de portemonnee!
Een redelijk onopvallend bericht van 3 december: Micron stapt uit de consumentenhandel. Nu zegt 99% van de gemiddelde computergebruiker (en ook de niet-computergebruiker) die naam waarschijnlijk totaal niets. Maar het is wel een belangrijke leverancier van RAM-modules. Consumenten kennen Micron hoofdzakelijk van het voor hen bedoelde submerk Crucial. Dat waren geheugenmodules die volop in laptops en pc’s werden gebruikt. Dat merk bestaat per direct niet meer. Tot februari 2026 worden eventuele oude voorraden nog opgemaakt en daarna is het over en uit.
RAM-prijzen stijgen door AI-datacentra
Tegelijkertijd zien we dat andere bekende RAM-merken de prijzen stevig aan het opschroeven zijn. En net als in het geval van Micron heeft die koerswijziging alles te maken met de komst van AI. De grote AI-datacentra zijn extreem geheugenhongerig en vrijwel al het beschikbare RAM gaat momenteel rechtstreeks vanuit de fabriek naar dergelijke toepassingen.
Al ligt mijn boek Loskomen van Big Tech, je eigen cloud met een Synology NAS al bij de uitgever, die oplossingen voor een eigen cloud laten me niet los. Oké, die van Synology Drive werkt goed, maar dat is toch software van Synology uit Taiwan. Ik wil Europese software en het liefst opensource. Ik had net een uitputtende sessie met Claude achter de rug over Nextcloud, wat ik eindelijk lekker draaiend had, maar dat na een update allemaal fouten gaf. We – Claude en ik – probeerden de fouten op te lossen: Je moet een eigen Collabora-server draaien, Hans. Dat lukte voor geen meter en Claude sloot af met allerlei voorstellen voor artikelen die ik over die mislukte installatie kon gaan schrijven. Zijn laatste zin: Je lezers waarderen deze eerlijkheid veel meer dan een ‘het kan allemaal!-verhaal’ dat de werkelijkheid verzwijgt. ‘Doei’, dacht ik, ‘ik ga even wat anders doen’ en toen las ik een artikel over OpenCloud.
OpenCloud, moderner dan Nextcloud, sneller ook, zou dat niet iets voor op de NAS zijn? Zoals ik het las, moest ik het wel kunnen installeren, maar ik wilde niet aan de gang met Claude, die voor Nextcloud geen oplossing had gevonden. Gemini dan? Ik vroeg: is OpenCloud makkelijker te installeren dan Nextcloud? Het korte antwoord: Nee, OpenCloud (van opencloud.eu) is over het algemeen niet makkelijker te installeren dan Nextcloud, zeker niet voor een beginner. Hoewel het belooft ‘simpel’ te zijn, vereist de installatie vaak kennis van Docker, command-line commando’s en het handmatig configureren van een webserver (zoals Apache of Nginx) en certificaten.
Retro-computing is hot, meer dan ooit! Die interesse bestaat al veel langer, maar de laatste jaren groeit de belangstelling exponentieel. Laten we eens kijken wat er nou zo leuk is aan deze ’tak van sport’ in de IT. Retro-computing: waarom is dat populairder dan ooit?
Wat lees je in dit artikel:
Waarom retro gaming zowel ouderen als jongeren aanspreekt en hoe klassieke games als Pac-Man en Tetris nog steeds ongekend spelplezier bieden
Welke commerciële producten er zijn, van Evercade handhelds tot RetroGames remakes van legendarische homecomputers als de C64 en Amiga
Ook (en soms vooral) jongeren
Voor buitenstaanders is het wellicht wat vreemd om te zien. Ouderen en jongeren die gemeenschappelijk een hobby uitoefenen, met soms hier of daar bijeenkomsten. De centrale rol wordt dan vervuld door computers uit een ver (en soms wat minder ver) vervlogen tijdperk. Homecomputers piepen en bliepen weer als vanouds, terwijl pc’s uit – pak hem beet – de jaren negentig van de vorige eeuw eveneens met de dag populairder worden. De redenen voor deze ‘revival’ zijn verschillend, maar feitelijk heel logisch. Ten eerste is er natuurlijk altijd de hang naar ‘de tijd van toen’. In dat geval hebben we het over een alweer wat oudere generatie, zeg 45…50+. Die wil gewoon weer eens de leuke uren van vroeger beleven. Die oude spelletjes herbeleven, of het plezier van programmeren op systemen waar ze ooit hun carrière in de IT op zijn begonnen.
Het is dit jaar precies 40 jaar geleden dat de eerste versie van Windows op de wereld werd losgelaten. Om precies te zijn hebben we het dan over 20 november 1985. 40 jaar Windows: Van MS-DOS tot het einde van een tijdperk.
Het veroorzaakte geen enkele reuring, de release van Microsoft Windows 1.0. Nu was het ook niet veel meer dan een veredelde bestandsbeheerder over MS-DOS heen. Bovendien waren het de hoogtijdagen van de homecomputer, en – net iets later – de eerste systemen met een grafische gebruikersinterface als de Apple Macintosh, Atari ST en natuurlijk de Commodore Amiga. Allemaal systemen en besturingssystemen die de vroege pc in de schaduw zetten. Maar: de eenvoud van de pc en met name het tekstgeoriënteerde karakter ervan was geliefd in het bedrijfsleven. En langzaamaan groeide daar zeker ook de behoefte aan een grafisch besturingssysteem. Helaas was ‘de pc’ daar feitelijk nooit voor ontworpen. Grafische kaarten waren te eenvoudig en vooral te traag, mede ook dankzij de in eerste instantie 8-bits ISA-bus en het niet bestaan (en zeker niet in betaalbare vorm) van grafische versnellers die een GUI responsief maakten.
Concurrentie genoeg
Het was verder helemaal geen zekerheid dat Windows hét besturingssysteem voor de komende veertig jaar pc-tijdperk zou worden, verre van. Er was concurrentie genoeg. Denk aan bijvoorbeeld Geoworks Ensemble, razendsnel en zeker voor thuisgebruikers een droom van een besturingssysteem dat z’n oorsprong had op de Commodore 64, een 8-bits homecomputer. Geoworks Ensemble bood alles wat je nodig had voor thuisgebruik en desnoods bescheiden zakelijk gebruik. Latere versies boden nog veel meer, ook voor bedrijven Wat al deze versies gemeen hadden: ze waren razendsnel en in assembler geprogrammeerd. Dat laatste leidde tot compacte code én zorgde ervoor dat het zelfs op de meest eenvoudige pc’s gebruikt kon worden. IBM ontwikkelde OS/2, in eerste instantie samen met Microsoft. Dit besturingssysteem kenmerkte zich door een enorme stabiliteit, terwijl het alle moderne mogelijkheden als multitasking en meer aan boord had. Mede vanwege die stabiliteit en ook de veiligheid werd het veel door banken – bijvoorbeeld in betaalautomaten – gebruikt. In het bedrijfsleven heeft het nauwelijks voet aan de grond gekregen, om het over thuisgebruik maar helemaal niet te hebben. Daarvoor was de levensduur veel te kort. En dát was dan weer aan Microsoft te danken. De komst van Windows 3 én de toch wel wat vuige spelletjes van Microsoft en een verraad richting IBM zorgden voor grote veranderingen.
Adobe heeft tijdens Adobe Max een nieuwe versie van Lightroom Classic aangekondigd, Lightroom Classic 15, en, eerlijk gezegd, valt er dit keer best wat te melden. De belangrijkste vernieuwing is Geassisteerd selecteren (Assisted Culling), maar er zitten ook handige functies voor het automatisch verwijderen van stofvlekken in en er is een nieuwe manier om kleuren bij te sturen met Kleurvariantie. AI neemt het zware werk over in Lightroom Classic 15.
Geassisteerd selecteren: een goed begin
Het uitzoeken van je foto’s na een shoot is een tijdrovend klusje. Vooral als je honderden of duizenden foto’s hebt gemaakt. Dat uitpluizen is niet bepaald het leukste onderdeel van fotograferen. Gelukkig zijn er al langer externe plug-ins die hierbij kunnen helpen, zoals Excire Search, Lightpanel en Aftershoot. Die werken allemaal met AI om foto’s te analyseren en te selecteren.
Adobe levert nu eindelijk een eigen oplossing, ingebouwd in Lightroom Classic zelf. Het voordeel: je hoeft geen extra software te kopen. Het nadeel: het is nog Vroege toegang-software. Dat betekent dat Adobe zelf aangeeft dat deze functie nog niet helemaal af is. Je mag ermee experimenteren en feedback geven, terwijl zij de mogelijkheden verder ontwikkelen.
Nu mijn boek over het Loskomen van Big Tech bijna bij de uitgever ligt – alleen nog wat screendumps uitzoeken – realiseer ik me dat het een stevige reis is geweest door de techniek. Het opzetten van een Synology NAS is op zich niet echt ingewikkeld, maar wie verder wil dan de standaardoplossingen, komt al snel in Docker-terrein. En dat is een andere wereld.
De comfortzone van Synology
Het opzetten van een Synology NAS is op zich niet echt ingewikkeld. Synology schermt je met de apps af van ingewikkelde Linux-opdrachten. Als je je wilt houden aan wat Synology je biedt voor het afstappen van bijvoorbeeld Office 365 of Google Foto’s, dan kun je een heel eind komen. De oplossingen van Synology voor de cloud – Synology Drive en Office en Audio Station – voldeden eigenlijk prima. Gezichtsherkenning was niet zo goed als in Google Foto’s, maar niet slecht.
De verlokkingen van open source
Maar misschien waren er oplossingen van de open source-gemeenschap die nóg beter waren? Voor het boek wilde ik uitzoeken hoe Docker werkte. Ik had gelezen dat je met Docker andere, extra software kon draaien, en dat dat niet echt ingewikkeld was. Niet ingewikkeld? Misschien voor mij inmiddels niet meer, maar toen ik eraan begon, merkte ik dat mijn kennis tekortschoot.
Synology heeft bakzeil gehaald wat betreft hun schijven-lock-in. Dit na onrust en ongetwijfeld vele, vele vragen en klachten van bestaande en potentiële klanten. Je bent niet meer verplicht om de harde schijven van Synology te gebruiken, maar kunt weer aan de slag met schijven van andere leveranciers. Kortom: Synology schrapt controversiële schijfbeperking na kritiek gebruikers!
In het kort:
Synology beëindigt lock-in voor harddisks vanaf DSM 7.3, waardoor gebruikers weer vrij schijven van merken als Western Digital en Seagate kunnen gebruiken
De beperking gold alleen voor 2025 Plus-modellen en zorgde voor kritiek vanwege hogere prijzen, beperkte beschikbaarheid en langere levertijden van Synology-schijven
De stap komt na massale weerstand van klanten die vrije keuze eisen en geen kunstmatige beperkingen willen in hun NAS-systemen
Waarom de schijfbeperking zo slecht viel
We meldden al eerder dat tot onvrede van vele Synology NAS-gebruikers, de Taiwanese fabrikant een lock-in voor z’n harde schijven had bedacht. Het idee was, dat vanaf de 2025 Plus-modellen alleen nog Synology-harddisks waren toegestaan. Dat viel om tal van redenen erg verkeerd bij de klanten van het merk.
Ten eerste zijn de Synology-schijven (die eigenlijk gewoon overgestickerde schijven van reguliere harddisk-fabrikanten zijn) lang niet overal (goed) verkrijgbaar. En áls ze er al zijn, duurt het leveren ervan vaak langer dan van gevestigde namen als Western Digital, Seagate enzovoort. Dat heeft natuurlijk veel met schaalgrootte te maken. Daarnaast waren de Synology-schijven duurder dan hun even grote soortgenoten. Dat samen zorgde voor flinke weerstand en ongetwijfeld mensen die afzagen van hun beoogde aankoop. Andere merken als Qnap hadden en hebben die vrij zinloze beperking immers niet.
Je wilt weg van Big Tech, en je wilt weg van alle kosten die je elke maand betaalt aan de diensten van Big Tech. Die kosten lopen op met abonnementen op Netflix, Disney Plus, Amazon Prime, je abonnement voor de clouddiensten van Apple, Microsoft of Google en Spotify. Voor een deel kun je die kosten terugbrengen met het opslaan van je data op je eigen Synology NAS en het streamen van films en muziek van diezelfde NAS. Synology heeft voor het streamen van je eigen muziekcollectie Audio Station. Ik schrijf over Audio Station in mijn boek dat begin volgend jaar gaat verschijnen: Loskomen van Big Tech, baas over je eigen data met een Synology NAS. Hier is een voorproefje uit het boek.
In dit artikel lees je:
Hoe je je eigen muziekcollectie streamt vanaf je Synology NAS met Audio Station en DS Audio
Waarom Audio Station een praktisch alternatief is voor het afspelen van je eigen mp3-collectie die Spotify niet kan verwerken
Wat de beperkingen zijn van certificaten bij Chromecast en hoe je die omzeilt
Streaming van muziek: van cd’s naar eigen NAS
Het streamen van muziek is bijna niet meer weg te denken. Wie koopt er nog weleens een album? Een tijdlang kocht ik nog de nieuwe albums van mijn favoriete bands, maar dat nam steeds meer af door mijn abonnement op Spotify. Naast Spotify heb ik nog een flinke mp3-collectie, samengesteld uit wat ik ooit via Napster en LimeWire naar binnen harkte en uit het ‘rippen’ van mijn eigen cd’s. Die muziek, zo’n 25.000 tracks, staat lokaal op mijn Mac. Ik probeerde ze via Spotify af te spelen op mijn speakers, maar tevergeefs: Spotify kan daar niet echt mee omgaan. Maar nu, dankzij de Synology NAS, Audio Station en de DS Audio-app, kan ik die muziek zelf streamen, uit en thuis, via de streaming-speakers, via mijn oortjes, overal waar ik maar wil.
Nu ik al dagenlang bezig was met het oplossen van een poortprobleem voor mijn boek Loskomen van Big Tech, Baas over je eigen data met een Synology NAS, zocht ik via Perplexity informatie over poorten. Ik stelde een vraag die door Perplexity op twee manieren kon worden opgevat: Hoeveel digitale poorten zitten er op een Synology NAS? Daar kwam natuurlijk een antwoord op over USB-, LAN-. HDMI- en enzovoortspoorten. Maar dat was niet waarnaar ik op zoek was. Het kostte me nog wat moeite om mijn vraag juist te formuleren. Na nog een stomme vraag kwam ik met: Ik bedoelde meer poorten die je kunt doorsturen zoals 443. En ja, daar had ik het antwoord: 65535! Genoeg doorstuurpoorten om me ergens te laten opnemen, dacht ik meteen.
Eindeloze sessies met Claude en Gemini
Mijn warrige vragen kwamen in me op omdat ik zo’n dag of drie bezig was geweest met mijn AI-assistenten Claude en Gemini om de Nginx Proxy Manager draaiend te krijgen. Ik wilde dat mijn Synology NAS bereikbaar werd via keurige domeinnamen zoals photos.eigendomeninnaam.nl of cloud.eigendomeinnaam.nl. Daar had ik die proxy manager voor nodig en dus was die zoektocht naar een oplossing belangrijk. Als ik eenmaal de oplossing had, kon ik die beschrijven in het boek en kon de toekomstige lezer mijn stappen volgen.
Het installeren van de proxy manager viel nog wel te doen. Claude gaf daar keurige instructies voor, maar hem werkend krijgen zodat ik er wat aan had dat was andere koek. Als ik een paar uur had zitten puzzelen werd Claude ineens moe en meldde dat ik na een uur of drie weer eens bij hem kon aankloppen. Mijn hele zoekwerk plakte ik dan in Gemini en die ging er onvermoeibaar mee verder. (Ze hebben waarschijnlijk andere werktijden bij Gemini dan bij Claude. Die laatste mag af en toe pauzeren.)
Voorlopig kunnen gebruikers van Windows 10 binnen de EU weer even rustig ademhalen. Microsoft moet het besturingssysteem hier tot oktober 2026 blijven ondersteunen, zo heeft de Europese Consumentenorganisatie Euroconsumers afgedwongen. De gebruiker krijgt een extra jaar updates en ondersteuning voor Windows 10 in de EU!
Belangrijkste conclusies
Kosteloos verlengde support tot 13 oktober 2026: Windows 10-gebruikers in de EU hoeven niets te doen om deze verlenging te ontvangen – geen speciale tools, geen Windows Backup activeren, geen Rewards-punten verzamelen. De updates blijven gewoon komen zoals voorheen.
EU zet streep door kunstmatige veroudering: De verlenging is vooral bedoeld om e-waste tegen te gaan. Omdat Windows 11 technisch nauwelijks verschilt van Windows 10, worden de strenge hardware-eisen (zoals TPM 2.0 en processoruitsluiting) gezien als kunstmatige softwareveroudering die consumenten dwingt nieuwe hardware aan te schaffen.
Op dit blog schreven we al eerder over alternatieven voor Lightroom Classic. Niet dat ik er zelf per se naar op zoek ben, ik ben een tevreden Lightroom Classic gebruiker. Maar er zijn wel veel fotografen op zoek naar zo’n alternatief voor foto-editing. Waarom? Het Adobe abonnementsmodel stuit nog steeds op weerstand. Sommige mensen hebben gewoon de pest aan Adobe, raar, maar waar. Anyway, voor het tijdschrift Pf waar ik voor elk nummer de rubriek Beeldbewerking vul, schreef ik een 2-delige reeks over die Lightroom alternatieven: Capture One, ON1 Photo RAW 2025, DxO PhotoLab en Luminar Neo. Ik maakte een AI-chatbot vol met informatie over de beste alternatieven voor Lightroom. Ik vertel hier hoe die chatbot ontstond en hoe je er zelf in kan grasduinen.
Mijn research voor foto-editing software
Ik schreef twee artikelen voor Pf van 1000 woorden. Dat is natuurlijk nooit genoeg om die verschillende RAW-editors goed te beschrijven. Wil je ze goed bekijken dan heb je daar veel tijd en uiteindelijk ook ruimte voor nodig om de voors en tegens van elke foto-bewerking software te beschrijven. Die tijd en ruimte had ik niet. Wat ik wel had was NotebookLM van Google.
NotebookLM van Google is een AI-research tool die speciaal ontworpen is om te werken met documenten. Het stelt gebruikers in staat om hun eigen documenten te uploaden, waarna de AI de inhoud kan analyseren en ermee kan interacteren voor fotografie-gerelateerde vragen.
(Zie dit artikel dat ik eerder over NotebookLM schreef.)
Ineens was daar begin dit jaar tegen alle verwachting in de Nikon Coolpix P1100. De opvolger van de P1000, waarvan de meesten dachten dat ie er nooit meer zou komen. Inmiddels ligt er hier een en het is een verbazingwekkend stukje techniek.
In het kort:
125x optische zoom: Equivalent aan 3000mm op full frame – ideaal voor vogelspotters, luchtvaartfotografen en journalisten
Compacte superzoom: Draagbare camera met kleinere sensor (16MP) die goede beeldkwaliteit levert bij juiste ISO-instellingen (100-400)
Specifieke doelgroep: Niet voor iedereen – beste als aanvulling op reguliere camera voor extreme zoomsituaties
125x optische zoom: de belangrijkste specificatie
Laten we beginnen met de belangrijkste specificatie van de Nikon Coolpix P1100. Dat is de mogelijkheid tot 125x optische(!) zoom. Zou je daarbij uitgaan van een full frame 35 mm camera, dan levert dat een 3000 mm lens op. Niet echt hanteerbaar meer.
Die P1100 is ook nog steeds flink uit de kluiten gewassen (maar het geheel weegt beduidend minder dan de buitenkant doet vermoeden), maar zonder meer portable. Daarvoor heeft Nikon alles uit de kast getrokken wat technisch mogelijk is op het vlak van optica.
De huidige geopolitieke ontwikkelingen maken het belangrijker dan ooit om na te denken over de veiligheid van onze digitale gegevens. Amerikaanse clouddiensten zoals Google Docs en Microsoft 365 domineren nog altijd de markt, maar bieden steeds minder garanties voor privacy en gegevensbescherming. Gelukkig zijn er uitstekende Europese alternatieven die voldoen aan de strenge EU-privacywetgeving en dezelfde functionaliteit bieden.
Waarom kiezen voor EU-clouddiensten?
Privacy en veiligheid: EU-aanbieders moeten voldoen aan strenge Europese privacyregels (GDPR), wat betere bescherming biedt dan Amerikaanse alternatieven
Gratis opties beschikbaar: Zowel Nextcloud als OnlyOffice bieden gratis versies met voldoende functionaliteit voor thuisgebruikers
Volledige functionaliteit: EU-clouddiensten bieden dezelfde mogelijkheden als Amerikaanse alternatieven, inclusief online tekstverwerking, spreadsheets en bestandsopslag
Waarom EU-alternatieven steeds belangrijker worden
Amerika is sinds recente politieke ontwikkelingen geen betrouwbare partner meer voor digitale samenwerking. De VS kunnen niet langer als veilige haven voor onze digitale gegevens beschouwd worden. Hun privacyregels lagen al niet in lijn met de veel strengere EU-equivalenten, maar de situatie is inmiddels nog zorgwekkender geworden.
Het probleem is dat veel Europeanen en EU-organisaties jarenlang vertrouwd hebben op Amerikaanse clouddiensten van Google, Microsoft en Amazon. Wat privacyexperts al jaren voorspelden – overmatige afhankelijkheid van een handjevol megabedrijven uit één land – is nu realiteit geworden. Wat er met jouw gegevens gebeurt bij Amerikaanse softwarebedrijven is onduidelijk en oncontroleerbaar.
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. We spraken met haar over het boek, hoe ze zelf leerde werken met ChatGPT en over de gevaren en kansen van AI.
Wat is jouw achtergrond en waarom heb je dit boek geschreven? Larisse Buijze: Mijn achtergrond is eigenlijk helemaal geen IT. Tot voor kort was ik culinair ondernemer. Ik heb vier kookboeken geschreven, dit is mijn vijfde boek, maar dan over een heel ander onderwerp. Ik gaf trainingen aan chefs, ontwikkelde opleidingen op culinair gebied, met name op het gebied van voedselovergevoeligheid. Daarnaast ben ik schrijver. Ik heb heel veel geschreven voor verschillende media en heb twee jaar geleden zelfs de eerste prijs gewonnen bij een thriller-schrijfwedstrijd van Luitingh-Sijthoff. Wat ik doe, is eigenlijk heel veelzijdig: mijn opleiding is ook helemaal niet culinair, maar ik heb wel bijna vijftien jaar ervaring als ondernemer op dat gebied.
Hoe ben je bij AI uitgekomen? LB: Bob van Duuren is al een tijdje bezig met een hele serie boeken over AI. Er ging met die boeken een wereld voor me open! Toen ben ik het zelf gaan ontdekken en erover gaan schrijven. Als ondernemer ken ik als geen ander de kwetsbaarheid van de zelfstandige ondernemer. Ik kon eigenlijk niet een boek over AI vinden dat daar heel goed op aansluit. Ik zei tegen Bob: ‘Weet je wat ik heel erg mis in mijn netwerk? Een heel praktisch boek voor iemand die helemaal geen IT-achtergrond heeft en die het als zelfstandig ondernemer direct kan inzetten.’ Hij vond het een heel leuk idee en vond dat ik het zelf moest gaan schrijven. Ik zei: ‘Maar ik ben helemaal geen IT’er!’, maar Bob dacht dat dat juist heel leuk zou zijn voor het boek.De uitdaging vond ik meteen fantastisch. Ik ben gaan nadenken: wat heeft een ondernemer nodig en wat zou toepasbaar zijn? Of je nu een aannemer bent of een kapster, hoe kan ik het zo maken dat het voor iedereen te begrijpen en toe te passen is?
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. Hieronder lees je twee voorbeelden hoe je ChatGPT voor contentcreatie kunt gebruiken als je even helemaal geen inspiratie hebt en voor je SEO-optimalisatie om beter gevonden te kunnen worden. (Het is afkomstig uit hoofdstuk 4, ChatGPT als creatieve partner.) We plaatsten eerder een voorbeeld uit het boek op dit blog: Een backoffice op rolletjes.
Wat je in deze blogpost kunt lezen:
Content schrijven: ChatGPT helpt bij het creëren van blogs, advertenties en marketingteksten, ook als je geen ervaren schrijver bent
SEO-optimalisatie: Gebruik AI voor zoekwoordonderzoek, contentplanning en het schrijven van SEO-vriendelijke teksten
Efficiëntie: Van losse ideeën naar gestructureerde content met AI als slimme schrijfassistent
ChatGPT voor contentcreatie – ook als je geen schrijver bent
Klantenbinding is mensenwerk. Niets verkoopt beter dan persoonlijk contact. Toch zijn er prachtige tools beschikbaar die niet om direct klantencontact vragen maar klanten wél betrokken houden. Denk bijvoorbeeld aan het schrijven van een blog. Waar de berichten op sociale media voorbij snellen, is een blog altijd vindbaar. Het is dan ook een prachtig medium om klanten te informeren over waar je mee bezig bent, over je producten en diensten en over trends en ontwikkelingen op je vakgebied.
Ben je bijvoorbeeld makelaar, dan kun je schrijven over onderwerpen als verduurzamen van woningen (‘Wel of geen zonnepanelen’) of trends in de hypotheekrente (‘De rentevastperiode eindigt, wat betekent dit voor u?’), maar ook heel concreet over je bedrijf (‘Ik ben makelaar en taxateur – maar wat is het verschil?’).
Tot nu toe heb ik in dit boek steeds benadrukt hoe belangrijk het is om je eigen tone of voice te behouden en dat authenticiteit de sleutel is tot geloofwaardige communicatie. Gebruik ChatGPT als slimme assistent, niet als spookschrijver (ghostwriter). Maar soms ben je gewoon geen schrijver. En breekt het zweet je uit bij het idee dat je zelf een blog moet vullen. En niet maar één keer, want de kracht van een blog schuilt ook in actualiteit en herhaling.
Jij bepaalt de frequentie, maar een blog verliest zijn kracht als het nieuwste bericht drie jaar geleden geplaatst is. Ook hierin kan AI je versterken. Beschouw het als het schrijfmaatje dat nooit een writers block heeft.
Laat ChatGPT voor contentcreatie desgewenst een volledige blogtekst genereren of alleen een eerste versie of ruwe opzet – alles is mogelijk. En niet alleen een blogtekst: ook teksten voor advertenties, brochures en leaflets zitten in het AI-arsenaal. Laat ChatGPT meedenken over onderwerpen en inhoud, laat het een volledige tekst uitwerken waarbij je zelf nog even de toon en nuance aanbrengt. ChatGPT is een waardevolle partner bij al je marketing- en salesactiviteiten. Er is geen goed of fout. Jij bepaalt hoeveel regie je zelf wilt houden en hoeveel je zelf wilt doen.
Nu ik samen met ChatGPT aan dit boek werk, merk ik hoe mijn eigen manier van schrijven verandert. Had ik voorheen overal losse blaadjes met notities, ingevingen en onafgemaakte zinnen, nu gooi ik mijn ideeën steeds vaker direct in de chat. En dat letterlijk zoals het in mijn hoofd zit: ‘Ik wil iets zeggen over dit, ik wil die metafoor gebruiken, en ergens moet dat voorbeeld over klant X nog terugkomen.’ ChatGPT herinnert mij er niet alleen aan, het ordent mijn gedachten, brengt structuur aan en vraagt zelfs door. Zo maak ik de stap van een losbladig systeem naar een slimme assistent die altijd meedenkt en niets vergeet. Nou ja… meestal dan – ik moet de chat wél overzichtelijk houden.
Praktische prompts voor contentcreatie:
Geef mij vijf creatieve blogonderwerpen die passen bij mijn expertisegebied [jouw vakgebied]. De onderwerpen moeten informatief zijn, actueel en aantrekkelijk voor [doelgroep].
Schrijf een blogtekst van ongeveer 500 woorden over het onderwerp [onderwerp], gericht op [doelgroep]. Gebruik een toegankelijke toon, begin met een pakkende inleiding en eindig met een duidelijke call to action. De blog moet informatief, maar ook inspirerend zijn.
Dit zijn mijn losse aantekeningen en ideeën: [kladnotities]. Verwerk dit tot een blogtekst van ongeveer 750 woorden. Maak het helder, goed gestructureerd en laat mijn eigen stijl (zoals jij die kent) doorklinken.
ChatGPT voor SEO-optimalisatie: gevonden worden door je klant
Hoe goed zijn je website en content vindbaar via zoekmachines zoals Google? SEO-optimalisatie staat voor search engine optimization (zoekmachineoptimalisatie). Het is het proces waarbij je je website zó inricht dat deze beter vindbaar wordt in zoekmachines zoals Google. Het doel? Meer relevante bezoekers aantrekken, zonder dat je hoeft te adverteren.
Ik heb je in dit boek al verteld over de vele rollen die ChatGPT vervult: een slimme, meedenkende sparringpartner, een tekstschrijver, een redacteur. Al die rollen zijn ook relevant bij SEO-optimalisatie. Met daarbovenop een nieuw rol: zoekwoordanalist. Want dat is een belangrijk onderdeel bij SEO-optimalisatie: weten op welke zoekwoorden je ideale klant zoekt. Als je dat weet, kun je er slim op inspelen en strategisch content maken die ook echt gevonden wordt.
ChatGPT voor SEO helpt je daarbij. Je kunt met ChatGPT brainstormen over zoekwoorden, maar ook concrete suggesties krijgen over populaire temen, inclusief de zogenoemde ‘long tail’-zoekwoorden. Dat zijn specifieke zinnen waarop mensen zoeken, zoals ‘recepten bij een glutenintolerantie’ of ‘het beste AI-boek voor zelfstandig ondernemers zonder AI-ervaring’.
Praktische prompts voor SEO-optimalisatie:
Ik verkoop [product]/Ik bied [dienst] aan. Welke zoekwoorden gebruiken mensen waarschijnlijk om zulke producten te vinden?
Je kunt ChatGPT ook vragen om de zoekintentie achter een zoekwoord te verduidelijken: Zo weet je of iemand vooral informatie zoekt, een dienst vergelijkt of klaar is om te kopen. Zo schrijf je nóg gerichter.
Wat is de zoekintentie achter het zoekwoord [zoekwoord]? Zoekt men informatie, een dienst of een concreet product?
ChatGPT kan bovendien meedenken over passende blogonderwerpen waarin die zoekwoorden centraal staan. En op basis daarvan zelfs een contentplanning maken:
Maak een contentkalender met 10 blogideeën rond het zoekwoord [zoekwoord].
ChatGPT voor SEO kan ook SEO-vriendelijke teksten schrijven. Dat zijn teksten die waardevol zijn voor de lezer én goed scoren in (bijvoorbeeld) Google. Je kunt ook bestaande tekst uploaden die ChatGPT herschrijft en optimaliseert. Zelfs je snelle schrijfseltjes.
Herschrijf deze tekst [tekst] zodat hij beter scoort in Google, maar behoud mijn eigen tone of voice.
Tot slot denkt ChatGPT mee over de structuur van je website of de meta description – de korte samenvatting van een webpagina, die zichtbaar is in de zoekresultaten van bijvoorbeeld Google.
Schrijf een SEO-geoptimaliseerde introductietekst van 500 woorden over [onderwerp], gericht op [doelgroep], inclusief tussenkoppen en meta description.
Een kleine kanttekening: waak ervoor dat je teksten nooit ‘overoptimaliseert’. Een natuurlijke, échte tekst, is altijd beter.
Conclusie: AI als partner voor content en SEO
ChatGPT voor contentcreatie en SEO-optimalisatie opent nieuwe mogelijkheden voor ondernemers die hun online zichtbaarheid willen vergroten. Door AI slim in te zetten als schrijfassistent en SEO-analist, kun je efficiënter werken zonder je authenticiteit te verliezen. Het geheim? Gebruik ChatGPT als partner, niet als vervanger van je eigen creativiteit en expertise.
Het boek AI aan het werk van Timo Boezeman is geschreven als praktisch handvat voor organisaties en individuen die verder willen kijken dan de hype rond kunstmatige intelligentie. Het boek, gepubliceerd in augustus 2025, richt zich op het duurzaam integreren van AI binnen organisaties, waarbij AI een middel is om uitdagingen en problemen op te lossen, met aandacht voor de menselijke maat.
De 3 kernpunten uit dit boek:
AI is geen toekomstmuziek maar noodzaak: Organisaties kunnen tot 70% van repetitief werk wegautomatiseren en 30-45% productiviteitswinst behalen, maar moeten nu beginnen om niet achter te raken
Het AI Transformatiecanvas biedt houvast: Een praktisch raamwerk met vier lagen (Intentie, Impact, Infrastructuur, Integratie) helpt organisaties stapsgewijs en verantwoord AI te implementeren
Mens en machine als team: AI vervangt mensen niet, maar ondersteunt hen – de menselijke factor blijft cruciaal voor creativiteit, ethiek en leiderschap
De evolutie van AI: van Turing tot ChatGPT
De aanleiding voor de huidige AI-hype begon abrupt op 30 november 2022 met de lancering van ChatGPT, dat binnen vijf dagen meer dan een miljoen gebruikers trok en AI massaal in de schijnwerpers zette. Hoewel dit een explosieve adoptie was, is AI geen moderne rage, maar het resultaat van decennia aan ontwikkeling.
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. Met dit boek ontdek je hoe AI je helpt met teksten, administratie, sociale media, klantcontact en nog veel meer. Je leert de kunst van effectief prompten, hoe je AI jouw schrijfstijl aanleert en inzet als sparringpartner zonder je eigenheid te verliezen. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. Hieronder lees je het eerste deel van hoofdstuk 3 Een backoffice op rolletjes waarin je leert hoe je ChatGPT inzet om je werkprocessen te stroomlijnen en tijd te besparen. (Hier vind je een ander voorbeeld uit het boek: ChatGPT voor contentcreatie en SEO.)
Een backoffice op rolletjes
Voorbeeldprompts
De voorbeeldprompts die ik vanaf dit hoofdstuk met je deel zijn beknopt en to the point. Dit doe ik zodat de prompts begrijpelijk blijven. Vergeet niet dat je elke prompt kunt uitbreiden met meer context en vriendelijkheid en kunt aanpassen naar je eigen stijl en tone of voice. Hoe meer context je geeft – wie je bent, wat je wilt en wat belangrijk voor je is – des te beter ChatGPT jou begrijpt en ondersteunt. Hoe meer jij deelt, hoe beter het meedenkt.
Je productiviteit verhogen met ChatGPT
Waarin je ontdekt hoe ChatGPT structuur aanbrengt in je werkdag en werkweek en bovendien tijd reserveert voor wat echt belangrijk is: jouw welzijn.
Creatieve chaos
Als schrijver verzamel ik ideeën. Ik noteer ze in notitieboekjes, schriftjes, op losse blaadjes en post-its, alles wat voorhanden is. Noem het creatieve chaos. Er ontstaat uiteindelijk iets moois uit. Maar de organisatie is een hel. Zelfs al vindt creatie haar oorsprong in chaos.
