Erwin Blom heeft altijd al moeite gehad met die zwarte schermen vol regels met gekleurde lettertjes waar programmeurs mee werken. “Ik dacht altijd: dat moet toch anders kunnen,” zegt hij. Met zijn nieuwe boek over vibe coding laat hij zien dat het inderdaad anders kan. We spraken hem over deze nieuwe manier van software maken, waarbij je gewoon in normale mensentaal beschrijft wat je wilt – en de AI bouwt het voor je. Vibe coding is praten om te programmeren. Een interview met Erwin Blom, auteur van het eerste Nederlandse Handboek vibe coding.
Wat is vibe coding eigenlijk?
“Het is gelukkig heel basic uit te leggen,” begint Erwin. “In feite is het simpelweg al chattend software maken. Net zoals je in ChatGPT of Gemini of Claude praat om er een tekst uit te krijgen, zo praat je hier om er een app, een tool of een website uit te krijgen.”
Het concept is eenvoudig: je beschrijft wat je wilt hebben en de AI-tool gaat dat voor je bouwen. “Wat wil je gebouwd hebben? Beschrijf het. Welke elementen moeten erin zitten? Voor welke doelgroep is het? Hoe moet het eruitzien qua sfeer en look and feel? Als je die dingen kunt beschrijven, gaat de AI-tool voor je aan de slag.”
En als het resultaat niet helemaal is wat je voor ogen had? “Dan doe je net als bij ChatGPT: je gaat verder praten. Alsof je een vormgever en een programmeur aan tafel hebt zitten. Je zegt: nee, dit wil ik toch anders, of dit werkt niet, kun je dat aanpassen? Eigenlijk geef je al pratend instructies aan een virtueel bouw- en ontwerpteam.”
De term ‘vibe coding’ is gemunt door Andrej Karpathy, een bekende AI-onderzoeker. Het idee is dat je losser met het programmeren om kunt gaan; dat je kunt experimenteren en itereren. “Vroeger was programmeren: je schrijft regels code, daar komt uit wat je bedacht hebt of niet, en als er een fout is zit die in de code. Die je moet aanpassen. Nu kun je al pratend dingen uitproberen en bijsturen.”
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Ontvang je wel eens een antwoord op een webformulier en stuur je dat handmatig door naar de persoon die het antwoord moet afhandelen? Heb je wel eens een chatbot gebouwd, of een webpagina? Ongetwijfeld deed je dat handmatig, of moest je ervoor programmeren, hetzij in HTML of in JavaScript. Dat kan anders, met Zapier! Zapier rekent af met al deze handmatige, foutgevoelige en complexe materie. Met zogeheten zaps koppel je de ontvangst van een formulier aan een automatische notificatie, update van je planboard of antwoord aan je klant. Bob van Duuren schreef het handige boek Laat Zapier voor je werken! We spraken met hem over de mogelijkheden van Zapier, het automatiseren van taken zonder coderen en het maken van een chatbot met Zapier over Zapier.
Wat is Zapier en wat zijn de voordelen?
Waarom moet je met Zapier aan de gang gaan? Bob van Duuren: ‘Je kunt er zaken mee automatiseren zonder dat je hoeft te programmeren. Je werkt in Zapier zeer visueel. Je koppelt bijvoorbeeld Gmail aan een andere toepassing, zoals Excel of aan een andere Office-applicatie. Er zijn meer dan 7000 toepassingen die je met Zapier aan elkaar kunt koppelen. Dat maakt het in eerste instantie onoverzichtelijk, maar als je je beperkt tot de toepassingen die je kent en die zinvol zijn voor je bedrijfsvoering, dan kun je er goed mee aan de slag.’
‘Het concept van een zap, zoals zo’n automatisering wordt genoemd, is heel eenvoudig. Je koppelt een trigger – er gebeurt iets, bijvoorbeeld in Gmail – aan een actie; er moet iets met die trigger gebeuren. Er komt bijvoorbeeld een lead via de mail binnen, daar moet een actie op volgen. Die lead moet in een Excelsheet geplaatst worden en de afdeling verkoop moet weten dat er een nieuwe lead is. Die handelingen kun je in Zapier heel makkelijk automatiseren, zonder te programmeren en zonder die verschillende apps heel goed te kennen. En omdat het geautomatiseerd is en in de achtergrond draait, heb je er geen omkijken meer naar. Je moet van tevoren wel bedenken wat je er mee wilt, omdat er zoveel verschillende toepassingen zijn, en mogelijkheden die je aan elkaar kunt koppelen. In het boek help ik daarbij door een aantal praktische voorbeelden met Zapier te maken. Zapier werkt met de applicaties van alle groten der aarde: Google, Microsoft enzovoort.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Aan de ene kant kunt u tijd besparen als u codes sneller kunt opstellen. Codewoorden uit een menu aanklikken in Excel VBA gaat sneller dan ze zelf typen (en foutloos). Codes die u kreeg door een macro op te nemen, kunt u vaak korter maken. Als u weet hoe dat gaat, kunt u ze zelf ook meteen kort typen.
Als u eenmaal een macro hebt en u wilt die door een andere procedure laten gebruiken, doet u aan hergebruik. Aan de andere kant kunt u de uitvoering van de procedure (iets) sneller laten verlopen. In de eerste plaats door overbodige opdrachten die de zaak vertragen weg te halen. Verder door eigenschappen die u tijdens een opname niet hebt gekozen, te verwijderen. Of door eigenschappen die bij hetzelfde object horen, in een blok With…End With te plaatsen. Ook zaken als schermverversing en automatisch het werkblad berekenen vragen onnodig tijd. U leest hoe u duizenden keren een dobbelsteen gooit; daarbij komen we nog even terug op het werken met variabelen.
Wim de Groot schrijft artikelen over Excel voor het populaire tijdschrift ComputerIdee en boeken bij van Duuren Media. Als freelance auteur heeft hij al vele lezers weten te boeien met dit rekenprogramma. Hij begeleidt in de gezondheidszorg mensen op het gebied van levensvragen. Daarbij is helder communiceren van groot belang. Dat hij helder kan communiceren blijkt ook in zijn uitleg van Excel. Aan beginnende en gevorderde gebruikers laat hij zien hoe ze de mogelijkheden van dit rekenwonder kunnen benutten. Als nuchtere noorderling doet hij niet moeilijk over zaken die ingewikkeld lijken. Zijn doel is om u plezier te laten beleven aan uw computer en aan Excel in het bijzonder. De boeken van Wim vind je hier.
Heb je eenmaal een ‘slimme digitale framboos’ in huis gehaald, dan wordt het al snel tijd om wat Raspberry Pi accessoires voor beginners aan te schaffen. Daarmee kun je dan veilig en zonder hoge kosten je eerste stappen op bijvoorbeeld het aansturen of uitlezen van LED’s en schakelaars op de GPIO-poort zetten. Onderstaande tekst is afkomstig uit het boek Ontdek de Raspberry Pi.
We zetten hieronder min of meer puntsgewijs een aantal handige en leuke Raspberry Pi Accessoires voor beginners op een rijtje. Een deel van die onderdelen zou je niet alleen als leer- en experimenteermiddel in kunnen zetten, maar eventueel ook als decoratie. Dan wel wat meer tijdelijke decoratie, want om ‘slechts’ wat LED’s te laten knipperen met een Raspberry Pi 4 of 5 is natuurlijk wat overkill. Anderzijds: als je nog een wat in de vergetelheid geraakte oudere Pi hebt liggen, kun je die alsnog een nuttig leven geven. Maak eens een analoge klok met een of meerdere LED-ringen bijvoorbeeld. Voordeel is dat de Pi over een netwerkaansluiting beschikt en via een NTP-server altijd de exact correcte tijd kan ophalen. Goed, komen ze:
Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.
Microbloggen of microvloggen is een beperkte, snelle en directe vorm van bloggen of vloggen. Met korte teksten en visuals deelt u beleving, ervaringen en inzichten van de dag, zoals met stories of op YouTube Shorts met een korte video van de dag. In mijn Handboek Social Media Marketing, 4e editie lees je er meer over, maar ook in dit extract uit ‘t boek!
Microbloggen of microvloggen is bedoeld als snackcontent en mist soms de diepere achtergrondinformatie. Het kent dezelfde eigenschappen als het normale bloggen en de storytelling, maar dan simpel en verkort. Bij microbloggen en -vloggen is de sociale omgeving beperkter en meer gesloten. Stories zijn vaak achter het profiel van een gebruiker te vinden en soms alleen voor volgers. De manier van communiceren is snel en kort en kent een simpele vorm, zoals op Instagram en Snapchat. Het kan gebruikt worden binnen de socialemediamarketing voor snelle updates, het aangaan van discussies, storytelling en overige manieren om snel betrokkenheid op te wekken.
Dit is een hoofdstuk uit het boek Praktisch Python. Praktisch Python is bedoeld voor programmeurs. Dat klinkt eenvoudig, maar het betekent onder meer dat je je graag bezig houdt met code. Je geeft de computer opdrachten die worden uitgevoerd. Als je opdrachten een fout bevatten (een logische fout of een structurele fout), dan wordt het simpelweg niet uitgevoerd, of de resultaten zijn niet wat je verwacht. Dat is heel duidelijk. Een computer kent alleen maar enen en nullen, het is goed of het is fout.
Dit boek is daarmee geschikt voor degenen die zelf graag met code aan de slag gaan, willen experimenteren en het resultaat daarvan snel op het scherm willen zien. Het is niet geschikt voor computergebruikers die meer visueel zijn ingesteld. Denk bijvoorbeeld aan Photoshop, Illustrator, PowerPoint of Figma. Ook is dit geen geschikt boek als je via een Windows-wizard, of graag in een visuele low-code of no-code omgeving programma’s maakt. Daar is niks mis mee, maar daar is dit boek niet voor bedoeld. Kijk in dat geval nog even verder.
Peter Kassenaar is auteur van vele boeken over algemeen pc-gebruik, programmeertalen en internettechnieken. Hij is gespecialiseerd in frond-endtools, -frameworks en -toepassingen. Via zijn eigen bedrijf verzorgt hij trainingen op deze gebieden voor bedrijven en organisaties. De boeken van Peter vind je hier.
Welkom bij Praktisch Python! In dit boek ga je concreet aan de slag met Python. Er zijn geen hoofdstukken waarin wordt uitgelegd wat variabelen of functies zijn, of waarin wordt uitgelegd hoe een while-lus werkt. In plaats daarvan worden deze Python-kenmerken gebruikt om direct applicaties te maken die je rechtstreeks kunt inzetten, of kunt gebruiken als basis of idee voor eigen toepassingen. Dat laatste is natuurlijk nog beter! Maar ook wanneer je nog geen Python-voorkennis hebt en benieuwd bent wat deze programmeertaal in petto heeft, kun je met dit boek aan de slag. Op dit blog zullen we een aantal blogposts besteden aan het boek Praktisch Python. Dit is een deel van het eerste hoofdstuk van Praktisch Python: Kenmerken van de programmeertaal Python.
Kenmerken van Python
De populariteit van Python vertoont een beetje de kenmerken van een golfbeweging. In het begin, met name ten tijde van Python 2, was de taal zeer populair. Daarna zakte de belangstelling een beetje in. Maar de laatste jaren mag Python zich weer op toenemende populariteit verheugen. Dat heeft zonder twijfel te maken met het feit dat softwareontwikkeling steeds complexer wordt. Java en C#/.NET-toepassingen zijn krachtig, maar ook erg ingewikkeld. Zelfs voor een simpele app op Android of IOS moet je al tientallen gigabytes aan schijfruimte opofferen en uren durende installaties doorlopen van tools als Android Studio of XCode.
Peter Kassenaar is auteur van vele boeken over algemeen pc-gebruik, programmeertalen en internettechnieken. Hij is gespecialiseerd in frond-endtools, -frameworks en -toepassingen. Via zijn eigen bedrijf verzorgt hij trainingen op deze gebieden voor bedrijven en organisaties. De boeken van Peter vind je hier.
Het gebruiken van categorieën in WordPress om uw berichten in onder te verdelen is verplicht, zoals in eigenlijk elk CMS. In dit artikel uitleg hierover, afkomstig uit mijn Handboek WordPress 6, waarin ik vanzelfsprekend ook dieper in ga op dit belangrijke onderwerp.
Voordat u uw eerste bericht kunt schrijven, eerst een voorbereidende handeling: we gaan enkele categorieën aanmaken. Zo kunt u de berichten op uw site straks netjes indelen.
Een eenvoudig voorbeeld om het belang van categorieën aan te geven: de nieuwssite Nu.nl zet zijn nieuwsberichten in de categorieën binnenland, buitenland, politiek, economie, sport, wetenschap enzovoort. Bezoekers kunnen hierdoor snel een overzicht krijgen van nieuws dat hen interesseert.
Als u zaken gaat invoeren, wijzigen, aanpassen, controleren enzovoorts, dan is daarvoor het dashboard van WordPress ontworpen. In dit artikel een overzichtje daarvan, in mijn Handboek WordPress 6 komt het onderwerp vanzelfsprekend veel uitgebreider aan bod!
Klik op het onderdeel Dashboard in het navigatiemenu van WordPress (wat betekent dat u eerst moet inloggen). Hier treft u een scherm met meerdere informatieve blokken. De volgorde hiervan kunt u wijzigen, zoals we later zullen zien. Wanneer u nog niets hebt gewijzigd aan de installatie van WordPress ziet u de volgende blokken (de nummers komen overeen met die in de eerste afbeelding hieronder):
1. Welkom bij WordPress In dit blok staat een link naar informatie over de huidige versie van WordPress. Daarnaast vindt u hier snelkoppelingen naar Nieuwe pagina toevoegen, Open siteeditor en Stijlen bewerken. Hier gaan we elders in dit boek dieper op in. Als u geen behoefte hebt aan dit blok klikt u op Negeren. Het blok weer toevoegen gaat via Schermopties (zie kader verderop).
Net als met welk ander programma – en zeker software die online draait – is updaten van WordPress belangrijk. Hoe dat in z’n werk gaat leest u hieronder, een extract afkomstig uit mijn Handboek WordPress 6.
Om met het belangrijkste te beginnen: wanneer een update voor WordPress, een plug-in of thema beschikbaar is, verschijnt er een melding in een informatiebalk (afbeelding 3.2). Veel onderdelen van WordPress worden automatisch geüpdatet, maar het kan voorkomen dat een update niet is gelukt. Ook kunnen bepaalde updates niet automatisch worden uitgevoerd, bijvoorbeeld omdat ze te ingrijpend zijn. Er verschijnt dan een waarschuwing met het verzoek de update handmatig uit te voeren. Negeer zo’n melding niet. Het is belangrijk om WordPress altijd up-to-date te houden. Hackers speuren continu naar WordPress-sites die niet zijn bijgewerkt. Verouderde sites bevatten meestal zwakke plekken, waar hackers graag gebruik van maken om binnen te komen. Wees hackers te slim af door uw site bij de tijd te houden!
Deze site moet hoognodig geüpdatet worden. Wacht er niet mee, maar klik meteen op updaten.
Pas na het kiezen van een hostingprovider voor WordPress kunt u aan de slag met uw eigen blog of site. Een belangrijke eerste stap, waarover je hieronder én in mijn Handboek WordPress 6 het een en ander kunt lezen. Hoe kies je een hostingprovider voor WordPress?
Zonder een webserver geen website. Zo’n server is een speciaal ingerichte computer die webpagina’s het internet op stuurt. Uw WordPress-site komt op de server te staan. De eisen aan een server zijn hoog. Zodra iemand uw site opvraagt (door uw domeinnaam in een browser in te toetsen), moet de server razendsnel alle teksten en plaatjes naar de geïnteresseerde sitebezoeker sturen.
In theorie kunt u zo’n webserver zelf inrichten en beheren. Er zijn heel wat hobbyisten die van een oude computer een server maken, maar daar is wel aardig wat kennis voor nodig. U kunt ook een NAS (van bijvoorbeeld Synology of QNAP) gebruiken met serversoftware, maar ook dit is vooral het domein van hobbyisten. De meeste mensen schakelen een hostingprovider in (ook wel webhoster genoemd). Daar krijgt u voor een vast maandbedrag ruimte op een server. In dit boek gaan we ervan uit dat u uw site bij een hostingbedrijf onderbrengt.
Er bestaan verschillende versies van WordPress, en de vraag is natuurlijk welke je kiest. Het antwoord op die vraag probeer ik te geven in navolgend artikel, afkomstig uit mijn nieuwe Handboek WordPress 6.
Het lijkt soms alsof WordPress een enkel systeem is, maar dat is niet helemaal juist. Er zijn twee varianten:
WordPress.com Op www.wordpress.com kunt u gratis een website aanmaken die draait op de WordPress-software. In de gratis versie zijn wel enkele functies uitgeschakeld, zoals installatie van plug-ins. Ook kunnen er advertenties op uw site verschijnen. Bij betaling van een vast maand- of jaarbedrag krijgt u meer mogelijkheden (al zijn nog steeds niet alle plug-ins beschikbaar) en verdwijnen de advertenties.
WordPress.org Op www.wordpress.org kunt u de WordPress-software downloaden en vervolgens zelf installeren bij een hostingbedrijf naar keuze. Hier hebt u alle mogelijkheden van WordPress. Door de optie Multisite in te schakelen kunt u met een WordPress-installatie zelfs meerdere WordPress-sites beheren.
Je hebt vast de naam WordPress wel eens op een website voorbij zien komen, maar: wat is WordPress nu eigenlijk? Het korte antwoord? WordPress is het essentiële CMS voor website-ontwikkeling. De rest van het antwoord vind je hierna. Het is afkomstig uit mijn Handboek WordPress 6.
WordPress wordt ook wel een contentmanagementsysteem (cms) genoemd. Het is een ingewikkelde term, maar wel een passende: een cms is een systeem om content te beheren. Het woord content wordt in het Nederlands weleens vertaald met ‘inhoud’. Het is een verzamelnaam voor alles wat u op een website wilt zetten; denk aan berichten, pagina’s, afbeeldingen, audio en video.
Een cms slaat deze informatie op in een database. Het werken met een database is behoorlijk ingewikkeld, maar gelukkig hebt u daar als WordPress-gebruiker niets mee te maken. Wanneer u een bericht hebt geschreven en op Publiceren klikt, zet WordPress de tekst en eventuele afbeeldingen automatisch op de juiste plek in de database.
WordPress haalt de gegevens uit de database (links) en toont die aan de bezoeker van uw site (rechts). Andersom geldt dat ook: wanneer u een bericht online zet, stopt WordPress het in de database.
Als u ‘t wilt, dan behoort tabellen maken in HTML5 vanzelfsprekend tot de mogelijkheden, beter dan ooit zelfs. Hoe het werkt leg ik uitgebreid uit in mijn boek Handboek HTML 5 en CSS. Hieronder vast een intro!
Met de komst van HTML 5 kon de tabel weer worden gebruikt waarvoor hij is bedoeld: het weergeven van gestructureerde informatie. Mocht u net instappen: tabellen hebben jarenlang dienstgedaan als lay-outhulpmiddel, of beter: als het fundament, de wanden en het dak van websites. Met het volwassen worden van CSS en de groeiende mogelijkheden voor het maken van mooie, solide en flexibele lay-outs kon de tabel terug naar zijn oorsprong: geordende lijst, voor het leesbaar maken van een (groot) aantal feiten of gegevens, gewoonlijk enkel in namen en cijfers en zo gegroepeerd, dat men ze gemakkelijk kan overzien (Dikke Van Dale).
Tabellen kent u dus. In rijen en kolommen die elkaar kruisen en daarmee een raster van cellen vormen, wordt informatie geplaatst. Cijfers, tekst, afbeeldingen, hyperlinks, het kan allemaal in een tabel worden opgenomen (er gingen immers ooit complete webpagina’s in). Tabellen kunnen bijzonder complex zijn, met cellen die meerdere kolommen of meerdere rijen overspannen. In die zin zijn tabellen in HTML niet anders dan spreadsheets of tabellen in kantoorsoftware. Het verschil zit natuurlijk in de manier waarop u een tabel maakt. Daarover gaat dit hoofdstuk. U leert alles over <table>, <tr>, <td> en al die andere elementen die van uw data een keurige tabel maken.
De structuur van een HTML-tabel
Een tabel kan nog verrassend veel verschillende elementen bevatten, als u alle mogelijkheden benut. Lang niet alle elementen zijn verplicht en diverse sluittags mogen worden weggelaten, waardoor een tabel zo eenvoudig kan zijn als het volgende voorbeeld van een tabel met één rij en één kolom:
<table> <tr><td>Tabel met 1 cel </table>
Voor een beter overzicht adviseren we echter in een tabel ook alle sluittags te gebruiken. Het kan bovendien helpen om de elementen op afzonderlijke ingesprongen regels te typen. De aanbevolen notatie ziet er dan zo uit:
<table> <tr> <td>Tabel met 1 cel</td> </tr> </table>
Zo eenvoudig is een tabel natuurlijk nooit. We bekijken de opbouw van een tabel aan de hand van iets realistischer voorbeeld: een overzicht van HTMLversies:
U ziet in deze HTML-code drie belangrijke tabelelementen: <table>, <tr> en <td>. In de afbeelding is te zien dat dit overzicht nog niet erg duidelijk is, doordat een rand of andere visuele aanwijzingen ontbreken. Ook staat de inhoud nogal dicht op elkaar. Maar u weet intussen: dat is opmaak en hier gaat het over structuur.
De tabel heeft niet alleen visueel een probleem. Er zijn weliswaar rijen en kolommen, maar de samenhang ontbreekt en dat is een probleem voor mensen met een visuele beperking. De schermleessoftware heeft meer aanknopingspunten nodig. De elementen die daarvoor kunnen zorgen komen in de volgende paragrafen voorbij.
Een tabel van twee rijen en negen kolommen, maar erg overzichtelijk is het nog niet.
De basis: <table>
De basis van elke tabel wordt gevormd door het element <table>. Het is de ancestor (voorouder) van alle andere tabelelementen. <table> heeft alleen de globale attributen.
In een tabel kunnen nogal wat andere elementen worden gebruikt. Ze zijn niet allemaal verplicht, maar wel noodzakelijk voor toegankelijke tabellen. En als u ze gebruikt, is de volgorde belangrijk. De juiste volgorde is:
Handboek HTML 5 en CSS, 6e editie
HTML en CSS zijn twee onmisbare technieken voor het maken van webpagina’s en webapps. Zonder HTML zijn er geen webpagina’s en zonder CSS zien ze er wel erg kaal uit. In deze zesde, bijgewerkte editie van het Handboek HTML 5 en CSS leert u met beide webtalen werken. U leert eerst hoe u de content markeert met HTML. Daarna maakt u de onderdelen van de pagina op met CSS. Het uitgangspunt daarbij is dat u niet alleen leert dát dingen werken, maar vooral waaróm ze werken.
U krijgt uitleg over het structureren van HTML-documenten en het markeren van alle onderdelen: paginakop, artikelkoppen, tekst, lijsten, hyperlinks, afbeeldingen, video en audio, formulieren en tabellen. Een goede paginastructuur in HTML is de beste garantie voor een geslaagde lay-out en opmaak met CSS.
De tweede helft van het boek behandelt het maken van lay-outs en het opmaken van de onderdelen met CSS. Er wordt uitgebreid ingegaan op responsive design met alle technieken die CSS daarvoor biedt: gridlay-out, flexbox, multi-column en positionering.
U leert hoe u lettertypen downloadt, tekst opmaakt, navigatiemenu’s vormgeeft, kleur gebruikt en achtergronden maakt. Ook het werken met CSS-functies en het maken van overgangen, animaties en transformaties in 2D en 3D komen aan bod.
Het boek is uitgebreid met uitleg over toegankelijkheid, container queries, een nieuw hulpmiddel voor responsive design, en cascade layers, voor meer controle over de cascade.
Op handboek-html-css.nl vindt u code en (interactieve) voorbeelden.
Dit leerboek en naslagwerk geeft een stevige ondergrond voor het werken met de technieken die de basis vormen van modern webdesign.
Het boek Informatieautonomie van Martijn Aslander is op het eerste gezicht een boek over overheids-ICT, ontspoorde dossiers, vendor lock-in en de vraag waarom kenniswerkers zoveel tijd verliezen aan zoeken. Maar onder die actuele en soms ronduit pijnlijke voorbeelden ligt een fundamenteler betoog, met Markdown in de hoofdrol. Aslander stelt dat we de afgelopen decennia wel…
Het is dit jaar precies 40 jaar geleden dat de eerste versie van Windows op de wereld werd losgelaten. Om precies te zijn hebben we het dan over 20 november 1985. 40 jaar Windows: Van MS-DOS tot het einde van een tijdperk. Het veroorzaakte geen enkele reuring, de release van Microsoft Windows 1.0. Nu was…
Als vervolg op mijn blogpost over het gebruik van passkeys – Inloggen zonder wachtwoorden! Waarom Passkeys nu echt de moeite waard zijn – kwam ik nog twee artikelen tegen op het web. Bij ZDNET las ik een verhaal over de hobbelige weg die het overstappen naar passkeys nog is en bij PCWorld las ik een…
Paniek in de tent! De abonnementsprijzen voor de Creative Cloud Fotografielidmaatschappen gaan omhoog! De prijs voor het fotografielidmaatschap gaat van $ 9,99 naar $ 14,99 per maand. Een fikse prijsverhoging van $ 5,-! (Ik heb nog geen Nederlandse prijzen, dat is blijkbaar een flinke rekensom voor Adobe.) 60 dollar per jaar duurder, dat is geen…
Wat is er nieuw in Photoshop Elements 2025? Best wel veel nieuw leuks. Net als in grote broer Photoshop zitten er in Photoshop Elements 2025 nieuwe AI-gereedschappen om je met het bewerken van je foto’s te helpen. Je kunt bijvoorbeeld makkelijk de kleur van een object veranderen. Er is een filter waarmee de scherptediepte van…
Het is weer oktober, en ja, daar is Adobe weer met allemaal vernieuwingen in de software. Altijd tijdens Adobe MAX laat Adobe zien waaraan ze dit jaar hebben gewerkt om hun software nog slimmer, handiger en productiever te maken. De spectaculairste vernieuwing zit in Adobe Premiere, waarin je nu stukjes video generatief kunt toevoegen. Natuurlijk…
Peter Doolaard is auteur van het Handboek HTML5 en CSS3. Dat geeft een behoorlijk compleet overzicht van wat HTML en CSS te bieden hebben. Hij werkt nu aan een nieuw boek: Websites bouwen met HTML, CSS en JavaScript. Een praktisch doe-boek, met vragen, opdrachten en projecten. En natuurlijk uitleg over HTML-elementen, CSS-eigenschappen en JavaScript-opdrachten. De komende tijd publiceert Computer Creatief artikelen die je een idee geven van wat je van het nieuwe boek kunt verwachten. Bekijk alle boeken van Peter.
Om een webpagina op elk schermformaat prettig leesbaar te houden dient een website-ontwikkelaar daar rekening mee te houden. Maar wat is responsive design nou precies? Ga ik uitgebreid op in in mijn boek Handboek HTML 5 en CSS, hieronder lees je alvast het antwoord op de vraag!
Een webpagina moet op elk schermformaat bruikbaar zijn. Hij hoeft er niet altijd hetzelfde uit te zien (dat kan ook niet), maar de informatie moet in het scherm passen en leesbaar zijn, knoppen en links moeten groot genoeg zijn om erop te kunnen tikken en formulieren moeten bruikbaar zijn, om maar een paar dingen te noemen. Omdat een webontwikkelaar niet weet of de bezoeker een telefoon, een tablet, een laptop of een bureaucomputer gebruikt, moeten er verschillende versies van het ontwerp worden gemaakt. Niet precies op maat voor een bepaalde schermgrootte, maar met overgangen naar een andere lay-out op punten waar het ontwerp niet meer klopt (‘breekt’).
Peter Doolaard is auteur van het Handboek HTML5 en CSS3. Dat geeft een behoorlijk compleet overzicht van wat HTML en CSS te bieden hebben. Hij werkt nu aan een nieuw boek: Websites bouwen met HTML, CSS en JavaScript. Een praktisch doe-boek, met vragen, opdrachten en projecten. En natuurlijk uitleg over HTML-elementen, CSS-eigenschappen en JavaScript-opdrachten. De komende tijd publiceert Computer Creatief artikelen die je een idee geven van wat je van het nieuwe boek kunt verwachten. Bekijk alle boeken van Peter.
HTML is tegenwoordig nagenoeg onlosmakelijk verbonden met CSS, maar wat is CSS nou precies en wat kun je ermee? Dat leg ik uit in mijn Handboek HTML 5 en CSS.
CSS is de afkorting van Cascading Style Sheets, in het Nederlands soms ook trapsgewijs opmaakmodel genoemd. Het begrip cascading/trapsgewijs is uiteraard een belangrijk kenmerk en dat wordt hierna uitgelegd. CSS is de opmaaktaal voor HTML (en XHTML, XML). Het definieert welk lettertype wordt gebruikt, in welke grootte en met welke kleur, of er een achtergrondkleur of achtergrondafbeelding is, hoeveel ruimte er tussen elementen moet zijn enzovoort. Alles (of bijna alles) wat u aan opmaak kunt bedenken, kan met CSS worden gemaakt. CSS wordt beheerd door het World Wide Web Consortium (W3C, waarover meer informatie in ‘t begin van mijn boek is te vinden)
Peter Doolaard is auteur van het Handboek HTML5 en CSS3. Dat geeft een behoorlijk compleet overzicht van wat HTML en CSS te bieden hebben. Hij werkt nu aan een nieuw boek: Websites bouwen met HTML, CSS en JavaScript. Een praktisch doe-boek, met vragen, opdrachten en projecten. En natuurlijk uitleg over HTML-elementen, CSS-eigenschappen en JavaScript-opdrachten. De komende tijd publiceert Computer Creatief artikelen die je een idee geven van wat je van het nieuwe boek kunt verwachten. Bekijk alle boeken van Peter.
Als u zelf wilt gaan stoeien met webcode, dan zijn hulpmiddelen voor ontwikkeling van HTML en CSS natuurlijk onontbeerlijk. Die hoeven niet eens geld te kosten, zo laat ik zien in mijn Handboek HTML 5 en CSS.
Om webpagina’s te kunnen schrijven, hebt u geen bijzondere of dure software nodig. In theorie is elke tekstverwerker (editor) waarmee tekst als kale ASCIItekst kan worden opgeslagen geschikt. Kladblok (voor Windows) of TekstEditor/SimpleText (voor Mac) voldoet al! Maar voor een comfortabeler leven als webdeveloper zijn er ook tal van gespecialiseerde programma’s beschikbaar. Veel ervan zijn gratis.
Peter Doolaard is auteur van het Handboek HTML5 en CSS3. Dat geeft een behoorlijk compleet overzicht van wat HTML en CSS te bieden hebben. Hij werkt nu aan een nieuw boek: Websites bouwen met HTML, CSS en JavaScript. Een praktisch doe-boek, met vragen, opdrachten en projecten. En natuurlijk uitleg over HTML-elementen, CSS-eigenschappen en JavaScript-opdrachten. De komende tijd publiceert Computer Creatief artikelen die je een idee geven van wat je van het nieuwe boek kunt verwachten. Bekijk alle boeken van Peter.
Om internet echt bruikbaar te maken waren (en zijn) afspraken over webtalen als html en CSS noodzakelijk. Hoe dat geregeld werd en wordt lees je in dit artikel, afkomstig uit mijn Handboek HTML 5 en CSS.
De ontwikkeling van HTML 5 begon al in 2007. Sinds 2011 is het beschikbaar in de webbrowsers. De specificatie was toen nog volop in ontwikkeling, maar de belangrijkste elementen waren al omarmd door de gemeenschap van webbouwers en door browserfabrikanten. In 2014 heeft de beheerder van de webtalen, het World Wide Web Consortium (W3C) de specificatie ‘definitief’ vastgesteld (in W3C-termen is het dan de aanbevolen specificatie, gelabeld als recommendation). Definitief staat niet voor niets tussen aanhalingstekens, want het werk aan de specificatie gaat gewoon door. Het betekent alleen dat die versie wordt bevroren en dat het werk verder gaat in de volgende versie. Die kwamen er in 2016, en zelfs twee keer in 2017.
Daarna is de ontwikkeling van de HTML-specifcatie overgedragen aan een andere organisatie: WHATWG. Die doet niet aan versienummers en werkt dus dagelijks aan HTML, the living standard. Elke revisie bevat kleine veranderingen. Vaak zijn het aanvullingen en verbeteringen gebaseerd op hoe HTML wordt gebruikt en op reacties uit de gebruikersgemeenschap. Soms wordt een element afgekeurd (omdat het nauwelijks wordt gebruikt) of verandert de toepassing ervan. Breaking changes zijn in elk geval niet te verwachten, omdat het web nu eenmaal niet mag ‘breken’.
Peter Doolaard is auteur van het Handboek HTML5 en CSS3. Dat geeft een behoorlijk compleet overzicht van wat HTML en CSS te bieden hebben. Hij werkt nu aan een nieuw boek: Websites bouwen met HTML, CSS en JavaScript. Een praktisch doe-boek, met vragen, opdrachten en projecten. En natuurlijk uitleg over HTML-elementen, CSS-eigenschappen en JavaScript-opdrachten. De komende tijd publiceert Computer Creatief artikelen die je een idee geven van wat je van het nieuwe boek kunt verwachten. Bekijk alle boeken van Peter.
Vorige maand verscheen het Handboek Apps programmeren met Flutter. Het is alweer de derde, geheel herziene editie van het boek ‘Apps ontwikkelen met Flutter’ en behandelt stap voor stap hoe u apps bouwt voor iOS, Android, macOS, Windows, Linux en het web op basis van één en dezelfde code.
Een nieuwe editie was nodig, want de ontwikkeling van Flutter staat niet stil. Grote bedrijven als Philips, Albert Heijn, Toyota, Google en nog veel meer gebruiken Flutter en het is inmiddels het meestgebruikte systeem voor cross-platform apps. Het systeem biedt veel mogelijkheden: als het in een app kan, kan het in Flutter. Toch is Flutter laagdrempelig en geschikt voor de beginnende programmeur. Vooral de mogelijkheid om veranderingen in de code zonder wachttijd op een simulator of echt apparaat terug te zien, maakt dat u vlot kunt programmeren in Flutter.
Mark van Heck is sinds zijn jeugd altijd geïnteresseerd geweest in het leren, proberen en gebruiken van nieuwe creatieve technologie. Hij vervulde verschillende functies in ICT en onderwijs. Sinds 2007 is Mark onafhankelijke professional op beide gebieden. Hij bouwt websites, digitale leeromgevingen, interactieve leermiddelen, interactieve boeken en apps. Daarnaast geeft hij trainingen en schrijft hij inhoud voor digitale en traditionele lesmethodes, lespakketten en ander leermateriaal over ICT en andere onderwerpen. De boeken van Mark vind je hier
De juiste focuskeyphrase in Yoast is dé sleutel tot succes als het gaat om je site, pagina’s en erop verschijnende artikelen vindbaar te maken. In het boek Zo werkt Yoast SEO wordt daar dus vanzelfsprekend diep op ingegaan; hieronder een inleiding betreffende focuskeyphrases uit het boek.
Yoast SEO kan je helpen met het optimaliseren van je content voor zoekmachines. Maar wat bedoelen we precies met content? Content kan van alles zijn: blogposts (ook wel ‘berichten’ genoemd in WordPress), pagina’s op je site, afbeeldingen en video’s. Content is een heel belangrijk onderdeel van je SEO-strategie. Zonder content op je website kun je niet ranken in de zoekresultaten. En dat niet alleen: als je hoog wilt ranken, moet je content ook geoptimaliseerd zijn voor de zoekmachines. Dat noemen we content SEO. Hieronder (en in het boek nog meer) gaan we het hebben over de eerste stap van content SEO: keywordresearch en het kiezen van je focuskeyphrase.
EEN FOCUSKEYPHRASE
Voordat je begint met het schrijven van een tekst op je website is het natuurlijk belangrijk dat je weet waarover je wilt gaan schrijven. Maar er is nóg iets belangrijks: je moet weten welke woorden je doelgroep gebruikt als ze zoeken naar het onderwerp waarover je wilt schrijven. Als je wilt ranken op een bepaalde zoekterm, moet je namelijk je tekst optimaliseren voor die zoekterm. Die zoekterm noemen we de focuskeyphrase (Engels: focus keyphrase).
De focuskeyphrase is de zoekterm waarvoor je wilt dat je pagina rankt in de zoekresultaten. Stel je voor: je hebt een website over stroopwafels en je wilt een lang artikel schrijven over de geschiedenis van stroopwafels. Dan zou de focuskeyphrase voor dat artikel het woord [stroopwafel] kunnen zijn, maar ook een groep woorden, zoals [de geschiedenis van stroopwafels]. Je kunt dan je tekst optimaliseren voor die focuskeyphrase. Dat houdt in dat je de focuskeyphrase op bepaalde belangrijke plekken in je tekst verwerkt, zodat zoekmachines weten waar je tekst over gaat. Elders in het boek gaan we daar dieper op in.