De RAM-prijzen zijn in 2026 door het dak gegaan. DDR5-werkgeheugen kost inmiddels soms meer dan €600 voor een setje van 2 x 16 GB en ook de SSD-prijzen stijgen hard. Hoe zit dat nou?
Dat RAM en opslagprijzen geëxplodeerd zijn heb je vast zelf allang gemerkt. Prijzen van meer dan €600 voor 2 x 16 GB DDR5-werkgeheugen zijn inmiddels gesignaleerd. Enkele honderden euro’s ben je er sowieso aan kwijt. Ook 2 x 8 GB (het absolute minimum voor een moderne Windows 11-installatie tegenwoordig) kost je zomaar ergens tussen de €200 en €300. SSD-prijzen zijn soms verdubbeld en traditionele harde schijven stijgen eveneens in prijs, vooralsnog iets minder dramatisch.
Hoge RAM-prijzen blijven voorlopig
Al die prijsstijgingen hebben te maken met de werkelijk gigantische behoefte die AI-datacenters hebben aan geheugen en opslag. Vrijwel alle RAM-chipfabrikanten hebben volledig volgeboekte en door de Google’s, OpenAI’s, Microsoft’s enzovoorts van deze wereld opgekochte productielijnen. Veel hoop dat de geheugen- en SSD-prijzen dus weer snel terugkomen op het oude niveau hoef je voorlopig niet te hebben. Eerder zien we ze nog wel een tijdje doorstijgen. Ook laptopprijzen zijn door de extreme prijzen van essentiële onderdelen nog nooit zo hoog geweest als nu. Een MacBook Air is inmiddels een van de goedkopere opties; blijkbaar heeft Apple óf genoeg margespeling óf slimmer ingekocht.
Nu even niets kopen
Het betekent wel dat op dit moment een nieuwe laptop kopen een weinig zinvolle actie is, tenzij je écht niet anders kunt vanwege bijvoorbeeld een defect geraakt exemplaar. Eens daadwerkelijk kijken naar een MacBook (Air) is dan ineens een economisch verantwoorde keuze, waarmee je je ook meteen losmaakt van Windows. Plan B is om op een computer die nu écht meer dan 8 GB RAM nodig heeft eens Linux te installeren. Dan kun je er nog moeiteloos jaren mee vooruit. En daarmee als het een beetje meezit wachten tot de opslagprijzen weer wat gaan dalen. Of de AI-bubbel klapt.
DDR4-systeem als alternatief voor duur DDR5-werkgeheugen
Je kunt ook voor een DDR4-systeem kiezen. DDR4-RAM-modules kosten (nog) beduidend minder dan het modernere DDR5-werkgeheugen. Als thuisgebruiker merk je het verschil tussen DDR4 en DDR5 niet tot nauwelijks, dus daar hoef je het alvast niet om te laten. Standaard DDR4-moederborden scoor je voor tussen de net iets onder de €80 tot net iets onder de €200; de sweet spot ligt ergens rond de €130. Kies dan voor een Ryzen-capabel bord (socket AM4), dan kost de CPU (denk aan een Ryzen 5) je ook verrassend weinig. Let daarbij wel op dat ook socket AM5-borden zeer betaalbaar zijn. Alleen: die werken uitsluitend met het peperdure DDR5-RAM! Voordeel van de Ryzen-cpu’s is dat ze een TPM 2.0-module ingebouwd hebben en dus overweg kunnen met Windows 11. Als je dat nog zou willen.
Een setje DDR4-geheugen van 2 x 8 GB kost op moment van schrijven een redelijk bedrag van net iets onder de €150. 2 x 16 GB gaat ook in geval van DDR4 al snel richting de €250, dus daar misschien nog wat mee wachten.
Dure massaopslag
SSD-prijzen zijn zoals beloofd inmiddels ook schreeuwend hoog. Een populaire Samsung 990 Evo Plus kost inmiddels alweer zo’n €175. Probleem daarbij is dat kleinere SSD’s (qua opslag) steeds moeilijker te krijgen zijn. Wat een tussenoplossing kan zijn, is een 256 of 512 GB SSD als systeem- en softwareschijf en een traditionele harddisk van 1 TB of meer als data-opslag. Maar dan moet je die kleinere SSD’s wel kunnen vinden. Ze zijn hier en daar echt nog wel te vinden, dus een beetje speurwerk kan nooit kwaad.
Pas op met Chinese C-merken
De hele opslag- en geheugenprijzenexplosie is te vergelijken met een goldrush van jewelste. En het is dus geen verrassing om te zien dat onder andere de Chinezen in het gat springen. Op Amazon zijn momenteel nagenoeg alleen nog Chinese fantasiemerken aan RAM’s verkrijgbaar. Meestal duidelijk onder de prijs van A-merken liggend, maar soms ook niet. Probleem is dat je totaal niet weet wat je in handen krijgt. We kennen de ellende al van naamloze USB-sticks: bestel 64 GB en ontvang 4 GB met een gehackte rom zodat je pc denkt dat het 64 GB is. Dat gaat na korte tijd altijd mis. Zo kan een malafide RAM-module afgekeurde A-merk geheugenchips bevatten. In lichte gebruiksscenario’s gaat dat soms een tijdje goed. Maar ga je stevig multitasken, foto- of videobewerken of desnoods gamen, dan ga je meer blauwe schermen zien dan je lief is. En in dit geval is het dan echt een hardwareprobleem, onder het motto goedkoop is duurkoop.
Wat moet je nu doen?
Zoals gezegd: de komende maanden en wellicht jaren zoveel mogelijk je oude pc of laptop blijven gebruiken. Wat dat betreft zit je op rozen als je jouw systeem ergens (begin) vorig jaar hebt gekocht, voor de geheugenoerknal. Die computer kan met een beetje geluk nog wel tien jaar mee, al dan niet draaiend op Linux in de herfst van zijn leven. Ook kopers van een MacBook zitten goed: de meest recente modellen zijn nog niet in prijs gestegen. Als de geheugencrisis langer gaat duren, zal ook Apple hier echter niet meer aan ontkomen. En bij hen geldt vaak: eens gestegen blijft gestegen in prijs. Koop je nú een MacBook (er komen dit voorjaar hoogstwaarschijnlijk weer nieuwe M5-Airs uit, we zijn benieuwd of de prijzen gelijk zijn aan de M4’s van vorig jaar), dan kost je dat ongeveer evenveel als een recente Windows-laptop. Een MacBook krijgt gemiddeld zo’n zeven jaar de allernieuwste macOS als upgrade aangeboden, daarna nog twee à drie jaar veiligheidsupdates voor de laatst ondersteunde versie. In totaal dus een jaar of negen, tien aan levensduur. Het overwegen waard dus.
Let op de leverancier
Blijf weg van die Chinese fantasiemerken, zolang het nog kan. Blijf ook weg van aanbiedingen die te mooi klinken om waar te zijn, zeker als ze van relatief onbekende handelaren afkomstig zijn. Bedenk daarbij dat bij een webwinkel als Bol.com of Amazon veel goederen door derden worden geleverd. Check dus altijd wie de daadwerkelijke levering uitvoert, hoe lang die leverancier al bestaat en hoe het zit met garanties en terugsturen bij defecten. Voor de rest, nogmaals: geniet van wat je hebt. En als jij op dit moment uit arren moede Windows 10 draait omdat je pc Windows 11 niet aankan, dan is het zéker niet verstandig om dit jaar een nieuwe Windows-laptop of -pc te kopen. Ga dan voor een Linux-avontuur. Of kijk eens of je ergens een tweedehands pc die Windows 11-compatibel is kunt scoren. Maar ook daar moet je weer uitkijken. Koop liefst bij een bedrijf dat gespecialiseerd is in de verkoop van (meestal) ex-bedrijfs-pc’s. Zijn geen gamingmachines, maar prima voor het dagelijks gebruik. Voor de rest is geduld (of een eindeloos geld genererende portemonnee) bittere noodzaak.
Bij de oosterburen
Gouden tipje tot slot: in Duitsland liggen geheugenprijzen om wat voor reden dan ook (nog) net wat scherper dan bij ons. Daar eens rondneuzen als je écht iets moet kopen kan beslist geen kwaad!
Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.