We leven in het tijdperk van Big Tech, maar steeds meer mensen ontdekken de voordelen van zelf hosten. Google weet waar je bent geweest (Google Maps), wat je zoekt (Google Search), met wie je mailt (Gmail), welke foto’s je maakt (Google Photos) en wat je schrijft (Google Docs). Voor Microsoft geldt hetzelfde met hun Office 365 en OneDrive. Handig toch, al die applicaties en cloudopslag? Zeker! Maar wil je echt dat Amerikaanse bedrijven – onder Amerikaanse wetgeving – alles van je weten? Ik heb daar eerlijk gezegd genoeg van en ben op zoek naar een oplossing.

(Dit is deel 1 van een korte serie artikelen over zelf hosting; je los maken van Big Tech en het opzetten van je eigen cloud-mogelijkheden. Het 2de artikel vind je HIER. Ondertussen schreef ik er ook een boek over: Loskomen van Big Tech; je eigen cloud met een Synology NAS.)

Samenvatting

• Waarom Big Tech problematisch is: Privacy, controle en afhankelijkheid van Amerikaanse wetgeving
• Wat zelf hosten je biedt: Eigen cloud met Nextcloud, Immich en andere open-source alternatieven
• Praktische overwegingen: Kosten, tijd, technische kennis en hoe je familie mee krijgt

Wat weet Google eigenlijk van je?

Google verzamelt niet alleen je foto’s, documenten en e-mails. Ze analyseren ook wat er in- en opstaat. Die leuke vakantiekiekjes? Google weet waar ik ben geweest, met wie ik op de foto sta (gezichtsherkenning) en wat ik aan het doen was. Mijn Google Docs? Die worden gescand op content. Mijn Gmail? Idem dito.

Het is niet zo dat er een medewerker van Google meekijkt over mijn schouder, maar hun algoritmes kijken wel mee. En die informatie wordt gebruikt voor advertenties, productverbetering en… wie weet wat nog meer. De Amerikaanse CLOUD Act zorgt er bovendien voor dat Amerikaanse bedrijven verplicht kunnen worden om data af te staan aan de overheid. Ook als die data op Europese servers staat.

En laten we eerlijk zijn: in deze rare tijden weten we niet wat de huidige Amerikaanse regering van ons weet of wil weten. Met alle politieke spanningen en de onvoorspelbaarheid van het Amerikaanse beleid is het misschien wel verstandiger om niet volledig afhankelijk te zijn van Amerikaanse tech-giganten. Zelf hosten betekent dat je data gewoon in Nederland blijven, onder Nederlandse en Europese wetgeving.

De problemen met Big Tech diensten

Ik som de problemen die ik heb met die diensten van Google en Microsoft nog even op. 

• Ten eerste privacy: je data wordt gescand, geanalyseerd en gebruikt voor doeleinden waar je misschien niet blij mee bent. Dan heb je het controleverlies: Google of Microsoft bepaalt wat je wel en niet kunt doen met je eigen bestanden. Account geblokkeerd? Pech gehad, je data is weg. 
• Die “gratis” diensten zijn bovendien alleen gratis tot je meer nodig hebt – dan betaal je maandelijks voor opslag die je zelf veel goedkoper kunt regelen. 
• Je wordt ook afhankelijk van hun keuzes. Als Google besluit om een dienst stop te zetten (Google Reader, iemand nog?), ben je de pineut. 
• En niet te vergeten: je data staat op servers in andere landen, onder andere wetgeving.

Maar het werkt zo lekker!

Natuurlijk werken die diensten van Google en Microsoft geweldig. Alles synchroniseert automatisch, je kunt overal bij je bestanden, delen gaat makkelijk. Het is niet voor niets dat miljarden mensen deze diensten gebruiken.

Het probleem is: je geeft er je privacy voor op. En controle over je eigen data.

Stel je voor: je eigen Google Drive op een kastje in je meterkast. Je eigen Google Photos waar jij bepaalt wie wat kan zien. Je eigen cloud waar geen algoritme meekijkt en waar jij de baas bent. Klinkt goed, toch?

Zelf hosten: is dat wat voor jou?

Voor je begint met het opzetten van je eigen cloud-diensten, moet je jezelf een paar vragen stellen. Hoe belangrijk is privacy voor je? Als je het niet erg vindt dat Google meekijkt, dan is er weinig reden om over te stappen. Hoeveel tijd wil je erin steken? Zelf hosten betekent namelijk ook zelf onderhouden: updates installeren, problemen oplossen, back-ups maken. Je hoeft geen IT-expert te zijn, maar een beetje affiniteit met computers helpt wel. Dan is er nog de kostenkant. De hardware kost geld vooraf, maar je bespaart op die maandelijkse abonnementskosten. En doe je het alleen voor jezelf, of voor het hele gezin? Voor een gezin wordt het interessanter, omdat je de kosten deelt en iedereen profiteert van meer privacy.

Hier, thuis, wil ik graag alles zelf in de hand houden. Met meerdere volwassenen en kinderen hebben we behoorlijk wat foto’s, documenten en andere bestanden. En eerlijk gezegd ben ik het zat dat Google constant meekijkt en dat de Amerikaanse regering dat ook kan als ze dat wil.

Er is daarbij nog een praktisch probleem: je familie moet mee. Nu delen we lekker onze foto’s via Google Photos. Straks wordt dat anders. Net zoals wij Signal gebruiken, maar onze kinderen gewoon op WhatsApp blijven. Ik kan wel de meest privacy-vriendelijke oplossing opzetten, maar als je familie er niet aan meedoet, heb je er weinig aan. Dat wordt nog een interessante discussie.

Wat komt er bij kijken?

Je kunt kiezen uit twee routes: een kant-en-klare NAS met uitbreidingen (zoals Synology) of zelf een server opzetten. Beide hebben voor- en nadelen die we in de volgende artikelen gaan bekijken. Je eigen cloud(server) opzetten betekent niet dat je meteen alle gemakken van Google kwijt bent. Er zijn open-source alternatieven die verrassend goed werken:

• Nextcloud in plaats van Google Drive
• Immich in plaats van Google Photos
• ONLYOFFICE of Collabora in plaats van Google Docs
• En nog veel meer…

Conclusie: de keuze is aan jou

Perfect wordt het nooit. De diensten van Google en Microsoft zijn goed omdat er miljarden in ontwikkeling zitten. Maar als privacy belangrijk voor je is, als je de controle over je eigen data wilt terughalen, of als je gewoon geen zin hebt om elke maand te betalen voor opslag… dan is zelf hosten zeker een optie om te overwegen.

In het volgende artikel duiken we in de eerste optie: een NAS. Wat kun je ermee, wat kost het, en hoe moeilijk is het om op te zetten? Spoiler: makkelijker dan je denkt! Het 2de artikel Een NAS voor zelf hosting kun je hier lezen.

Ben jij ook aan het overwegen om je eigen cloud op te zetten? Of heb je al ervaring met zelf hosten? Laat het weten in de reacties!

Loskomen van Big Tech

Dit artikel is een voorproefje uit het boek Loskomen van Big Tech: Baas over je eigen data met een Synology NAS door Hans Frederiks, dat begin 2026 verschijnt. Dit boek biedt een praktische gids om je eigen cloud op te zetten met een Synology NAS. Geen theoretisch verhaal, maar de echte ervaring van een Nederlands gezin en klein bedrijf dat volledig overstapt. Met een investering van ongeveer €750 bouw je een complete vervanging voor Google Drive, Google Photos en Microsoft Office – zonder maandelijkse kosten en met volledige controle over je data. Het boek begint met het waarom: de Cloud Act, privacy-schendingen, de werkelijke kosten van ‘gratis’ diensten. Vervolgens duikt het de praktijk in: een Synology NAS kiezen, opzetten en configureren. Niet alleen de technische kant, maar ook de realiteit van een gezin dat overstapt. 

Hoe krijg je je partner en kinderen mee? Wat als iets niet werkt? Foto’s uit Google Photos halen, documenten verhuizen van Google Drive, afstappen van Office 365; het boek is eerlijk over de beperkingen. Synology Office mist add-ons, gezichtsherkenning is minder geavanceerd dan Google’s AI. Voor wie meer wil: Docker containers met krachtigere alternatieven zoals Immich en Nextcloud. Het vereist wat technische kennis, maar het boek neemt je stap-voor-stap mee. Beveiliging komt uitgebreid aan bod. Hoe maak je je NAS veilig toegankelijk? Wat zijn de risico’s van open poorten? Hoe zorg je voor goede back-ups volgens de 3-2-1 regel?

Dit boek is voor Nederlandse gezinnen en kleine bedrijven die privacy serieus nemen, maar geen Linux-experts zijn. Je leert Docker begrijpen zonder programmeur te worden, je installeert je eigen cloud zonder IT-opleiding. De eerlijke conclusie in het boek: complete loskoppeling lukt niet altijd (Google Maps blijft waarschijnlijk op je telefoon), maar je krijgt wel controle terug over je meest persoonlijke data – je foto’s, documenten en communicatie.

Hans Frederiks

Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.