Zoals iedereen die zijn belasting netjes betaalt, heb ik wel eens contact met de Belastingdienst. Begin 2025 was het wat ingewikkelder. Mijn boekhouder had een tikfoutje gemaakt in het betalingskenmerk, waardoor het eindigde op een 1 in plaats van een 2. De Belastingdienst had derhalve geen geld binnengekregen, terwijl ik het wel had overgemaakt. Geen probleem voor de Belastingdienst. Ze maakten een inschatting van mijn voorbelasting voor dat kwartaal. Speciaal voor mij. En daarbij gingen ze ervan uit dat ik ineens drie keer zoveel moest betalen als altijd. Terwijl er al een kloppende opgave was ingediend. Er volgde een heel avontuur van telefoontjes, bezwaar, boete, onbegrip en de klassieke zin: ‘Ja, meneer, het lijkt inderdaad heel eenvoudig, maar dat is het niet.’ Ik heb altijd voor en bij kleine bedrijven gewerkt, dus ik begreep het niet. Totdat ik Informatieautonomie van Martijn Aslander las.

Eén tikfout, drie keer zoveel belasting

Plotseling snapte ik waarom de Belastingdienst, en eigenlijk elke grote organisatie, vastzit in haar eigen systemen. Martijn – ja, ik mag Martijn zeggen. Jij vast ook wel. Martijn is daar niet zo moeilijk in – legde voor mij bloot waar het werkelijk misgaat: we slaan onze informatie op in formaten die alleen te lezen zijn met de software van een specifieke leverancier. Denk aan Word-documenten, pdf’s en gesloten databases. Klinkt misschien als een klein technisch detail, maar de impact is gigantisch.