Kunstmatige intelligentie zal een aanzienlijke invloed hebben op de arbeidsmarkt. Hierdoor zullen veel conventionele beroepen verdwijnen, terwijl andere mogelijk in grote mate zullen evolueren. Het is nu essentieel om vooruit te kijken naar de snelle ontwikkelingen en na te denken over kunstmatige intelligentie en de toekomst van je werk.

AI zorgt nu al voor een revolutie op de werkvloer van steeds meer bedrijven. Met name de GPT-taalmodellen zorgen ervoor dat eigenlijk iedereen over een persoonlijke secretaresse, adviseur, vertaler en wat al niet meer kan beschikken. Zelf heb ik tijdens het schrijven van het boek Ontdek de Raspberry Pi gebruikgemaakt van GPT-4. Het op deze manier werken maakt meteen de toekomst van journalistiek werk en schrijven duidelijk. Bijvoorbeeld Hallo ik ben ChatGPT werd door Bob van Duuren samen met ChatGPT geschreven. Ja, de beroepsgroepen van journalist en tekstschrijver blijven bestaan. Maar ‘de mens’ kan zich concentreren op unieke, creatieve inhoud gebaseerd op waarnemingen, (levens)ervaring, spannende gedachtesprongen en -experimenten enzovoort.

Wég met saai routinewerk

Het meer ‘saaie’ werk als het beschrijven van bijvoorbeeld iets als de geschiedenis van de Raspberry Pi kan prima geregeld worden door een GPT-taalmodel. Mits dat goed getraind is en voorzien van relevante informatie, vanzelfsprekend. Maar als dit soort modellen straks vrij wordt losgelaten op internet (deels gebeurt dat al natuurlijk, denk aan Google’s Bard), beschikken ze altijd over recente informatie.

Verifiëren en sturen

Taak van de mens, journalist en auteur is en blijft het controleren op waarheidsgehalte, sturen van een GPT-model in de gewenste richting enzovoort. Persoonlijk vond ik het een heel prettige ervaring op deze manier een boek te produceren. Feitelijk beschikte ik over een persoonlijke assistent-annex-redacteur die ik bij nacht en ontij 24 uur per dag lastig kon vallen met vragen en opdrachten.

Er gáán beroepen verdwijnen

Tegelijkertijd betekent de razendsnelle opkomst van AI – (Chat)GPT zag pas drie jaar geleden het levenslicht! – dat het vaststaat dat bepaalde beroepen tenminste deels gaan verdwijnen. Denk aan de aloude vertaler. Het vertalen van documenten, teksten en meer loopt wat kosten betreft vaak behoorlijk in de papieren. Zeker meer ‘droge’ en afgebakende teksten (juridisch, technisch enzovoort) zijn uitstekend machinaal vertaalbaar. Met als extra voordeel dat het taalmodel eventueel ook meteen wetboeken van elk bestaand land achter de kiezen kan hebben om feitelijke onjuistheden te checken. Artsen zullen zich veel minder op diagnostiek gaan concentreren, maar veel meer op de menselijke behandelkant en de ‘moeilijke gevallen’. Je weet wel: ‘dokter, als ik met mijn linkerhand onder mijn rechterbeen door aan mijn kleine teen trek doet mijn navel pijn’.

Oude gewoonten de deur uit

Vertegenwoordigers zullen ook achter hun oren moeten krabben. Het is in deze tijd nauwelijks zinvol en weinig eco om het hele land per auto door te reizen, of zelfs de landsgrenzen over te steken. Een elektrische boormachine is een elektrische boormachine. De verschillen zitten hem in specificaties, opties, merkreputatie wat betrouwbaarheid betreft enzovoort. Een AI-assistent vergelijkt in korte tijd tientallen van deze apparaten en vindt de perfecte machine passend bij de behoefte van jouw bedrijf. Ook meteen voor de scherpste prijs, vanzelfsprekend. De AI van de vragende partij kan in de toekomst zelfs prijsonderhandelingen houden met de AI van de biedende partij. Zo kun jij je als baas of inkoopafdeling concentreren op wat echt van belang is voor de zaak: geld verdienen met productie.

Hooggespecialiseerd is het toverwoord

En moet er dan toch al menselijke interactie plaatsvinden betreffende een aan- of verkoop, dan gebeurt dat in de toekomst via augmented reality (AR) en virtual reality (VR). De moderne hooggespecialiseerde vertegenwoordiger kan dan complexe apparaten vanachter z’n bureau demonstreren, ook machines die je normaliter niet zo even op de achterbank meeneemt. De tijd van sigarenrokende heren die allerlei deals in dure restaurants beklonken wordt daarmee wel verleden tijd. Goed voor het milieu en goed voor de efficiëntie.

Er verdwijnt én er blijft

Je kunt je verder serieus afvragen of in de toekomst beroepen als piloot, taxichauffeur, treinmachinist, stuurman en meer nog bestaan. Wellicht op kleinere schaal voor gespecialiseerde opdrachten, maar niet meer voor de ‘daily grind’. Beroepen die traditioneel menselijke interactie vereisen zullen dan weer in aantal toenemen. Denk aan zorg in de vorm van verpleging, thuiszorg, psycholoog, onderwijs(!) enzovoort. Ook ‘praktijkberoepen’ als loodgieter, elektriciën, interieur- en vloerenbouw enzovoort zullen meer dan ooit nodig blijven. En natuurlijk specialisten op het gebied van AI – zowel hard- als software – blijven voorlopig gewenst.

Plan je toekomst, onderneem nú actie

Het is niet onverstandig daar als scholier en student nu alvast serieus over na te gaan denken. Vraag jezelf af welk beroep makkelijk vervangen kan worden door AI. Grote kans dat je onderbuikgevoel dat feilloos vertelt. En ga je studeren, verdiep je dan zelf razendsnel in AI, want onderwijs loopt (nog) achter de feiten aan wat dat betreft in veel gevallen. Zo zorg je zelf dat je voorbereid bent op de toekomst. Een toekomst die ervoor zorgt dat beroepen er over minder dan tien jaar totaal anders uitzien dan nu. Om het maar helemaal niet over de decennia erna te hebben.

Ronald Smit

Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.