Er zitten tal van voordelen aan de opkomst van AI, maar zeker ook nadelen. Een deel van die nadelen is van filosofische/theoretische/sociaal-economische en ethische aard. Maar er ontstaat ook een heel tastbaar probleem: geheugentekorten dankzij AI. En dát gaat iedereen voelen in de portemonnee!
Een redelijk onopvallend bericht van 3 december: Micron stapt uit de consumentenhandel. Nu zegt 99% van de gemiddelde computergebruiker (en ook de niet-computergebruiker) die naam waarschijnlijk totaal niets. Maar het is wel een belangrijke leverancier van RAM-modules. Consumenten kennen Micron hoofdzakelijk van het voor hen bedoelde submerk Crucial. Dat waren geheugenmodules die volop in laptops en pc’s werden gebruikt. Dat merk bestaat per direct niet meer. Tot februari 2026 worden eventuele oude voorraden nog opgemaakt en daarna is het over en uit.
RAM-prijzen stijgen door AI-datacentra
Tegelijkertijd zien we dat andere bekende RAM-merken de prijzen stevig aan het opschroeven zijn. En net als in het geval van Micron heeft die koerswijziging alles te maken met de komst van AI. De grote AI-datacentra zijn extreem geheugenhongerig en vrijwel al het beschikbare RAM gaat momenteel rechtstreeks vanuit de fabriek naar dergelijke toepassingen.
Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.
Al ligt mijn boek Loskomen van Big Tech, je eigen cloud met een Synology NAS al bij de uitgever, die oplossingen voor een eigen cloud laten me niet los. Oké, die van Synology Drive werkt goed, maar dat is toch software van Synology uit Taiwan. Ik wil Europese software en het liefst opensource. Ik had net een uitputtende sessie met Claude achter de rug over Nextcloud, wat ik eindelijk lekker draaiend had, maar dat na een update allemaal fouten gaf. We – Claude en ik – probeerden de fouten op te lossen: Je moet een eigen Collabora-server draaien, Hans. Dat lukte voor geen meter en Claude sloot af met allerlei voorstellen voor artikelen die ik over die mislukte installatie kon gaan schrijven. Zijn laatste zin: Je lezers waarderen deze eerlijkheid veel meer dan een ‘het kan allemaal!-verhaal’ dat de werkelijkheid verzwijgt. ‘Doei’, dacht ik, ‘ik ga even wat anders doen’ en toen las ik een artikel over OpenCloud.
OpenCloud, moderner dan Nextcloud, sneller ook, zou dat niet iets voor op de NAS zijn? Zoals ik het las, moest ik het wel kunnen installeren, maar ik wilde niet aan de gang met Claude, die voor Nextcloud geen oplossing had gevonden. Gemini dan? Ik vroeg: is OpenCloud makkelijker te installeren dan Nextcloud? Het korte antwoord: Nee, OpenCloud (van opencloud.eu) is over het algemeen niet makkelijker te installeren dan Nextcloud, zeker niet voor een beginner. Hoewel het belooft ‘simpel’ te zijn, vereist de installatie vaak kennis van Docker, command-line commando’s en het handmatig configureren van een webserver (zoals Apache of Nginx) en certificaten.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Nu ik al dagenlang bezig was met het oplossen van een poortprobleem voor mijn boek Loskomen van Big Tech, Baas over je eigen data met een Synology NAS, zocht ik via Perplexity informatie over poorten. Ik stelde een vraag die door Perplexity op twee manieren kon worden opgevat: Hoeveel digitale poorten zitten er op een Synology NAS? Daar kwam natuurlijk een antwoord op over USB-, LAN-. HDMI- en enzovoortspoorten. Maar dat was niet waarnaar ik op zoek was. Het kostte me nog wat moeite om mijn vraag juist te formuleren. Na nog een stomme vraag kwam ik met: Ik bedoelde meer poorten die je kunt doorsturen zoals 443. En ja, daar had ik het antwoord: 65535! Genoeg doorstuurpoorten om me ergens te laten opnemen, dacht ik meteen.
Eindeloze sessies met Claude en Gemini
Mijn warrige vragen kwamen in me op omdat ik zo’n dag of drie bezig was geweest met mijn AI-assistenten Claude en Gemini om de Nginx Proxy Manager draaiend te krijgen. Ik wilde dat mijn Synology NAS bereikbaar werd via keurige domeinnamen zoals photos.eigendomeninnaam.nl of cloud.eigendomeinnaam.nl. Daar had ik die proxy manager voor nodig en dus was die zoektocht naar een oplossing belangrijk. Als ik eenmaal de oplossing had, kon ik die beschrijven in het boek en kon de toekomstige lezer mijn stappen volgen.
Het installeren van de proxy manager viel nog wel te doen. Claude gaf daar keurige instructies voor, maar hem werkend krijgen zodat ik er wat aan had dat was andere koek. Als ik een paar uur had zitten puzzelen werd Claude ineens moe en meldde dat ik na een uur of drie weer eens bij hem kon aankloppen. Mijn hele zoekwerk plakte ik dan in Gemini en die ging er onvermoeibaar mee verder. (Ze hebben waarschijnlijk andere werktijden bij Gemini dan bij Claude. Die laatste mag af en toe pauzeren.)
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Op dit blog schreven we al eerder over alternatieven voor Lightroom Classic. Niet dat ik er zelf per se naar op zoek ben, ik ben een tevreden Lightroom Classic gebruiker. Maar er zijn wel veel fotografen op zoek naar zo’n alternatief voor foto-editing. Waarom? Het Adobe abonnementsmodel stuit nog steeds op weerstand. Sommige mensen hebben gewoon de pest aan Adobe, raar, maar waar. Anyway, voor het tijdschrift Pf waar ik voor elk nummer de rubriek Beeldbewerking vul, schreef ik een 2-delige reeks over die Lightroom alternatieven: Capture One, ON1 Photo RAW 2025, DxO PhotoLab en Luminar Neo. Ik maakte een AI-chatbot vol met informatie over de beste alternatieven voor Lightroom. Ik vertel hier hoe die chatbot ontstond en hoe je er zelf in kan grasduinen.
Mijn research voor foto-editing software
Ik schreef twee artikelen voor Pf van 1000 woorden. Dat is natuurlijk nooit genoeg om die verschillende RAW-editors goed te beschrijven. Wil je ze goed bekijken dan heb je daar veel tijd en uiteindelijk ook ruimte voor nodig om de voors en tegens van elke foto-bewerking software te beschrijven. Die tijd en ruimte had ik niet. Wat ik wel had was NotebookLM van Google.
NotebookLM van Google is een AI-research tool die speciaal ontworpen is om te werken met documenten. Het stelt gebruikers in staat om hun eigen documenten te uploaden, waarna de AI de inhoud kan analyseren en ermee kan interacteren voor fotografie-gerelateerde vragen.
(Zie dit artikel dat ik eerder over NotebookLM schreef.)
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. We spraken met haar over het boek, hoe ze zelf leerde werken met ChatGPT en over de gevaren en kansen van AI.
Wat is jouw achtergrond en waarom heb je dit boek geschreven? Larisse Buijze: Mijn achtergrond is eigenlijk helemaal geen IT. Tot voor kort was ik culinair ondernemer. Ik heb vier kookboeken geschreven, dit is mijn vijfde boek, maar dan over een heel ander onderwerp. Ik gaf trainingen aan chefs, ontwikkelde opleidingen op culinair gebied, met name op het gebied van voedselovergevoeligheid. Daarnaast ben ik schrijver. Ik heb heel veel geschreven voor verschillende media en heb twee jaar geleden zelfs de eerste prijs gewonnen bij een thriller-schrijfwedstrijd van Luitingh-Sijthoff. Wat ik doe, is eigenlijk heel veelzijdig: mijn opleiding is ook helemaal niet culinair, maar ik heb wel bijna vijftien jaar ervaring als ondernemer op dat gebied.
Hoe ben je bij AI uitgekomen? LB: Bob van Duuren is al een tijdje bezig met een hele serie boeken over AI. Er ging met die boeken een wereld voor me open! Toen ben ik het zelf gaan ontdekken en erover gaan schrijven. Als ondernemer ken ik als geen ander de kwetsbaarheid van de zelfstandige ondernemer. Ik kon eigenlijk niet een boek over AI vinden dat daar heel goed op aansluit. Ik zei tegen Bob: ‘Weet je wat ik heel erg mis in mijn netwerk? Een heel praktisch boek voor iemand die helemaal geen IT-achtergrond heeft en die het als zelfstandig ondernemer direct kan inzetten.’ Hij vond het een heel leuk idee en vond dat ik het zelf moest gaan schrijven. Ik zei: ‘Maar ik ben helemaal geen IT’er!’, maar Bob dacht dat dat juist heel leuk zou zijn voor het boek.De uitdaging vond ik meteen fantastisch. Ik ben gaan nadenken: wat heeft een ondernemer nodig en wat zou toepasbaar zijn? Of je nu een aannemer bent of een kapster, hoe kan ik het zo maken dat het voor iedereen te begrijpen en toe te passen is?
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. Hieronder lees je twee voorbeelden hoe je ChatGPT voor contentcreatie kunt gebruiken als je even helemaal geen inspiratie hebt en voor je SEO-optimalisatie om beter gevonden te kunnen worden. (Het is afkomstig uit hoofdstuk 4, ChatGPT als creatieve partner.) We plaatsten eerder een voorbeeld uit het boek op dit blog: Een backoffice op rolletjes.
Wat je in deze blogpost kunt lezen:
Content schrijven: ChatGPT helpt bij het creëren van blogs, advertenties en marketingteksten, ook als je geen ervaren schrijver bent
SEO-optimalisatie: Gebruik AI voor zoekwoordonderzoek, contentplanning en het schrijven van SEO-vriendelijke teksten
Efficiëntie: Van losse ideeën naar gestructureerde content met AI als slimme schrijfassistent
ChatGPT voor contentcreatie – ook als je geen schrijver bent
Klantenbinding is mensenwerk. Niets verkoopt beter dan persoonlijk contact. Toch zijn er prachtige tools beschikbaar die niet om direct klantencontact vragen maar klanten wél betrokken houden. Denk bijvoorbeeld aan het schrijven van een blog. Waar de berichten op sociale media voorbij snellen, is een blog altijd vindbaar. Het is dan ook een prachtig medium om klanten te informeren over waar je mee bezig bent, over je producten en diensten en over trends en ontwikkelingen op je vakgebied.
Ben je bijvoorbeeld makelaar, dan kun je schrijven over onderwerpen als verduurzamen van woningen (‘Wel of geen zonnepanelen’) of trends in de hypotheekrente (‘De rentevastperiode eindigt, wat betekent dit voor u?’), maar ook heel concreet over je bedrijf (‘Ik ben makelaar en taxateur – maar wat is het verschil?’).
Tot nu toe heb ik in dit boek steeds benadrukt hoe belangrijk het is om je eigen tone of voice te behouden en dat authenticiteit de sleutel is tot geloofwaardige communicatie. Gebruik ChatGPT als slimme assistent, niet als spookschrijver (ghostwriter). Maar soms ben je gewoon geen schrijver. En breekt het zweet je uit bij het idee dat je zelf een blog moet vullen. En niet maar één keer, want de kracht van een blog schuilt ook in actualiteit en herhaling.
Jij bepaalt de frequentie, maar een blog verliest zijn kracht als het nieuwste bericht drie jaar geleden geplaatst is. Ook hierin kan AI je versterken. Beschouw het als het schrijfmaatje dat nooit een writers block heeft.
Laat ChatGPT voor contentcreatie desgewenst een volledige blogtekst genereren of alleen een eerste versie of ruwe opzet – alles is mogelijk. En niet alleen een blogtekst: ook teksten voor advertenties, brochures en leaflets zitten in het AI-arsenaal. Laat ChatGPT meedenken over onderwerpen en inhoud, laat het een volledige tekst uitwerken waarbij je zelf nog even de toon en nuance aanbrengt. ChatGPT is een waardevolle partner bij al je marketing- en salesactiviteiten. Er is geen goed of fout. Jij bepaalt hoeveel regie je zelf wilt houden en hoeveel je zelf wilt doen.
Nu ik samen met ChatGPT aan dit boek werk, merk ik hoe mijn eigen manier van schrijven verandert. Had ik voorheen overal losse blaadjes met notities, ingevingen en onafgemaakte zinnen, nu gooi ik mijn ideeën steeds vaker direct in de chat. En dat letterlijk zoals het in mijn hoofd zit: ‘Ik wil iets zeggen over dit, ik wil die metafoor gebruiken, en ergens moet dat voorbeeld over klant X nog terugkomen.’ ChatGPT herinnert mij er niet alleen aan, het ordent mijn gedachten, brengt structuur aan en vraagt zelfs door. Zo maak ik de stap van een losbladig systeem naar een slimme assistent die altijd meedenkt en niets vergeet. Nou ja… meestal dan – ik moet de chat wél overzichtelijk houden.
Praktische prompts voor contentcreatie:
Geef mij vijf creatieve blogonderwerpen die passen bij mijn expertisegebied [jouw vakgebied]. De onderwerpen moeten informatief zijn, actueel en aantrekkelijk voor [doelgroep].
Schrijf een blogtekst van ongeveer 500 woorden over het onderwerp [onderwerp], gericht op [doelgroep]. Gebruik een toegankelijke toon, begin met een pakkende inleiding en eindig met een duidelijke call to action. De blog moet informatief, maar ook inspirerend zijn.
Dit zijn mijn losse aantekeningen en ideeën: [kladnotities]. Verwerk dit tot een blogtekst van ongeveer 750 woorden. Maak het helder, goed gestructureerd en laat mijn eigen stijl (zoals jij die kent) doorklinken.
ChatGPT voor SEO-optimalisatie: gevonden worden door je klant
Hoe goed zijn je website en content vindbaar via zoekmachines zoals Google? SEO-optimalisatie staat voor search engine optimization (zoekmachineoptimalisatie). Het is het proces waarbij je je website zó inricht dat deze beter vindbaar wordt in zoekmachines zoals Google. Het doel? Meer relevante bezoekers aantrekken, zonder dat je hoeft te adverteren.
Ik heb je in dit boek al verteld over de vele rollen die ChatGPT vervult: een slimme, meedenkende sparringpartner, een tekstschrijver, een redacteur. Al die rollen zijn ook relevant bij SEO-optimalisatie. Met daarbovenop een nieuw rol: zoekwoordanalist. Want dat is een belangrijk onderdeel bij SEO-optimalisatie: weten op welke zoekwoorden je ideale klant zoekt. Als je dat weet, kun je er slim op inspelen en strategisch content maken die ook echt gevonden wordt.
ChatGPT voor SEO helpt je daarbij. Je kunt met ChatGPT brainstormen over zoekwoorden, maar ook concrete suggesties krijgen over populaire temen, inclusief de zogenoemde ‘long tail’-zoekwoorden. Dat zijn specifieke zinnen waarop mensen zoeken, zoals ‘recepten bij een glutenintolerantie’ of ‘het beste AI-boek voor zelfstandig ondernemers zonder AI-ervaring’.
Praktische prompts voor SEO-optimalisatie:
Ik verkoop [product]/Ik bied [dienst] aan. Welke zoekwoorden gebruiken mensen waarschijnlijk om zulke producten te vinden?
Je kunt ChatGPT ook vragen om de zoekintentie achter een zoekwoord te verduidelijken: Zo weet je of iemand vooral informatie zoekt, een dienst vergelijkt of klaar is om te kopen. Zo schrijf je nóg gerichter.
Wat is de zoekintentie achter het zoekwoord [zoekwoord]? Zoekt men informatie, een dienst of een concreet product?
ChatGPT kan bovendien meedenken over passende blogonderwerpen waarin die zoekwoorden centraal staan. En op basis daarvan zelfs een contentplanning maken:
Maak een contentkalender met 10 blogideeën rond het zoekwoord [zoekwoord].
ChatGPT voor SEO kan ook SEO-vriendelijke teksten schrijven. Dat zijn teksten die waardevol zijn voor de lezer én goed scoren in (bijvoorbeeld) Google. Je kunt ook bestaande tekst uploaden die ChatGPT herschrijft en optimaliseert. Zelfs je snelle schrijfseltjes.
Herschrijf deze tekst [tekst] zodat hij beter scoort in Google, maar behoud mijn eigen tone of voice.
Tot slot denkt ChatGPT mee over de structuur van je website of de meta description – de korte samenvatting van een webpagina, die zichtbaar is in de zoekresultaten van bijvoorbeeld Google.
Schrijf een SEO-geoptimaliseerde introductietekst van 500 woorden over [onderwerp], gericht op [doelgroep], inclusief tussenkoppen en meta description.
Een kleine kanttekening: waak ervoor dat je teksten nooit ‘overoptimaliseert’. Een natuurlijke, échte tekst, is altijd beter.
Conclusie: AI als partner voor content en SEO
ChatGPT voor contentcreatie en SEO-optimalisatie opent nieuwe mogelijkheden voor ondernemers die hun online zichtbaarheid willen vergroten. Door AI slim in te zetten als schrijfassistent en SEO-analist, kun je efficiënter werken zonder je authenticiteit te verliezen. Het geheim? Gebruik ChatGPT als partner, niet als vervanger van je eigen creativiteit en expertise.
Het boek AI aan het werk van Timo Boezeman is geschreven als praktisch handvat voor organisaties en individuen die verder willen kijken dan de hype rond kunstmatige intelligentie. Het boek, gepubliceerd in augustus 2025, richt zich op het duurzaam integreren van AI binnen organisaties, waarbij AI een middel is om uitdagingen en problemen op te lossen, met aandacht voor de menselijke maat.
De 3 kernpunten uit dit boek:
AI is geen toekomstmuziek maar noodzaak: Organisaties kunnen tot 70% van repetitief werk wegautomatiseren en 30-45% productiviteitswinst behalen, maar moeten nu beginnen om niet achter te raken
Het AI Transformatiecanvas biedt houvast: Een praktisch raamwerk met vier lagen (Intentie, Impact, Infrastructuur, Integratie) helpt organisaties stapsgewijs en verantwoord AI te implementeren
Mens en machine als team: AI vervangt mensen niet, maar ondersteunt hen – de menselijke factor blijft cruciaal voor creativiteit, ethiek en leiderschap
De evolutie van AI: van Turing tot ChatGPT
De aanleiding voor de huidige AI-hype begon abrupt op 30 november 2022 met de lancering van ChatGPT, dat binnen vijf dagen meer dan een miljoen gebruikers trok en AI massaal in de schijnwerpers zette. Hoewel dit een explosieve adoptie was, is AI geen moderne rage, maar het resultaat van decennia aan ontwikkeling.
Slimmer en efficiënter werken met AI is hét handboek voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers en andere eenpitters die meer willen bereiken in minder tijd. Geen technische poespas, geen ingewikkelde theorieën, maar direct toepasbare strategieën om AI slim in te zetten in jouw dagelijkse praktijk. Met dit boek ontdek je hoe AI je helpt met teksten, administratie, sociale media, klantcontact en nog veel meer. Je leert de kunst van effectief prompten, hoe je AI jouw schrijfstijl aanleert en inzet als sparringpartner zonder je eigenheid te verliezen. In Slimmer en efficiënter werken met AI laat Larisse Buijze, ervaren ondernemer en auteur, op inspirerende en toegankelijke wijze zien hoe jij slimmer en efficiënter kunt werken – op jouw eigen manier. Hieronder lees je het eerste deel van hoofdstuk 3 Een backoffice op rolletjes waarin je leert hoe je ChatGPT inzet om je werkprocessen te stroomlijnen en tijd te besparen. (Hier vind je een ander voorbeeld uit het boek: ChatGPT voor contentcreatie en SEO.)
Een backoffice op rolletjes
Voorbeeldprompts
De voorbeeldprompts die ik vanaf dit hoofdstuk met je deel zijn beknopt en to the point. Dit doe ik zodat de prompts begrijpelijk blijven. Vergeet niet dat je elke prompt kunt uitbreiden met meer context en vriendelijkheid en kunt aanpassen naar je eigen stijl en tone of voice. Hoe meer context je geeft – wie je bent, wat je wilt en wat belangrijk voor je is – des te beter ChatGPT jou begrijpt en ondersteunt. Hoe meer jij deelt, hoe beter het meedenkt.
Je productiviteit verhogen met ChatGPT
Waarin je ontdekt hoe ChatGPT structuur aanbrengt in je werkdag en werkweek en bovendien tijd reserveert voor wat echt belangrijk is: jouw welzijn.
Creatieve chaos
Als schrijver verzamel ik ideeën. Ik noteer ze in notitieboekjes, schriftjes, op losse blaadjes en post-its, alles wat voorhanden is. Noem het creatieve chaos. Er ontstaat uiteindelijk iets moois uit. Maar de organisatie is een hel. Zelfs al vindt creatie haar oorsprong in chaos.
In maart postte ikop linkedin dat ik als experiment in een weekend samen met AI tot mijn verbazing tot een heel eind kwam met het schrijven van een startersboek over Obsidian. Op maandag had ik een boekendeal op zak. Vorige week was de deadline. En belandde ik in deel 2 van dit avontuur. En na een week vroeg opstaan en even hard aan de bak met vooral Claude was het af.
Artikelen schrijven met AI doen velen (ik ben daar terughoudend in overigens). Maar een heel boek is geen sinecure kan ik je inmiddels vertellen. Ik raad het voor andere dan instructieboeken nog niet aan. Maar toevallig ís dit een instructieboek. Veel beter dan wanneer ik het helemaal zelf geschreven had. En zeker veel beter dan wanneer alleen AI dit boek gemaakt had.
Ontdek hoe je ChatGPT transformeert van handige tool naar krachtige werkpartner
ChatGPT evolueert in razendsnel tempo. Waar gebruikers vorig jaar nog experimenteerden met eenvoudige prompts, zijn we nu aangeland bij geavanceerde functies zoals GPT-4o, Canvas en Diepgaand onderzoeken. Voor wie deze ontwikkelingen wil bijbenen en ChatGPT professioneel wil inzetten, verscheen recent de 3de editie van Geavanceerd ChatGPT bij Van Duuren Media. We spraken met de auteur over de vernieuwingen in deze editie, de unieke samenwerking tussen mens en AI bij het schrijven, en waarom prompt engineering nog altijd de sleutel is tot succesvolle AI-toepassingen. Kortom: ChatGPT maximaal benutten!
Wat is er nieuw in deze editie?
Wat maakt deze derde editie van Geavanceerd ChatGPT anders dan de vorige? Deze editie is volledig herzien en uitgebreid met de nieuwste functies die ChatGPT het afgelopen jaar heeft gekregen. Denk aan het gebruik van Geheugen, Projecten, het vernieuwde Canvas, Diepgaand onderzoeken, én de verbeterde beeldgeneratie met DALL·E. Ook is er aandacht voor Sora, de nieuwe videogenerator van OpenAI. De techniek ontwikkelt zich razendsnel, en dit boek houdt gelijke tred.
Hoe actueel is het boek eigenlijk? Zo actueel als het maar kan. De inhoud is afgestemd op de stand van zaken in mei 2025, met specifieke uitleg over GPT-4o en alle recente vernieuwingen in de ChatGPT-interface. Zelfs de introductie van Sora en Projecten zijn al meegenomen. En mocht ChatGPT volgende maand nóg iets nieuws lanceren? Dan is er altijd nog onze extra chatbot…
AI-tools zijn niet langer toekomstmuziek, maar praktische hulpmiddelen die je werk en hobby’s efficiënter, sneller en leuker maken. AI-tools die werken is een toegankelijke en praktische gids die de effectiefste AI-tools van dit moment beschrijft. Van productiviteit en creatieve assistentie tot beeldbewerking, videobewerking, marketing en SEO – het boek AI-tools die werkenhelpt je de juiste tools te vinden en direct in te zetten. Elke tool wordt helder uitgelegd: wat doet het, voor wie is het bedoeld en hoe pas je het toe in je workflow? In dit blog uit ons nieuwe boek AI-tools die werken delen we twee krachtige AI-tools voor productiviteit die je workflow onmiddellijk kunnen verbeteren: GlobalGPT, een alles-in-één AI-platform, en CopyOwl.ai, een gespecialiseerde tekstgenerator voor marketing.
GlobalGPT: Het ultieme alles-in-één AI-platform voor productiviteit
GlobalGPT is een alles-in-één AI-platform dat gebruikers toegang biedt tot een breed scala aan geavanceerde AI-modellen en -tools, zoals GPT-4, Claude, Midjourney en meer, zonder dat hiervoor meerdere abonnementen nodig zijn. Met meer dan 100 gespecialiseerde AI-agentschappen stelt GlobalGPT gebruikers in staat om diverse creatieve en functionele toepassingen te verkennen, variërend van teksten beeldgeneratie tot video- en codeontwikkeling.
Als het over passkeys gaat, probeer ik alles te lezen wat er los en vast zit. In Google Keep sla ik de URL’s op van allerlei artikelen over dit onderwerp. In die verschillende artikelen staan de voors en tegens van het gebruik van passkeys. Ik probeer ze natuurlijk ook zelf uit en schrijf dan een stuk op ComputerCreatief, bijvoorbeeld deze en deze. Met NotebookLM van Google maakte ik van al mijn verzamelde informatie een podcast. NotebookLM: Hoe ik mijn passkeys-onderzoek omzette in een Nederlandse podcast.
Ik las al een paar keer over NotebookLM van Google. Wat het is? Ik vroeg het aan Claude om dit voor me uit te leggen:
NotebookLM van Google is een AI-tool die speciaal ontworpen is om te werken met documenten. Het stelt gebruikers in staat om hun eigen documenten te uploaden, waarna de AI de inhoud kan analyseren en ermee kan interacteren.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Het boek Prompten als een pro is het onmisbare handboek voor iedereen die AI-systemen optimaal wil benutten. Dit diepgravende werk leert je hoe je krachtige prompts formuleert die leiden tot nauwkeurige en nuttige antwoorden van AI. Dit boek biedt gedetailleerde uitleg en praktische voorbeelden om je promptvaardigheden te verfijnen, bijvoorbeeld op het gebied van creatieve toepassingen zoals schrijven en ontwerpen, of voor diepgaand onderzoek en data-analyse. Je leert de juiste balans te vinden tussen specificiteit en openheid, hoe je complexe vragen kunt opbreken in eenvoudiger prompts en hoe je de output kunt sturen door slimme follow-up prompts. Ook biedt het inzichten in het vermijden van veelvoorkomende fouten en het maximaliseren van de efficiëntie van je AI-interacties.
Het boek is te gebruiken voor AI-systemen als ChatGPT, Copilot, Perplexity en Gemini en geeft tips hoe je de systemen zo kunt tweaken en optimaliseren dat antwoorden voorspelbaar worden en hallucineren tot een minimum wordt beperkt. Hieronder lees je het begin van hoofdstuk 2 uit het boek: Waarom prompting bepalend is voor de uitvoer.
Hoe een LLM tekst interpreteert
Een Large Language Model (LLM) is een geavanceerd neuraal netwerk dat getraind is op enorme hoeveelheden tekstdata. Het model voorspelt woorden op basis van de eerder ingevoerde tekst en genereert zo coherente en contextuele uitvoer. Hoewel dit proces intuïtief kan aanvoelen als ‘begrip’, is het in werkelijkheid een complex statistisch patroonherkenningsproces.
Een LLM werkt met statistische patronen. Dit betekent dat de kleinste variatie in de vraagstelling of formulering de gegenereerde tekst drastisch kan veranderen. Het verschil tussen een generiek, oppervlakkig vraag wordt gesteld.
Het boek Laat Copilot voor je werken geeft je een uitgebreide en up-to-date handleiding voor Copilot, Microsofts revolutionaire AI-assistent. Copilot, bekend van zijn intuïtieve integratie met ChatGPT-technologie, biedt razendsnel antwoorden en helpt bij het genereren van originele afbeeldingen. Up-to-date-zijn blijft altijd moeilijk bij het schrijven, maken en drukken van een boek over dit soort onderwerpen. Onderdelen waarvoor je tijdens het maken van het boek nog voor moest betalen zijn nu ineens gratis. Door Copilot-Voice en Think Deeper gratis te maken is Copilot nog handiger en interessanter geworden, dan bijvoorbeeld ChatGPT Plus. Microsoft Copilot: Copilot Voice en Think Deeper nu gratis voor iedereen!
Microsoft heeft aangekondigd dat de functies Copilot Voice en Think Deeper nu gratis en onbeperkt beschikbaar zijn voor alle gebruikers van Copilot. Dit biedt een aanzienlijk voordeel vergeleken met betaalde alternatieven zoals ChatGPT Plus dat $20 per maand kost voor vergelijkbare functies.
Copilot Voice
Een spraakassistent waarmee gebruikers natuurlijke gesprekken kunnen voeren, inclusief het onderbreken van antwoorden en het stellen van vervolgvragen.
Handig voor taken zoals taal oefenen, recepten volgen of het voorbereiden van sollicitatiegesprekken.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
AI voor iedereen is een baanbrekend boek dat de ethische en maatschappelijke uitdagingen van kunstmatige intelligentie blootlegt. Het maakt duidelijk hoe AI zonder zorgvuldige ontwerpprincipes kan leiden tot discriminatie en ongelijkheid. Aan de hand van historische en hedendaagse voorbeelden, nationale en internationale casussen, illustreert het de dringende noodzaak van inclusieve en eerlijke technologie. Het biedt niet alleen een diepgaande analyse, maar ook praktische richtlijnen voor de ontwikkeling van ethische AI-systemen. In het boek komen meer dan 60 deskundigen uit diverse disciplines aan het woord. Zij delen hun inzichten en ervaringen over de kansen en risico’s van AI en laten zien hoe we kunnen bouwen aan een toekomst waarin technologie wordt ingezet voor het oplossen van maatschappelijke problemen en het bevorderen van duurzame ontwikkeling. Hieronder lees je het eerste deel van hoofdstuk 2: Wat is responsible AI?
“AI was a cultural phenomenon long before it was a technological one.” – Stephen Cave en Kanta Dihal, auteurs van Imagining AI
“Computer systems are produced, distributed, and used by people engaged in social practices and meaningful pursuits. This is as true of current computer systems as it will be of future computer systems. No matter how independently, automatic, and interactive computer systems of the future behave, they will be the products (direct or indirect) of human behavior, human social institutions, and human decision.”
Dit citaat komt uit het werk van Deborah Johnson, gepubliceerd in 2006. Het benadrukt het idee dat ongeacht de autonomie en groeiende complexiteit van toekomstige computersystemen, deze nogsteeds het resultaat zullen zijn van menselijke handelingen, beslissingen en sociaal-culturele invloeden. Johnson gebruikt dit perspectief om aan te tonen dat technologie, hoe geavanceerd ook, fundamenteel verbonden blijft met de menselijke samenleving en door mensen gestuurde processen.
Interview met Bob van Duuren over Prompten als een Pro
Het boek Prompten als een pro van Bob van Duuren is het onmisbare handboek voor iedereen die AI-systemen optimaal wil benutten. Je leert hoe je krachtige prompts formuleert die leiden tot nauwkeurige en nuttige antwoorden van AI. Dit boek biedt gedetailleerde uitleg en praktische voorbeelden om je promptvaardigheden te verfijnen. Je leert de juiste balans te vinden tussen specificiteit en openheid, hoe je complexe vragen kunt opbreken in eenvoudiger prompts en hoe je de output kunt sturen door slimme follow-up prompts. Het boek is te gebruiken voor AI-systemen als ChatGPT, Copilot, Perplexity en Gemini en geeft tips hoe je de systemen zo kunt tweaken en optimaliseren dat antwoorden voorspelbaar worden en hallucineren tot een minimum wordt beperkt. We spraken met Bob over zijn nieuwe boek. Hoe zet je AI naar je hand met de juiste prompts?
Waarom heb je dit boek geschreven? Bob van Duuren: Prompting wordt vaak gezien als iets eenvoudigs – je typt een vraag in een AI-tool en krijgt een antwoord. Maar wie écht effectieve AI-interacties wil, merkt al snel dat er veel meer bij komt kijken. Dit boek is geschreven om gebruikers op een hoger niveau te brengen, zodat ze AI niet alleen gebruiken, maar ook begrijpen en optimaal benutten. Daarnaast is het een reactie op de vele oppervlakkige handleidingen die weinig verder gaan dan ‘typ dit in en krijg dat als antwoord’. Ik wilde laten zien hoe prompting écht werkt, zowel theoretisch als praktisch.
Laat Copilot voor je werken geeft je een uitgebreide en up-to-date handleiding voor Microsofts revolutionaire AI-assistent. Copilot, bekend van zijn intuïtieve integratie met ChatGPT-technologie, biedt razendsnel antwoorden en helpt bij het genereren van originele afbeeldingen. Dit boek laat zien hoe je het maximale haalt uit deze gratis en veelzijdige tool, zowel voor je werk als privé. Je zult ervaren hoe je efficiënter kunt werken, je creatieve projecten kunt verbeteren en meer plezier aan je hobby’s kunt beleven; dit boek wijst je de weg! In deze blogpost maak je kennis met de gebruikersinterface van Copilot. Het is het begin van hoofdstuk 3 uit het boek.
In deze blogpost maak je kennis met de gebruikersomgeving van Copilot en lees je wat de diverse onderdelen doen en betekenen. Ook kijken we naar enkele van de instellingen. Houd er rekening mee dat de hier besproken versie van Copilot een website is, en dat er – op het moment dat je dit leest – zaken gewijzigd, verwijderd of toegevoegd kunnen zijn. Verder gaan we ervan uit dat je bent aangemeld met een Microsoft-account.
Website verkennen
Zoals eerder gemeld vind je Copilot op copilot.microsoft.com. Welke browser je daarbij gebruikt maakt niet uit. Eenmaal bij Copilot aangekomen en aangemeld, ziet het scherm er als volgt uit.
De interface van Copilot met het geopende accountmenu.
Vanaf het begin werkt Lightroom met profiles bij het ontwikkelen van RAW-bestanden. Een profiel kun je zien als de basisvertaling, de interpretatie van een RAW-bestand naar een fotografisch beeld, waarbij dat RAW-bestand op allerlei manieren vertaald kan worden. Voor elke camera worden er door Adobe profielen gemaakt. Adobe Fel, Adobe Landschap, enzovoort. Vanaf de februariversie 2025 kun je in de verschillende Lightroomversies gebruikmaken van Adaptive profiles, adaptieve profielen, profielen die zich aanpassen aan de kenmerken van een foto. Adaptive profiles houden dankzij AI rekening met de kenmerken van een foto. Wat je moet weten over de nieuwe Adaptive profiles in Lightroom 2025.
Naast het bekende rijtje profielen kun je in deze nieuwe versies van Lightroom (Classic en Mobileversies) kiezen uit twee Adaptieve profielen: Adaptive Color en Adaptive B&W, in de Nederlandse versie (lekker onduidelijk vertaald) Aangepast Kleur en Aangepast Z-W. In een blogpost leggen de makers deze technologie uit:
In tegenstelling tot bestaande profielen zoals Adobe Color of Adobe Landscape, is Adaptive Color afhankelijk van de afbeelding. Een AI-model analyseert de foto en past tinten en kleuren aan om ze er precies goed uit te laten zien. Het effect is alsof de AI Exposure, Shadows, Highlights, Color Mixer, Curves en andere regelaars voor je heeft gewijzigd, hoewel de daadwerkelijke regelaars in hun oorspronkelijke neutrale positie blijven.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.
Het kan je haast niet zijn ontgaan: de AI-zeepbel lijkt stevig doorgeprikt. En dat is te danken aan Chinese programmeurs die naar het zich laat aanzien een beduidend efficiënter AI LLM (Large Language Model) a la ChatGPT hebben bedacht. DeepSeek: Hoe Chinese AI-technologie de markt opschudt en NVIDIA doet wankelen…
De opkomst van een efficiënter AI-model
Efficiëntie is het toverwoord als het gaat om computerprogramma’s. AI is een nogal zware toepassing waarvoor deels gespecialiseerde hardware nodig is. NVIDIA is op dit moment dé hardwareleverancier voor chips (feitelijk een soort van extreme GPU’s) die AI-toepassingen kunnen versnellen. Probleem is alleen, dat vlaggenschip-LLM ChatGPT nogal veel van die energievretende chips vereist. En dus zijn er tal van energieleveranciers die weer oplossingen bedacht hebben voor de datacenters van de (nabije) toekomst. Want: als er zo extreem veel energie nodig is, ontkom je niet aan een lokale elektriciteitscentrale per datacenter. Althans, die centra die voor AI geoptimaliseerd zijn. De oplossing was al gevonden: mini-kernreactoren van een veilig type. Kortom: alles leek in kannen en kruiken. NVIDIA blij, energiebedrijven blij.
Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.
Per augustus 2024 regelt de Europese AI-wet welke toepassingen van kunstmatige intelligentie (AI) wel en niet zijn toegestaan, en aan welke voorwaarden AI-leveranciers en -gebruikers moeten voldoen bij het toepassen van de toegestane AI om compliant te worden en te blijven. De AI-wet (AI Act) is een verordening met risicocategorieën voor AI, bepalingen per risicocategorie en verplichtingen die afhangen van de rol van degene die de AI toepast. Hierdoor is de AI-wet geen eenvoudige wet die je simpelweg volgt en toepast. Hieronder lees je deel 2 van hoofdstuk 3 van het boek: De risicocategorieën van de AI Act.
Deel 1 uit hoofdstuk 3 – Wat is de AI Act – lees je HIER op dit blog. Een interview met de schrijver van het boek lees je HIER op dit blog.
De risicocategorieën van de AI Act
De AI Act gaat uit van risicocategorieën die gebaseerd zijn op de mate van risico die een AI-toepassing voor burgers vormt. Aan de hand van risicocriteria valt een AI-toepassing in een categorie en de AI Act geeft per categorie de bepalingen en voorwaarden waaronder men de desbetreffende AI mag leveren en gebruiken.
De risicocategorieën van de AI Act.
Laten we kijken naar de criteria voor deze risicocategorieën, inclusief voorbeelden als hulp bij het toepassen later. Hierbij geldt dat het zwaartepunt van de AI Act op de categorieën onacceptabel risico en hoog risico ligt. Vandaar ook dat we voor deze categorieën tevens naar subcategorieën van toepassingsgebieden kijken om te bepalen welke AI volgens de AI Act verboden is, en welke AI we alleen onder strenge voorwaarden mogen leveren en gebruiken.
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.