Fotograferen in elke situatie: De omgekeerde kwadratenwet

Bijna elke fotograaf krijgt ermee te maken: ruimte, of het gebrek daaraan. Vaak resulteert dit in improvisaties op het laatste moment en dat is jammer, want het komt de kwaliteit van het eindresultaat niet altijd ten goede. In dit boek legt fotograaf Frank Doorhof uit hoe je mooie foto’s kunt schieten in nagenoeg elke situatie. Het argument ‘Ik heb geen goede ruimte’ wordt in ieder hoofdstuk verder ontkracht, en als jij ook tot de groep fotografen behoort die hiermee te maken heeft, of die gewoon wil leren om in iedere situatie mooie foto’s te maken, dan is dit absoluut het boek voor jou: In de serie Focus op Fotografie verschijnt eind deze maand Fotograferen in elke situatie: Van de ruimste studio tot het kleinste kamertje van Frank Doorhof.
Deze maand geven we wat voorproefjes uit dit nieuwe boek. Dit is voorproefje nummer 1 uit het eerste hoofdstuk over Lichttheorie: De omgekeerde kwadratenwet…

De omgekeerde kwadratenwet

De eerste regel van licht is waarschijnlijk de meest bekende regel van allemaal: de omgekeerde kwadratenwet. De omgekeerde kwadratenwet schrijft voor dat licht afvalt over een afstand. In een moeilijke omschrijving:

De intensiteit van licht of andere lineaire golven uit een puntbron (energie per oppervlakteeenheid haaks op de bron) is omgekeerd evenredig met het kwadraat van de afstand tot de bron. Een voorwerp dat tweemaal zover weg staat ontvangt in dezelfde tijd maar een kwart van de energie.



Maar wat betekent dit eigenlijk? Het wordt hopelijk duidelijker als we dit visualiseren. Op de foto boven zie je een lichtbron op een redelijke afstand van het model. Zoals je ziet wordt een groot gedeelte van het model verlicht, maar ook een gedeelte van de achtergrond.

Op de tweede foto (boven) zie je een lichtbron die zeer dicht op het model staat. Je ziet nu een duidelijk verschil: het model is correct belicht, maar het licht verliest zo snel de energie dat de achtergrond (die op gelijke afstand staat) totaal geen licht meer vangt en dus enorm donker wordt neergezet. Wat is het voordeel hiervan?

De omgekeerde kwadratenwet begrijpen

Het wordt gemakkelijker als je de omgekeerde kwadratenwet begrijpt. Met die informatie kun je, door de afstand van de lichtbron naar het model te verplaatsen, exact bepalen welke gedeelten van het model verlicht worden en waar het licht ‘afvalt’ en kun je tegelijkertijd ook bepalen of er meer of minder licht op de achtergrond valt.

Natuurlijk werkt dit niet alleen door de afstand van de lichtbron tot het model te veranderen, maar ook door de afstand van het model tot de achtergrond aan te passen. Met andere woorden, dit is zonder enige twijfel de meest krachtige tool die een fotograaf heeft.

Daarnaast werkt de afstand van de lichtbron tot het model ook anders. Elke lichtbron heeft immers ‘afstraalgedrag’. Ik gebruik zelf bijvoorbeeld graag grids, wat betekent dat ik de lichtstraal feitelijk smaller maak: hoe dikker/nauwer het grid, hoe meer het licht gericht wordt. Op de foto’s hierna zie je dat verschil in de praktijk.

Op de foto (hieronder) zie je de lichtbron op een redelijke afstand van het model. Niet alleen het model is correct belicht, maar ook veel van de achtergrond:

omgekeerde kwadratenwet

Als we de lichtbron nu dichterbij zetten zie je direct dat er een soort vignet om het model ontstaat. Hierdoor trek je meteen meer aandacht naar je model. Natuurlijk kun je dit later in Photoshop toevoegen, maar geloof me, dat ziet er toch echt anders uit.

In dit geval gebruik ik een beauty dish met een grid, maar het werkt op dezelfde manier met alle lichtbronnen. Plaats de lichtbron dichterbij, dan krijg je wat meer contrast in het beeld, het licht valt sneller af achter het model en omdat de lichtstraal ook beperkter wordt (minder wijd), krijg je een mooie vignetvorming op de achtergrond:

omgekeerde kwadratenwet

Fotograferen in elke situatie van Frank Doorhof verschijnt eind deze maand en kost €34,99.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.