beeldschermpixels

Resolutie is belangrijk, pixeldichtheid – ppi – belangrijker

Het lijkt zo eenvoudig. Des te meer pixels je op een kleiner oppervlak stopt, des te scherper je iets kunt afbeelden. Dat geldt bijvoorbeeld voor beeldschermen, voor camerasensors en voor foto op een beeldscherm. Toch is die pixeldichtheid – ppi – lang niet iedereen duidelijk. Waarom ziet een foto van 472 x 376 pixels er op het ene scherm kleiner uit dan op het andere? Deze blogpost brengt na de blogpost van gisteren nog meer licht in het duistere pixelwoud.

Pixeldichtheid oftewel pixels per inch

De beeldschermpjes van onze smartphone hebben de afgelopen jaren een hogere pixeldichtheid gekregen. Hogere pixeldichtheid? Steeds meer pixels op hetzelfde oppervlak, bedoel ik. Die hoeveelheid pixels druk je uit in ppi, pixels per inch. Tekst op een beeldscherm wordt opgebouwd uit beeldschermpixels. Dus als je eenzelfde letter kunt opbouwen met meer pixels, wordt zo’n letter scherper. Een scherpere letter leest lekkerder. Een foto die is samengesteld uit veel pixels, een hoge-resolutie foto, ziet er op zo’n scherm ook mooier uit. Je propt meer beeldpunten op een oppervlakte, waardoor die foto er ook scherper uitziet. Zoals gezegd, de pixeldichtheid drukken we uit in ppi, maar het wordt ook wel pixel density genoemd. Op DEZE Wikipedia pagina kun je zien hoe in de loop van de tijd die pixeldichtheid van de mobieltjes is toegenomen, tot bijvoorbeeld 808 ppi van de Sony XPeria Z5 Premium.

Steeds meer pixels per strekkende inch

verschil tussen lage en hoge pixeldichtheid
Links een stukje van een scherm van een iPhone met ‘lage’ pixeldichtheid, rechts dat van een iPhone met een Retina-scherm, met een hogere pixeldichtheid. De tekst wordt scherper en beter te lezen. (Voorbeeld uit Wikipedia.)

Even terug naar je computer. Die kan een groot, los beeldscherm hebben of het kan het scherm zijn van je laptop. Daarvoor geldt hetzelfde. De afgelopen jaren werd de pixeldichtheid van beeldscherm voor computer ook steeds ‘dichter’. Begon de Macintosh ooit in 1984 met 72 ppi, een iMac heeft tegenwoordig een pixeldichtheid van 218 ppi. Apple noemt het beeldscherm van deze 27inch iMac een 5K Retina-scherm. Retina is alleen maar een naam, het gaat om de hoeveelheid pixels – resolutie – van het scherm: 5120 x 2280. Die worden op een 27 inch gepropt. Vergelijk dat eens met mijn oude iMac uit 2009: 2560 x 1440 pixels met een ppi van 109. Ook hier geldt dus dat als je meer pixels per oppervlakte hebt, je een scherper beeld krijgt. Er zijn echter dingen waar je rekening mee moet houden. Hoe ziet een plaatje van 472 x 376 pixels eruit in Photoshop op een moderne iMac en hoe op die oude iMac uit 2009?

De mythe van 72 ppi

Een screendump van een beeldscherm met hoge pixeldichtheid
Een screendump van de Dell XPS 15 inch, die een resolutie van 3840 x 2160 pixels heeft. De ppi is 284. Lightroom ziet er normaal uit, maar de interface van i1Profiler is niet ‘opgeschaald’ en hier dus onleesbaar klein geworden. Deze interface is gemaakt voor beeldschermen met lagere pixeldichtheid. (Klik of tik even op deze sceeendump om die beter te kunnen zien.)

Er bestaat het idee dat een plaatje 72 ppi moet zijn voor een beeldscherm. Dat was misschien ooit zo voor de originele Macintosh, met zijn schermpje dat 72 ppi was. Maar in feite heeft het er niets mee te maken. Elke pixel van dat plaatje stuurt op 100% resolutie (ingezoomd tot 100%) in Photoshop één pixel van het beeldscherm aan. Dus datzelfde plaatje ziet er op een 27 inch beeldscherm met hoge pixeldichtheid kleiner uit dan op een beeldscherm met lagere pixeldichtheid. Bij die twee verschillende iMacs dus half zo klein. (Je ziet het vooral bij Windows ook bij de onleesbare interfaces van software die niet zijn aangepast op die hogere pixeldichtheid van een beeldscherm.) Die ‘pixeldichtheid’ van het plaatje – 72 ppi – doet er dus helemaal niet toe voor een plaatje op een beeldscherm. Wil je een mooie beeldvullende foto als achtergrond op je Retina-beeldscherm op je 27 inch iMac, dan zal de resolutie van die foto 5120 x 2280 pixels moeten zijn. Voor je oude iMac heb je genoeg aan 2560 x 1440 pixels.

Voor het printen van een foto werkt dat allemaal weer anders. Daar heb je, als je een foto print ter grootte van je beeldscherm – zo’n beetje A3 – een veel hogere resolutie nodig. Daar doet de pixeldichtheid er wel degelijk toe. Maar dat is iets voor een volgende blogpost.

Een gedachte over “Resolutie is belangrijk, pixeldichtheid – ppi – belangrijker”

  1. Om de verwarring compleet te maken, onderstaande horror…

    Net zoals in de Middeleeuwen, ruziën de moderne Koningen, hogepriesters, uitgevers en andere mobiele media-machthebbers over de maateenheid in hun publicatievormen. Dankzij DTP waren verschillende maatvoeringen zoals pica’s, cicero’s, agaten en augustijnen geen probleem meer. De software rekende alles wel om naar de PostScript-taal, die uitging van 72 dpi (gebaseerd op de oude Engelse Koningsvoet).

    Was de vraag vroeger “hoe groot is een punt ?” tegenwoordig luidt de vraag “Hoe groot is een pixel ?’ Daarom dat men de maten van media en lettertypen wil relateren aan wat de “Device Indecente Pixel” moet gaan heten.

    Maar oude euvels worden in ons digitale tijdperk vrolijk herhaald in de vorm van afwijkende ppi-maten voor wat dan die “standaard DIP” moet worden. Google (Android) vindt dat het 1/160e van een inch moet zijn, en Windows vindt dat het 1/96e moet zijn…

    https://en.wikipedia.org/wiki/Device-independent_pixel

    Dit soort ruzie zorgt voor heerlijke verwarring en ellende bij bijvoorbeeld web- en app-design. Historie herhaalt zich !

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.