Overstappen van Windows naar macOS: Beveiliging en virussen

Deze maand schrijven we over het naderende einde van Windows 7 en de keuze die je moet maken om verder te werken: met of zonder Windows 7. Het boek Overstappen van Windows naar macOS van Ronald Smit en Henk van de Kamer behandelt de keuze voor een overstap naar macOS. In dit voorproefje uit het hoofdstuk Beveiliging en virussen geven de auteurs het antwoord op de vraag: Heb je bij macOS nog wel een virusscanner nodig?

Beveiliging en virussen

MacOS is van huis uit veiliger opgezet dan Windows. De kans dat je een vervelend virus oploopt is niet bijster groot. Maar onmogelijk is het ook weer niet.

Het blijft een steeds weer terugkerende vraag van (beginnende) Macgebruikers: moet ik een virusscanner installeren op mijn computer? Vroeger was het standaard antwoord van Apple: nee, onzin. Tegenwoordig is het antwoord wat genuanceerder. MacOS beschikt over een aantal stevige beveiligingsmaatregelen die het moeilijk maken om malware (de verzamelnaam voor alle ongewenste software, inclusief virussen) te installeren. Feitelijk kunt u er zelfs voor kiezen om uw systeem alleen toegang te geven tot software uit de Mac App Store. En die wordt zeer streng gecontroleerd en kunt u dus als veilig beschouwen.

Alleen leven we niet in een ideale wereld en is niet alle software die u wilt gebruiken in de App Store te vinden. Dus kunt u ook naar de website van een fabrikant gaan en daar programma’s downloaden. Het onder de motorkap van macOS draaiende beveiligingsprogramma Gatekeeper bevat een lijst van veilige en onveilige programma’s die regelmatig wordt bijgewerkt. Mocht u dus iets willen installeren dat niet in orde is, dan onderschept Gatekeeper de naarling in kwestie. Maar u kunt als eindgebruiker altijd eigenwijs toch installeren. Zeker als Gatekeeper het programma (nog) niet in de database heeft zitten is dat verleidelijk. En dan loopt u risico’s. Overigens: u kunt niets ‘doen’ met Gatekeeper, het is een onzichtbare systeemtool die verder nergens als los programma is te vinden. Een stille beschermer dus.

Kies hier waar u uw software vandaan wilt halen.

TIP • Softwarebronnen U kunt zelf aangeven welke softwarebronnen toegestaan worden. Alleen software uit de Mac App Store, of ook software van elders gedownload. Klik daarvoor in de menubalk op het appeltje en daarna op Systeemvoorkeuren. Vervolgens klikt u in het geopende venster op Beveiliging & Privacy. Klik op het gesloten hangslot (zie ook verderop in dit hoofdstuk) en geef uw wachtwoord op om het te ontsluiten. Kies nu onder Sta programma’s toe die zijn gedownload bij een van de beide door u gewenste opties. Klik weer op het hangslot om het te sluiten. Feitelijk is dit de enige instelling die Gatekeeper te bieden heeft, want dat is waar het hier feitelijk om draait.

Weinig macOS-virussen

Er zijn niet veel virussen voor de Mac en het overgrote deel is niet extreem destructief. Het is veel meer adware, of software die privacygevoelige informatie probeert te ontfutselen. Uiteraard ook heel vervelend en riskant, maar de kans dat zomaar ineens allerlei bestanden worden vernietigd is niet zo heel groot. Desondanks: als u veel software van buiten de App Store downloadt en installeert is een traditionele virusscanner wellicht geen overbodige luxe. Gebruikt u uw Mac in een (thuis)netwerk met Windows-computers en downloadt u regelmatig bestanden die óók op een van die Windows-systemen geopend worden, dan is een virusscanner zelfs zeer aanbevelenswaardig. Niet zozeer voor uw Mac, maar veel meer als een eerste vangnet voor de Windows-computers. Waarop u uiteráárd een virusscanner moet installeren!

Invloed van scanners op het systeem

Het vervelende van virusscanners voor de Mac is dat ze nogal eens de neiging hebben om de onbevlekte en soepele werking van het systeem een beetje te dwarsbomen. Eigenlijk kunt u – heel kort door de bocht – stellen dat áls een programma ooit vervelende effecten op de stabiliteit van macOS kan hebben het wel een virusscanner is. Dat heeft te maken met de opzet van het programma dat bestandstoegang tot op een zeer laag systeemniveau vereist. De zogeheten kernel (zeg maar de kern van een besturingssysteem) behoort rotsvast te zijn. Elke wijziging daarvan, of interactie op laag niveau daarmee levert een risico op. Juist virusscanners maken via zogeheten kernel-extensies volop gebruik van die kernel. En programmeurs van virusscanners maken ook fouten. Nu is een fout in een ‘normaal’ programma geen ramp: in het ergste geval leidt dat tot een crash van het betreffende programma. Vervelend, maar het heeft verder geen invloed op de verdere werking van je systeem of andere lopende programma’s. Gaat het mis bij een kernelextensie, dan kunnen de gevolgen een stuk vervelender zijn, tot een complete systeemcrash aan toe. Dat is – laten we daar heel duidelijk over zijn – niet de schuld vanmacOS,maar van de betreffende kernelextensie.

Inmiddels hebben de meeste bekende namen in het land van virusscanners enige jaren ervaring met het ontwikkelen van soortgelijke software voor macOS en komen grote problemen gelukkig allang niet meer voor. Wat dat betreft hoeft u zich dus geen zorgen te maken. Wel is er nog altijd een groot verschil in processorbelasting tussen de diverse merken scanners te zien. Op moment van schrijven zorgen Bitdefender, Kaspersky en Norton voor de minste belasting, zoals het hoort. Iets om in het achterhoofd te houden. Maar houd zeker ook actuele reviews in tijdschriften of online in de gaten.

Actief of passief

Het hoofdvenster van Bitdefender in de betaalde – en dus continu actief scannende en (hopelijk) onderscheppende – versie van deze virusscanner.

U kunt voor de Mac kiezen uit – veelal gratis – passieve virusscanners en (meestal) via een abonnement betaalde actieve scanners. In het laatste geval werkt het exact gelijk aan wat u op een pc gewend bent: installeren en vergeten. Komt er een virus binnen, dan wordt dat herkend en verwijderd of onschadelijk gemaakt. De passieve virusscanner vereist actie van u. Ofwel: alleen handmatige scans van bestanden en het hele systeem zijn mogelijk. Dat kan een prima tussenoplossing zijn die als voordeel heeft dat er niet continu een scanner op de achtergrond actief is. Maar dan moet u zichzelf wel de ijzeren discipline opleggen om elk gedownload bestand via een rechtermuisklik handmatig te scannen alvorens u het opent of – in geval van een programma of installatiebestand – start. En ook met enige regelmaat – bijvoorbeeld wekelijks – een volledige systeemscan uitvoeren. Ofwel: u als gebruiker bent dan eigenlijk de eindverantwoordelijke. De keuze is aan u.

Deze maand besteden we extra aandacht aan het einde van de ondersteuning van Windows 7. Kun je je huidige computer makkelijk updaten naar Windows 10, of is het tijd voor iets nieuws? Dat ligt natuurlijk aan de hardware specificaties van dat huidige apparaat… Met Windows 10 is niets mis, maar misschien wil je wel wat anders. Linux, macOS, een Chromebook of toch maar Windows 10? We hebben de boeken om je er bij te helpen…

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.