Radio

Analoge radio toch stiekem digitaal

De radio op de foto hierboven ziet er behoorlijk analoog en ‘basic’ uit, nietwaar? Toch is ie vanbinnen heel erg digitaal! En dat biedt voordelen: Analoge radio toch stiekem digitaal…

De goede oude FM-band is er nog altijd. Hoe lang nog is afwachten, want onze overheid ziet ‘m liever gaan dan blijven. Middengolf is in Nederland ook al zo goed als uitgestorven. De bedoeling is dat het straks allemaal door DAB+ digitale radio vervangen wordt. Niet iedereen is daar even blij mee, door compressie klinkt het vaak duidelijk minder dan FM. Zou niet hoeven, want als een zender een kanaal met een grotere bandbreedte zou kiezen, kan de bitrate omhoog en dus ook de geluidskwaliteit. Echter: dat kost geld en gaat bovendien ten koste van kanalen. Basic lesje economie, zeg maar. Hoe dan ook, FM (en een heel klein beetje AM) bestaan vooralsnog nog steeds. Toch zijn de radio’s daarvoor tegenwoordig vaak ook een heel stuk minder analoog dan ze er op het eerste gezicht uitzien!

Bijna alles in software

Een jaar of wat geleden kreeg een Amerikaans bedrijf – Silicon Labs – een briljant idee. Want wat als je het antennesignaal – eventueel na de frequentie ietwat omlaag mixen – nu eens digitaliseert en een processor instuurt om daar vervolgens het rekenwerk qua demodulatie van het radiosignaal te doen? Dankzij snelle DSP’s is dat tegenwoordig technisch gezien een eitje. Het gedemoduleerde maar nog digitale signaal wordt vervolgens via een DAC (digitaal-analoog converter) weer analoog gemaakt, door een versterker gehaald en belandt tot slot bij het eindstation in de vorm van een speaker (of hoofdtelefoon) aan. Kortom: een grotendeels softwarematige radio! De eerste chips van Silicon Labs waren een groot succes en met name in radioland in hart en nieren China immens populair. Door de enorme afstanden zijn daar gevoelige en betrouwbare radio’s nodig. Want die software-decodering heeft nogal wat voordelen. Ten eerste heb je naast de chip nauwelijks nog extra onderdelen nodig. Geen spoelen en andere vervelende dingen die afgeregeld moeten worden of in de loop der tijd ontstemd raken. Tegelijkertijd kun je een ideaal en heel stijl filter programmeren, waardoor naburige stations haarscherp weggedrukt worden. En – ook prettig – ruis kan ook weer via software onderdrukt worden.

Minder ruis en betere ontvangst

Het resultaat is een radio die verrassend zuiver klinkt en de meeste zenders zonder vervelende atmosferische ruis uit de lucht plukt. Dergelijke chips werkten in eerste instantie alleen met een microcontroller (al dan niet ingebouwd) en een LCD-display. Mooi en handig, maar niet iedereen zit op een digitaal afstembare radio te wachten. En zo werden chips ontwikkeld die via een regelbare weerstand (potmeter) afgestemd kunnen worden. En daarmee kon het uiterlijk van de klassieke portable radio met draaiknop en afstemschaal bewaard blijven. Intern is het echter zonder meer een high-tech radio met als kloppend hart een DSP (een digitale signaal processor die volledig geoptimaliseerd is voor het rekenen aan gedigitaliseerde analoge signalen). Je kunt nog steeds een zwengel geven aan de afstemknop en lekker ‘over de band glijden’, maar tegelijkertijd genieten van de voordelen die de DSP-tuner biedt. Het afstemmen voelt nauwelijks anders aan dan bij een oude analoge tuner, alleen merk je (als je goed oplet) dat de zenders als het ware vanzelf vastklikken.

Veelzijdig

Inmiddels zijn er DSP tuner-chips verkrijgbaar die met alle banden overweg kunnen. Ofwel alles vanaf LG via AM, KG tot en met FM. En voor de insiders: de nieuwste generatie van deze chips kan ook SSB-signalen verwerken. Het maakt meeluisteren met radio-amateurs en professionele communicatie (denk aan visserij of luchtvaart op de lange afstand) mogelijk. Een goede (langedraad) antenne is dan wel een vereiste. De DSP-tunerchips zijn zoals gezegd vooral in China omarmd. Daar vind je tegenwoordig de ‘cutting edge’ radio’s voor verrassend lage prijzen (al ben je voor een topradio ook al gauw iets over de €200 kwijt, maar dan heb je het ook wel over heel uitgebreide apparaten). Compacte en prima werkende portables scoor je echter al voor ergens tussen de €65 en €120, afhankelijk van features en dergelijke. De ‘klassiek ogende’ radio’s uit de foto bovenaan kosten nog veel minder, denk aan ergens rond de €25. Ze hebben allemaal gemeen dat ze beter functioneren dan je denkt. Het meest bekende Chinese merk dat groot geworden is met deze toestellen is Degen. Zoek er maar eens naar op bijvoorbeeld eBay! Wie weet ontluikt er deze vakantie weer een nieuwe hobby: exotische radiostations beluisteren.

Radio
Deze nieuwste Degen – de PL-365 – is een echte ‘all bander’, die LW, AM en FM ook alle kortgolf-frequenties tot en met 30 MHz kan ontvangen. Inclusief SSB.
Radio
Inwendig zit nagenoeg alles in één chip.Met daarin onder meer de analoog-naar-digitaal converter voor het HF-sginaal, de DSP en bijbehorende software en de DAC’s die het softwarematig gedecodeerde signaal weer naar buiten voeren.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.