Het wordt druk met upgraden voor gebruikers van Windows 10 (bron afbeelding: https://pixabay.com/nl/illustrations/upgrade-windows-besturingssysteem-3727075/)

Overlappende upgrades Windows 10?

Het lijkt erop dat april een bijzonder complexe maand gaat worden voor gebruikers van Windows 10. Het is namelijk dan dat Windows 10 1903 wordt uitgerold. Maar het overgrote deel van de gebruikers heeft de vorige buggy versie 1810 nog niet eens geïnstalleerd…

Microsoft lijkt zichzelf steeds meer lelijk in de vingers te snijden met het halsstarrig volgehouden upgradeschema van twee nieuwe versies van Windows 10 per jaar. Professionals klagen er al jaren steen en been over: het is veel te veel werk en bovendien riskant om dit schema bij te houden. Dat het echt riskant is bleek we heel duidelijk in oktober vorig jaar. De toen uitgerolde versie werd in allerijl teruggetrokken omdat gebruikersbestanden bij de upgrade werden gewist. Nieuwe uitrolpogingen mislukten ook vanwege diverse bugs. Pas ergens eind december is heel voorzichtig weer begonnen met een zeer gedoseerde uitrol van 1810. De meeste gebruikers hebben de upgrade nog niet eens aangeboden gekregen. Toch staat nu 1903 alweer op springen. Het meest trieste van ‘t verhaal is dat dit een upgrade betreft met allerlei kleine aanpassingen in de gebruikersinterface waar de gemiddelde gebruiker niets van merkt. Of wat aan heeft.

Vooral thuisgebruikers de dupe

Met name thuisgebruikers zijn de dupe, want zij lopen het risico om bijvoorbeeld eind maart een verplichte upgrade naar 1810 te krijgen, gevolgd door een upgrade naar 1903 (ook bekend als 19H1) slechts een paar weken later. Een tamelijk bizarre situatie die vraagt om ellende. Upgraden van Windows 10 betekent namelijk simpelweg een herinstallatie van Windows óver een bestaande versie heen. Daarbij gaan altijd dingen mis. Vaak kleinere dingen, maar soms ook echt grote zaken die tot crashes, verloren documenten of een niet meer startend systeem leiden. Bovendien betreft upgraden een zeer tijdvretende procedure, zeker op flink gevulde systemen. Vandaar ook dat het bedrijfsleven op alle mogelijke manieren probeert die ellende zoveel mogelijk te omzeilen. Dat kan tot maximaal 365 dagen in de Pro-versies van 10. Of je koopt als bedrijf een speciale licentie waarmee je nog veel langer van het gezeur verlost bent.

Administratief monsterlijk geheel

Feitelijk is Windows 10 allang Windows 10 niet meer. De stelling van Microsoft dat Windows 10 de laatste Windowsversie is die ooit wordt uitgerold is totale onzin. Sinds de introductie van Windows 10 in 2015 is er middels upgrades zo veel veranderd dat je kunt stellen dat we inmiddels op Windows 14 of 15 zijn aanbeland. De term ‘10’ is pure marketing, een gekunselde manier om een systeem stabiel te laten lijken. Een ander probleem van de upgrademanie is dat Microsoft inmiddels we heel veel Windows 10-varianten in onderhoud heeft. En soms worden daarbij per ongeluk patches bedoeld voor de ene versie uitgerold voor een andere versie, met vanzelfsprekend vervelende gevolgen. Het is administratief gezien dan ook een monsterlijk geheel dat bijgehouden moet worden.

Modulair

De – letterlijk – kern van het probleem zit hem waarschijnlijk in hoe Windows programmatechnisch is opgebouwd. Je kunt stellen dat er ‘iets’ niet goed zit als een enorme sloot aan kleine, onbelangrijke wijzigingen in bijvoorbeeld de gebruikersinterface (denk aan transparantie, kleurtjes, aangepaste pictogrammen, effecten enzovoort) een upgrade vereisen. Het geeft aan dat dit soort normaliter oppervlakkige zaken diep in de kern van het systeem verstopt zitten. Als programmeur van welk programma dan ook zet je zoiets normaliter op als losse modules. Door slechts zo’n module te updaten pas je vervolgens dit soort oppervlakkige opsmuk aan.

Te diep in het systeem

Ook een wijziging in iets als het Windows Klembord – een andere ‘highlight’ van Windows 10 1903 – mag nooit een herinstallatie van een OS betekenen. Kortom: het lijkt erop dat er veel te veel minder belangrijke dingen in Windows rechtstreeks aan de kern van het besturingssysteem zijn gekoppeld. Dat is een slechte zaak die bovendien riskant is. Want gaat er iets mis met een beoogd vernieuwd tooltje of kleureffect, dan loop je het risico dat dit het hele systeem platgooit. Of dat een basaal tooltje als OneDrive gebruikersbestanden wist tijdens het upgraden, zoals gebeurde bij 1810.

Back-uppen maar weer

Nu is dit allemaal niet bedoeld als ‘gezemel in de marge’ over Windows 10. Als jij het een prima besturingssysteem vindt: no problem. Maar het zou wel fijn zijn als eindgebruikers meer keuze en meer ademruimte kregen qua upgrades. Want er is ook een groeiende schare mensen die wél moeite heeft met upgrades en daaruit voortvloeiende bijwerkingen. Een besturingssysteem mag nooit de hoofdrol gaan spelen op een systeem. Het hoort een dienende rol te hebben, als platform voor het draaien van door gebruikers gewenste software. Kortom: de gebruiker hoort te bepalen wat hij of zij wel of niet wenst. Niet het besturingssysteem. En dat laatste gebeurt bij Windows helaas wel en voor de al genoemde thuisgebruikers is er geen ontsnappen aan. In ieder geval is de komende tijd extra opletten geblazen: je kunt zomaar een setje grote upgrades achter elkaar krijgen. Begin dus maar weer eens met het draaien van back-ups, verhuis je belangrijke documenten en foto’s naar een externe drive of NAS enzovoorts. Te zot voor woorden dat dit steeds weer gemeld moet worden, maar het is zoals ‘t is.

Wil je meer de diepte induiken wat Windows 10 betreft, lees dan het ExpertHandboek Windows 10, door Peter Doolaard, Peter Kassenaar, Michiel de Rond, Ronald Smit en Bob van Duuren zeker eens door. Een perfect naslagwerk voor als je ineens met iets geks geconfronteerd wordt. Je vindt er ook allerhande pro-tips in.

Een gedachte over “Overlappende upgrades Windows 10?”

  1. Wederom veel dank voor deze duidelijke uitleg!! Bij elke melding van updates sluit ik m’n laptop af in ‘slaapstand’, waarbij niks wordt ge_upgraded. En daarna kan ik gewoon weer afsluiten zonder iets te upgraden. Zo heb ik al diverse upgrades omzeild. Ik hoop dat zich dat niet tegen me keert t.z.t. :-O

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.