De 12de editie van het Handboek Fotografie verschijnt op 26 mei 2025. Een dikke 400 pagina’s gestructureerde informatie, aangevuld met meer dan 50 videotutorials. Wij vroegen auteur Pieter Dhaeze hoe de fotografie is veranderd sinds de eerste editie van dit standaardwerk in juni 2007 en wat dat voor invloed heeft gehad op de inhoud van het boek. We vroegen Pieter ook of een boek nog wel van deze tijd was, met Google en AI die je allerlei vragen kunt stellen. Pieter zei: ‘Natuurlijk kun je met Google van alles over fotografische techniek opzoeken, maar het handboek fotografie geeft context en structuur.’
‘Bij het jubileum van de 10e editie in juni 2020 had ik het idee dat dit de laatste versie van het handboek zou zijn. Ik was dan ook verrast toen mijn uitgever, Van Duuren Media, zich meldde met de mededeling dat ook die editie halverwege 2025 weer uitverkocht zou zijn. Of ik interesse had voor een update. Tja, dat zet je dan wel aan het denken. Een lijvig boek van 400 pagina’s met uitputtende (vooral technische) informatie over bijna elk facet van fotografie? Wie zit daar nog op te wachten? Is dat nog wel van deze – snelle – tijd?’
Intelligente camera’s…
Is er veel veranderd sinds de eerste editie?
‘Uiteraard. In 2007 waren er nog veel compactcamera’s, kon je nog geen video opnemen met een fotocamera, waren spiegelloze systeemcamera’s nog niet ingeburgerd, was de software minder ver ontwikkeld en had je nog CompactFlash-geheugenkaartjes van maar 4 GB. Maar de technische basis van fotografie is echter niet veranderd. Sluitertijd, diafragma en ISO, lichtmeting, autofocus, witbalans, beeldstijlen, scherptediepte, RAW et cetera. Kennis van al die zaken is nog steeds belangrijk om als basiskennis paraat te hebben. ‘
‘Maar camera’s zijn wel steeds intelligenter geworden en kunnen anno 2025 taken van de fotograaf overnemen zoals scherpstelling en onderwerpherkenning. Zo kan de fotograaf zich beter richten op het onderwerp, op timing en compositie. De 12e editie is ondanks zijn leeftijd nog springlevend – met veel videotutorials – en zal onder andere veel telefoonfotografen op weg kunnen helpen om over te stappen naar een ‘echte’ camera en betere foto’s.’
Aan Google vragen?
‘Tegenwoordig schrijf ik relatief korte artikelen over camera’s en fotografie op EOSzine.nl en maak ik videotutorials over diezelfde onderwerpen op YouTube. Hoewel dit nog steeds geen echt ‘hapklare’ brokken zijn, merk ik wel dat hoe compacter de informatie is, des te beter ze als een soort ‘eenhapscracker’ door lezer of kijker geconsumeerd en verteerd worden. Met andere woorden, als je wilt weten hoe je een handmatige witbalans moet maken, dan stel je die vraag aan Google en binnen vijf minuten heb je die taak met behulp van een korte video volbracht. En zo doe je dat ook met andere ‘vragen’ over fotografie.’
50 videotutorials
‘Dat ‘Hap-Slik-Weg’-principe leert lekker snel en kost niets, maar mist toch iets wat een boek wel heeft en dat zijn context en structuur. Volgens mij blijven dat de ‘unique selling points’ van een informatief boek. Je leert niet alleen hoé je een taak uitvoert, maar ook waarom én wanneer. Want als je weet hoe je een handmatige witbalans maakt, snap je dan ook dat dat alleen in bepaalde gevallen zinvol is en weet je dan ook wat eventuele alternatieven zijn? Waarschijnlijk niet. En dat weet je wel als je het hoofdstuk Kleuren van het Handboek Fotografie gelezen hebt. Nogmaals: het Handboek Fotografie geeft context en structuur!’
‘Bovendien doet een boek over fotografie dienst als een naslagwerk. Want als je een handeling of taak één keer uitgevoerd hebt, ben je dan in staat om dat een maand later weer te reproduceren? Of ben je het dan alweer lang vergeten? Een boek geeft je dan houvast, omdat je het hoe en waarom weer snel kunt terugkijken en terugvinden.’
‘Daarom was mijn antwoord om aan de slag te gaan voor een 12e editie bevestigend, want boeken worden steeds belangrijker in de toenemende vluchtigheid van de hedendaagse informatievoorziening. Daarnaast heb ik het boek uitgebreid met meer dan 50 videotutorials. Er zijn nu eenmaal onderwerpen die je beter visueel kunt uitleggen…’
Handboek Digitale fotografie 12e editie
Je hebt een spiegelloze camera of een digitale spiegelreflex en wilt meer dan alleen een leuk plaatje schieten. Een goede foto maken vraagt om kennis, inzicht en een creatieve blik. Het Handboek digitale fotografie helpt je om jouw camera volledig te begrijpen en bewust te fotograferen, zodat je beelden maakt die écht indruk maken.
De basis voor elke fotograaf biedt een complete mix van techniek, praktijk en inspiratie. Je leert over sluitertijd, diafragma en ISO, maar ook hoe je licht en compositie gebruikt om je foto’s te versterken. Met heldere uitleg, praktische oefeningen en inspirerende beelden ontwikkel je een sterke fotografische blik. Daarnaast delen toonaangevende fotografen hun inzichten, en ontdek je nieuwe, inspirerende portfolio’s van ervaren beeldmakers.
Meer lezen over fotografie:
- Compositietips voor fotografie
- Fundamentele camera-instellingen
- Mogelijkheden van Canon Camera Connect
- Een Canon EOS camera verbinden via wifi of bluetooth
- Beeldstabilisatie bij Canon EOS Camera’s
- Nadelen van het fotograferen in RAW
- Voordelen van fotograferen in RAW
- Samenvoegen van foto’s gemaakt voor focus stacking
- Focus stacking bij macrofotografie
Hans Frederiks is journalist en fotograaf en hoofdredacteur van blog.computercreatief.nl. Hij schrijft over ontwikkelingen op het gebied van computers, van vormgeving op het web en print, en fotografeert al zijn hele leven lang. Zijn specialisaties zijn panorama’s, landschappen en podiumfotografie. Zijn blog vind je HIER, zijn boeken vind je HIER.