Het is dit jaar precies 40 jaar geleden dat de eerste versie van Windows op de wereld werd losgelaten. Om precies te zijn hebben we het dan over 20 november 1985. 40 jaar Windows: Van MS-DOS tot het einde van een tijdperk.

Het veroorzaakte geen enkele reuring, de release van Microsoft Windows 1.0. Nu was het ook niet veel meer dan een veredelde bestandsbeheerder over MS-DOS heen. Bovendien waren het de hoogtijdagen van de homecomputer, en – net iets later – de eerste systemen met een grafische gebruikersinterface als de Apple Macintosh, Atari ST en natuurlijk de Commodore Amiga. Allemaal systemen en besturingssystemen die de vroege pc in de schaduw zetten. Maar: de eenvoud van de pc en met name het tekstgeoriënteerde karakter ervan was geliefd in het bedrijfsleven. En langzaamaan groeide daar zeker ook de behoefte aan een grafisch besturingssysteem. Helaas was ‘de pc’ daar feitelijk nooit voor ontworpen. Grafische kaarten waren te eenvoudig en vooral te traag, mede ook dankzij de in eerste instantie 8-bits ISA-bus en het niet bestaan (en zeker niet in betaalbare vorm) van grafische versnellers die een GUI responsief maakten.

Concurrentie genoeg

Het was verder helemaal geen zekerheid dat Windows hét besturingssysteem voor de komende veertig jaar pc-tijdperk zou worden, verre van. Er was concurrentie genoeg. Denk aan bijvoorbeeld Geoworks Ensemble, razendsnel en zeker voor thuisgebruikers een droom van een besturingssysteem dat z’n oorsprong had op de Commodore 64, een 8-bits homecomputer. Geoworks Ensemble bood alles wat je nodig had voor thuisgebruik en desnoods bescheiden zakelijk gebruik. Latere versies boden nog veel meer, ook voor bedrijven Wat al deze versies gemeen hadden: ze waren razendsnel en in assembler geprogrammeerd. Dat laatste leidde tot compacte code én zorgde ervoor dat het zelfs op de meest eenvoudige pc’s gebruikt kon worden. IBM ontwikkelde OS/2, in eerste instantie samen met Microsoft. Dit besturingssysteem kenmerkte zich door een enorme stabiliteit, terwijl het alle moderne mogelijkheden als multitasking en meer aan boord had. Mede vanwege die stabiliteit en ook de veiligheid werd het veel door banken – bijvoorbeeld in betaalautomaten – gebruikt. In het bedrijfsleven heeft het nauwelijks voet aan de grond gekregen, om het over thuisgebruik maar helemaal niet te hebben. Daarvoor was de levensduur veel te kort. En dát was dan weer aan Microsoft te danken. De komst van Windows 3 én de toch wel wat vuige spelletjes van Microsoft en een verraad richting IBM zorgden voor grote veranderingen.

Ronald Smit

Ronald Smit kan dankzij een combinatie van een elektronica- en een journalistieke opleiding (afstudeerrichting radio en nieuwe media) technische zaken op een heldere en eenvoudige manier uitleggen. Zijn jarenlange schrijfervaring voor onder meer Computer Idee geeft u al snel de ‘aha-erlebnis’ waar u wellicht al zo lang naar op zoek was. En wordt het dan toch allemaal wat ingewikkeld, dan loodst hij de lezer snel en zeker langs eventuele barrières en valkuilen. De boeken van Ronald vind je hier.