Categorie archieven: Fotografie

Met de LG G4-smartphone schieten in RAW

Toen Google het bij Android Lollipop mogelijk maakte dat de camera van een mobiele telefoon in RAW kon fotograferen leek me dat een mooie uitbreiding voor het camera arsenaal. Tenslotte heb je je telefoon altijd bij je en de beste camera is de camera die je bij je hebt. En als die camera in RAW kan fotograferen dan kun je later een foto in Lightroom of Adobe Camera RAW een foto in RAW veel beter aanpassen dan een kant-en-klare JPEG.

Dus kocht ik bij mijn abonnement dat aan vernieuwing toe was een Samsung Galaxy Note 4, met het idee dat, als er Lollipop op ging draaien, ik ook de mogelijkheid zou krijgen om in RAW te fotograferen. Nou nee, niet dus. Met de 16 megapixel camera in mijn Galaxy Note 4 kan ik alleen JPEG’s schieten. Het ziet er ook niet naar uit dat dat gaat veranderen. Koop maar een nieuw mobieltje. Likkebaardend keek ik daarom naar de LG G4, een mobiele telefoon die wel in RAW kan fotograferen. Ik mocht hem van LG een tijdje testen.
lg-g4

Volledig handmatig

De camera die in de LG G4 zit is een van de beste camera’s die je op dit moment in een mobiele telefoon kunt vinden: 16 megapixels, een snelle f/1.8-lens, beeldstabilisatie en – als je dat wilt – volledig handmatig in te stellen en je kunt je foto opslaan als RAW-bestand.
Je hebt drie verschillende manieren om er mee te fotograferen: Eenvoudig, Basis en Handmatig. Bij Eenvoudig kun je niets instellen alleen maar foto’s maken en bepaalt de software het resultaat. Bij Basis kun je bijvoorbeeld de flits aan- en uitzetten, het zijn de standaardbasisinstellingen, die je bij een camera op een mobieltje gewend bent.

De interface van de handmatig te bedienen camera, met links de keuze voor RAW/JPG.
De interface van de handmatig te bedienen camera, met links de keuze voor RAW/JPG.

Bij Handmatig kun je alles instellen wat je fotografenhartje begeert: witbalans, sluitertijd, vastzetten van de scherpstelling, onder- en overbelichting, er is een piepklein histogrammetje (mag best wat groter LG!) en je kunt kiezen voor het opslaan van je foto als DNG-bestand, als RAW dus.
Prachtige mogelijkheden allemaal, maar betalen deze mogelijkheden zich uit in mooiere foto’s, of zijn de JPEG’s die de camera zelf genereert ook prachtig?
Lees verder Met de LG G4-smartphone schieten in RAW

Fotobubbel: Spherevol fotograferen

Dankzij slimme mobieltjes en tablets is het wel heel simpel om allerlei fotografische kunstjes uit te halen. Maak bijvoorbeeld eens een fotobubbel en herbeleef je vakantie op een bijzondere ‘onderdompelende’ manier!

Gewone foto’s kennen we allemaal wel en ook aan prachtig brede panorama’s zijn we aardig gewend. Vrijwel elke zichzelf respecterende digitale compactcamera beschikt over een panorama-modus waarbij de afzonderlijke foto’s ‘onboard’ naadloos aan elkaar worden geplakt. Ook smartphones beheersen dit trucje, waarbij de ingebouwde gyroscoop zorgt voor een nog beter eindresultaat. Diezelfde gyroscoop – een hulpmiddel voor het bepalen van de positie in X, Y en Z-richting – maakt het ook mogelijk een zogeheten fotobubbel te maken. Dat gaat een flinke stap verder dan een panorama: in plaats van een ‘rondom-foto’ leg je hier echt alles vast. Dus ook de lucht en de grond, als je niet goed oppast staan zelfs je voeten op de foto!

Maken

panorama_360Om een dergelijke bubbel te maken is een speciale foto-app nodig. We beginnen met iOS, hiervoor is al heel lang een prachtig edoch wellicht niet heel bekend exemplaar beschikbaar: 360. Na installeren van deze app heb je de beschikking over zowel een bijzondere fotocamera als een al even bijzondere viewer. Het maken van de fotobubbel is uiteindelijk verrassend eenvoudig. Zorg ten eerste dat je op een mooie plek staat waar ook echt van alles rondom je te zien is. Denk aan het centrum van een stad met veel hoge gebouwen, een open plek in het bos, het strand en ga zo maar door.
Lees verder Fotobubbel: Spherevol fotograferen

Snel een blauw oog wegwerken in Photoshop

Hoe het me heeft kunnen ontgaan tijdens het interviewen van Erwin Olij weet ik niet, maar pas bij het maken van de foto’s, de portretten van Erwin, staarde zijn blauw-geslagen oog me onverbiddelijk in de zoeker. Voor een portret dat bij het interview moesten komen en later ook nog ter promotie zou worden gebruikt, was het wel een érg blauw oog, zwart eigenlijk bijna. Dat kon zo niet.

Toen ik de foto’s in Lightroom bekeek staarde het oog me nog nadrukkelijker aan en ik schreef Erwin dat ik het in Photoshop een beetje zou proberen te verzachten. Erwin zat er niet mee: Tja dat blauwe oog, dat heb je als je aan karate/jiu jitsu/kickboxen en MMA doet. Ik ben gisteravond door mijn karatezoon keihard geraakt 😉.

Lees verder Snel een blauw oog wegwerken in Photoshop

Fotografie: Moet alles scherp? Gebruik de hyperfocale afstand!

Bij het maken van landschapsfoto’s is het vaak de bedoeling om de foto van voor tot aan de einder scherp te hebben. Alles moet scherp zijn, geen vage, onscherpe struiken vooraan, geen onscherpe bomen aan de horizon, nee: alles scherp. Kortom: je moet hierbij een betere en complete controle over de scherptediepte hebben.

Om die betere controle over de scherptediepte te hebben dien je je bewust te zijn van het begrip ‘hyperfocale afstand’. Kort door de bocht gezegd is die hyperfocale afstand het punt waarop je scherp moet stellen, om bij een bepaald gekozen diafragma voor en achter dat scherpstelpunt de grootst mogelijke scherpte te krijgen, veelal helemaal tot aan de horizon.
Maar waar bevindt dat hyperfocale punt zich dan wel precies? Laten we even uitgaan van de manier waarop bij een landschap meestal wordt scherpgesteld: op oneindig. Het hyperfocale punt ligt echter niet op oneindig, dat ligt ervoor. De eigenschap van het hyperfocale punt is dat de scherpte zowel voor als achter dat punt ligt, 1/3 van de scherptediepte bevindt zich voor het hyperfocale punt, 2/3 bevindt zich achter het hyperfocale punt of – afhankelijk van het gekozen diafragma – strekt zich uit tot oneindig. Als de scherptediepte voor het gekozen hyperfocale punt zich net tot aan oneindig uitstrekt, heb je de grootst mogelijke scherptediepte.

Op oudere lenzen kun je zien hoe de scherptediepte bij een bepaalde brandpuntsafstand is verdeeld.  Hier bij f11 van iets minder dan 2 meter tot aan oneindig.
Op oudere lenzen kun je zien hoe de scherptediepte bij een bepaalde brandpuntsafstand is verdeeld. Hier bij f11 van iets minder dan 2 meter tot aan oneindig.

Met oudere lenzen kon je handmatig de juiste instelling kiezen omdat er op de lens zelf werd aangegeven hoe groot de scherptediepte bij een bepaalde diafragma-instelling was. Je kon handmatig de scherpstelring verdraaien en dan het teken voor oneindig naar het gekozen diafragma draaien, aan de linkerkant van de scherptediepteschaal, en dan zag je vanzelf waar de scherptediepte begon. Bij moderne (zoom)lenzen staat die schaalverdeling er veelal niet meer op. Dus zul je zelf moeten bepalen waar dat prachtige hyperfocale punt zich bevindt.
Lees verder Fotografie: Moet alles scherp? Gebruik de hyperfocale afstand!

Automatisch starten Photos-app op de Mac uitzetten

Of de nieuwe Photos-app van Apple wel of niet een mooie vervanger is voor Aperture, daar kom ik nog op terug. Een ding is zeker, de app heeft een heel irritante eigenschap. Telkens als ik een compactflash-kaartje of mijn camera aan mijn iMac hang om foto’s te gaan importeren in Lightroom, start de Photos-app automatisch op met een importscherm om de foto’s in Photos binnen te halen. Dat wil ik niet en ik was in de veronderstelling dat ik dat al eeuwen geleden had uitgezet.

Het bepalen wat er moet gebeuren als je een camera aan je Macintosh hangt kun je instellen met Image Capture. Na enig zoekwerk, kun je bij deze applicatie aangeven dat je niet wilt dat er een applicatie wordt geopend als je een kaartje met je foto’s in je Mac stopt. Nu, met de nieuwe Photos app, vindt Apple het blijkbaar nodig om die app te promoten en geheel tegen de instructies van Image Capture in – Open geen applicatie als er een camera of kaartje met foto’s aan de Mac wordt gehangen – toch maar steeds die Photos app te starten. Dat kost tijd en computerkracht en daar zit je bij het importeren van een kaartje met foto’s niet op te wachten.

Image Capture

Dus: terug naar Image Capture om het automatisch starten van Photos uitzetten. Dat gaat als volgt:

Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).
Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).

1. Start Image Capture en steek je kaartje in de kaartlezer of verbind je camera aan de Mac. Klik op het vakje met het pijltje linksonder in het dialoogvenster (1).

Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid.
Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid.

2. Er verschijnt een extra keuzemogelijkheid. Wat moet je Mac doen als die deze camera of dit kaartje tegenkomt? In het pop-up-menu bij Connecting this camera opens: kies je voor No Application. Sluit de applicatie.
Lees verder Automatisch starten Photos-app op de Mac uitzetten

George Burggraaff: ‘Het gaat uiteindelijk om het zien van het beeld’

Bovenstaand portret van George Burggraaff:
Foto © William Hoogteyling.

Voor het boek ‘Tips en Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera’ interviewde ik vier verschillende fotografen, ieder met zijn eigen specialiteit. Dit interview – uit 2009 – is met George Burggraaff, over zijn specialiteit landschapsfotografie.

Landschapsfotograaf George Burggraaff is auteur van bijna vijftig boeken met als centraal thema het Nederlandse landschap. Hij fotografeert al vanaf zijn jeugd en versleet vele middenformaatcamera’s (6 x4,5 cm). Inmiddels fotografeert hij al weer jaren digitaal en heeft al in geen jaren meer een donkere kamer gezien. Zijn inspiratie ligt bij wijze van spreken voor de deur: Burggraaff woont in de Betuwe aan de Linge. Je hoeft maar naar buiten te stappen en je staat in het Hollandse landschap…

Hoe ben je begonnen?
‘Ik woonde eerst in de stad en daar fotografeerde ik ook mensen. Toen ik hier in de Betuwe ben gaan wonen ben ik meer het wijdse landschap en luchten gaan fotograferen. Ik zit hier midden tussen de boeren en was onder andere gespecialiseerd in de agrarische fotografie, de laatste jaren doe ik wat meer toerisme en landschapsfotografie. Ik heb altijd op 4,5x6cm gewerkt, met Rolleiflexen, Pentaxen en Mamya’s; dat soort camera’s versleet ik echt. Ik begon in 2001 met digitaal met een Nikon D1x, voor het maken van de foto’s voor Capitool reisgidsen. Hoewel de resolutie van deze camera nog niet groot was, moest dat daar mee kunnen. Ik ben uiteindelijk helemaal overgestapt op digitaal. Ik zit nu achter de computer zoals ik vroeger in de doka zat. Ik heb al in 10 jaar geen donkere kamerwerk gedaan, ik kan nu dingen doen die ik nooit kon doen met analoog. Een paar weken geleden heb ik bijvoorbeeld een foto afgeleverd van 7 x 4 meter en ergens anders een foto van 12 meter breed, allemaal mogelijk dankzij digitaal.’

Sint Nicolaasga. Koeien in de avondmist in polder de Noedweg. Nikon D3 • ISO 3200 • f/4.8 • 1/5 @ 70mm. © Fotografie George Burggraaff.
Sint Nicolaasga. Koeien in de avondmist in polder de Noedweg.
Nikon D3 • ISO 3200 • f/4.8 • 1/5 @ 70mm. © Fotografie George Burggraaff.

Lees verder George Burggraaff: ‘Het gaat uiteindelijk om het zien van het beeld’

Fotografie: eropuit met je camera, de kou in

Hoewel het nog niet vriest, voelde het de afgelopen dagen al als herfst. Nog een paar maanden en je kunt alweer echt de kou in…
Thuis blijven zitten als het sneeuwt en vriest en het buiten koud is? Als je van sfeervolle plaatjes houdt, ga je juist dán naar buiten! Voor een mooie, maar wel koude, zonsopgang hoef je in de winter zelfs niet vroeg op te staan en je kunt weer vóór het avondeten thuis zijn en dan heb je de zonsondergang ook nog meegepikt.

Waar moet je rekening mee houden als je er in de winter op uit gaat? Naast gladheid moet je rekening houden met de kou. Dat lijkt voor de hand te liggen, maar is het niet. Als je er op uit gaat voor een wandeling, is dat iets anders dan er op uit gaan om foto’s te maken. Als je foto’s aan het maken bent, sta je stil, kijk je rustig in het rond en koel je af. Kleed je dus warmer aan dan je in eerste instantie zou denken.
Je bent niet de enige die last van de kou heeft: ook de batterij van je camera heeft daar last van. Je zult merken dat je batterij veel sneller een lagere capaciteit krijgt dan bij normale temperaturen. Al zijn we hier niet in de poolstreken: toch is je batterij bij een paar graden onder nul veel sneller leeg. Als batterij dreigt leeg te raken, kun je hem altijd nog proberen op te warmen in je broekzak, onder je oksel, of op welke warme plek dan ook, dat kan wel een paar opnamen schelen. Neem in ieder geval een reservebatterij mee, als je er de hele dag op uit gaat. En als je die dan in je broekzak bewaart, dan is ie lekker warm als je hem gaat gebruiken.
Lees verder Fotografie: eropuit met je camera, de kou in

De ideale app voor al je foto’s: Google Photos (2)

Foto’s bewerken, delen, sorteren en het maken van gifjes

Google Photos, de ideale app voor al je foto’s klinkt misschien wat overdreven, bijna alsof we aandelen Google hebben… Maar toch, maar toch, als je ziet wat de app allemaal kan op je mobiele apparaten en wat de achterliggende technologie bij Google ook nog met je foto’s kan uithalen, wordt je vanzelf enthousiast.

Google Photos upload je foto’s naar de Google servers. Als je gekozen hebt voor High quality, dan kan je al je foto’s naar die servers transporteren. De foto’s van je mobiele apparaten en je foto’s die op je desktop computer staan. Dat kunnen er natuurlijk nogal veel zijn, zeker als je al je foto’s uit je Lightroom-catalogus naar Google hebt gestuurd. Die foto’s staan dus niet op je mobieltje of tablet, maar ergens in de cloud op een server bij Google. Toch kan je – natuurlijk wel afhankelijk van de verbinding die je met je mobieltje hebt – razendsnel bij die foto’s.

Verschillende manieren om naar je foto's te kunnen kijken: links Comfortable view, rechts Day view.
Verschillende manieren om naar je foto’s te kunnen kijken: links Comfortable view, rechts Day view.

Je kunt op verschillende manieren naar je foto’s kijken en door je fotocollectie scrollen. Je hebt de keuze uit Comfortable view, Day view, Month view en Year view. Bij Comfortable view worden de foto’s groter getoond in een soort mozaïek van staande en liggende foto’s, inderdaad een prettige manier om door je foto’s te scrollen.
Lees verder De ideale app voor al je foto’s: Google Photos (2)

De ideale app voor al je foto’s: Google Photos (1)

Er zijn op je mobiele apparaten legio apps voor het bekijken, bewerken en delen van foto’s. Je hebt de Gallery-apps, Carousel (een verbinding met je dropbox), Photos op iOS en natuurlijk Lightroom Mobile. Carousel is bijvoorbeeld goed in het organiseren van je foto’s, maar niet in het bewerken. En zo is er altijd wel iets wat ontbreekt. Een app die alles kan, waarmee je foto’s kunt bekijken, ze kunt back-uppen, delen en bewerken en die voor bijna alle platforms beschikbaar is is Google Photos (Google Foto’s). De ideale foto-app.

Google Photos geeft je eigenlijk alles wat je wilt van een foto-app:
• Je kunt er je foto’s in bekijken,
• de foto’s die je maakt op je mobieltje worden meteen geback-upt op de servers van Google,
• je kunt de foto’s bewerken,
• je kunt foto’s vanaf je desktopmachine naar Google Photos sturen,
• je kunt zoveel foto’s bij Google neerzetten als je wilt,
Google doet – als je dat wilt – leuke dingen met je foto’s, zoals het maken van geanimeerde gifjes van een reeks achter elkaar geschoten foto’s, het maakt verhalen van een serie foto’s, zorgt dat ze makkelijk doorzoekbaar zijn en nog veel meer,
• en dat alles kun je ook nog delen met wie je maar wilt.

Google Photos is beschikbaar voor mobiele apparaten en voor de desktop computer.
Google Photos is beschikbaar voor mobiele apparaten en voor de desktop computer.

Aan het werk

In eerste instantie zul je ermee aan het werk gaan op je mobiele apparaten, je Android-telefoon, je tablet, iPad, iPod of iPhone, meestal apparaten waarmee je ook foto’s kunt maken. Voor deze mobiele apparaten moet je de Google Photos app installeren; voor Android uit de Play Store en voor iOS uit de App Store. De app werkt samen met je Google account (Gmail-account).
Lees verder De ideale app voor al je foto’s: Google Photos (1)

Fotografie: een zonsondergang vastleggen

Wat is er meer cliché dan een zonsondergang fotograferen? Een zonsopgang misschien? Niets is er echter meer bevredigend dan het fotograferen van zo’n zonsopkomst of zonsondergang. Cliché misschien, maar romantisch. Niet elke zonsopkomst of zonsondergang zal er echter spectaculair uitzien. De zon een klein bolletje in de lucht, wat oranje wordt en dan in de zee of achter de heuvels zakt… Er moet wel wat meer te zien zijn.

Er wordt wel eens gezegd dat Los Angeles van die mooie zonsondergangen heeft vanwege de smog. Dat is absoluut waar. De omstandigheden in de lucht spelen een grote rol bij het schieten van een romantisch plaatje, of het nu smog of stof in de lucht is. Wat wolken – waar het licht van de ondergaande zon zijn kleur aan gaat geven – stof in de lucht, van bijvoorbeeld smog – helpen om de lucht er spectaculair te laten uit zien als de zon zich richting de horizon begeeft. Een spectaculaire lucht… maar hoe belicht je die?

Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.
Zonsopkomst boven het IJ-meer. Het is moeilijk voorspelbaar: soms is een zonsopkomst of zonsondergang saai, soms spectaculair. Deze was onverwacht spectaculair. Ik moest er wel vroeg voor op staan.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/160 @ 85mm.

De belichting

De grootste moeilijkheid bij het fotograferen van een zonsondergang is de belichting. De meter van de camera wil een gelijkmatige belichting tussen voorgrond – bijvoorbeeld het strand – en achtergrond – de rode bal in de lucht, met als resultaat dat er eigenlijk niets goed is: de zon is overbelicht en de voorgrond is onderbelicht. De camera op de automatische belichtingsstand zal hier dus niet helpen, je zult zelf moeten ingrijpen. Om die ondergaande zon goed belicht te krijgen zal je moeten onderbelichten. Hoe je dat instelt verschilt per camera, je zult in ieder geval naar een handmatig stand toe moeten. Bij een camera in de P- S- of A-stand is er altijd een manier op de camera om onder of over te belichten met de belichtingscompensatie. Weet je niet hoe je die moet veranderen? Kijk in je handleiding!

Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld. Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.
Silhouetten in de voorgrond versterken het totale beeld.
Nikon D80 • ISO 100 • f/9 • 1/320 @ 85mm.

Compensatie

Begin met de compensatie op -1 te zetten. Als dat niet genoeg is probeer je -1.3 of -1.6 of nog meer. De truc is door meerdere opnamen met verschillende instellingen op de juiste belichting uit te komen. Doordat er wordt onderbelicht om het licht van de zon goed te krijgen, worden de onderwerpen op de voorgrond onderbelicht. Daar kun je gebruik van maken door die onderwerpen als zwarte silhouetten af te beelden. De foto krijgt er meer kracht door. Beknibbel niet op de hoeveelheid foto’s die je neemt: opslagruimte in de vorm van kaartjes voor je camera is goedkoop. Blijf doorgaan met fotograferen en speel met de belichtingen. Zoveel tijd heb je ook weer niet: een zonsondergang is in een half uurtje voorbij. Kijk voortdurend naar het resultaat op het lcd-scherm en let daarbij op het histogram: zorg dat het histogram niet helemaal tegen de rechterkant aanzit, want dan is de foto overbelicht en zit je met een uitgebeten lucht en zon en om die zon gaat het nu juist. Omdat het zonlicht steeds zwakker wordt, worden de belichtingstijden langer, zodat je ofwel de camera moet ondersteunen door hem op een muurtje zetten of op een statief om nog een scherpe foto te krijgen. Je kunt natuurlijk ook de ISO-waarde hoger zetten.

Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp. Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.
Speel met de voorgrond, de zon hoeft niet per se scherp.
Nikon D700 • ISO 800 • f/5.6 • 1/320 @ 135mm.

Tips

Wat laatste tips: zoom eens flink in op die zon! Bij een groothoek instelling heb je misschien een hele mooi lucht, maar is de zon een stipje… Inzoomen dus met een flinke zoomlens.
En blijf fotograferen ook als de zon al onder is, de kleuren blijven nog wel een tijdje mooi, en de zon schijnt nog steeds tegen de wolken aan…
Vergeet niet je belichtingscompensatie terug te zetten nadat je klaar bent, zodat je de volgende keer niet meteen begint met een onderbelichte foto!

Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten. Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.
Abstractere beelden mogen ook. Bij dit voorbeeld werd niet rechtstreeks in de zon gefotografeerd, dus is er ook wat minder contrast, waardoor makkelijker te belichten.
Nikon D700 • ISO 400 • f/11 • 1/160 @ 135mm.

Fotografie: naar buiten in regen en wind

Ben je een mooiweerfotograaf? Zo een die er alleen op uit gaat als het weer een beetje lekker is, de zon schijnt of wanneer het licht ‘zo mooi’ is? Gelijk heb je, wie wil er nu niet met mooi licht fotograferen?! Er is echter meer dan mooi weer of mooi licht. Er is lelijk weer en er is lelijk licht. Ook dat kan mooi zijn en de moeite waard zijn om vast te leggen.

Denk eens aan mooie natte glinsterende straten in de regen, regendruppels tegen een donkere achtergrond, een sneeuwjacht over kale velden, mist waar de zon doorheen tracht te breken of de dreigende luchten voorafgaand aan heftige onweersbuien… Dat zijn de sfeerbeelden die je kunt vastleggen als je er op uitgaat met slecht weer.
Er zijn wel een aantal zaken waarmee je rekening moet houden als de wolken zich samenpakken. Als het wat donkerder wordt zul je je ISO-waarde hoger moeten zetten, wilt je nog uit de hand kunnen fotograferen. Ook weer niet té hoog, want dan krijg je weer last van ruis, hoewel dat meer de moderne camera’s ook wel weer meevalt. Een ruis in een foto hoeft niet lelijk te zijn.
Lees verder Fotografie: naar buiten in regen en wind

Hans Speekenbrink: ‘Hoe groter de artiest, hoe moeilijker ze soms kunnen doen’

Bovenstaand portret van Hans Speekenbrink: © Hans Speekenbrink.

Voor het boek ‘Tips en Trucs voor de digitale spiegelreflexcamera’ interviewde ik vier verschillende fotografen, ieder met zijn eigen specialiteit. Dit interview – uit 2009 – is met Hans Speekenbrink, over zijn specialiteit podiumfotografie en is een aanvulling over de blogpost over het fotograferen van concerten.

Hans Speekenbrink is inmiddels alweer een jaar of vijf bezig met theater- en muziekfotografie. Eigenlijk deed hij dat al vanaf zijn 16de jaar, toen hij naar optredens van Golden Earring en Dave Dee Dozy Beaky Mick and Tich ging en met eenvoudige camera’s hun optredens probeerde vast te leggen. De opkomst van de digitale fotografie vormde de aanzet tot het weer oppakken van zijn oorspronkelijke passie om daar met de huidige middelen nieuwe vorm aan te geven. Het meest actief is Speekenbrink met het registreren van live concerten en theatervoorstellingen, locatie theater en vrijwel alle andere podiumkunsten als beelden bij recensies op Jazzpodium.com en Cultuurpodium.nl. Het niet altijd optimale beschikbaar licht vormt daarbij een interessante uitdaging. Daarnaast voelt hij zich als een vis in het water tussen TV of filmcamera’s en weet hoe hij hoe hij in samenspraak met de opnameleider of regisseur de mooiste still’s weg kan snoepen, zonder de opnamen te verstoren. Fotografie bij de TV-opnamen van VPRO’s Vrije Geluiden zijn daarvan een voorbeeld.

Waarom fotografeer je theater en muziek?

‘Omdat ik van muziek houd en van fotografie en waarom zou je niet hetgeen gaan fotograferen wat je leuk vindt? Ik moet er niet aan denken om sport te fotograferen, dat zou ik een straf vinden. Ik heb een keer een tenniswedstrijd gefotografeerd, en toen heb ik me stierlijk lopen vervelen. Dat heb ik bij muziek nooit. Ik zie ook wel sportfotografen mooie beelden maken, maar ik vind sport niet leuk en muziek wel.’

Jamie Cullum tijdens een optreden op GentJazz. Canon EOS-1D Mark III • ISO 6400 • f/4 • 1/125 @ 47mm. © Hans Speekenbrink.
Jamie Cullum tijdens een optreden op GentJazz. Canon EOS-1D Mark III • ISO 6400 • f/4 • 1/125 @ 47mm. © Hans Speekenbrink.

Lees verder Hans Speekenbrink: ‘Hoe groter de artiest, hoe moeilijker ze soms kunnen doen’

Fotografie: het fotograferen van concerten

Bij een bezoek aan een popconcert in een zaal zie je allemaal mensen met opgeheven compactcamera’s en mobiele telefoons, die met een Flits! een foto nemen van een optreden van hun favoriete artiest of band. De resultaten van die geflitste foto’s zijn op zijn zachtst gezegd niet om over naar huis te schrijven. Dit soort foto’s hebben geen sfeer – want geflitst, waardoor er van het oorspronkelijke licht in de zaal niets meer over is – en bovendien zijn ze daarbij ook nog eens enorm irritant voor de optredende artiest, die maar de hele tijd in zijn gezicht wordt geflitst. Maar je hebt bijvoorbeeld een spiegelreflexcamera, de flits gaat niet automatisch omhoog als je gaat fotograferen. Je weet hoe je een artiest moet fotograferen. Of niet?

Het grote probleem én het grote voordeel bij het fotograferen van een concert is het licht. Die flitsers van die compactcamera’s gaan aan omdat er niet genoeg licht is om een foto zonder flits te maken. Daarnaast is het licht soms ook erg wisselend, rood, groen, geel of blauw licht en dan ook nog eens heel erg wisselend qua intensiteit. Dat ziet er op het toneel echter allemaal prachtig uit en zo wil je het ook op je foto’s vangen. Dat kan vrij eenvoudig.
Lees verder Fotografie: het fotograferen van concerten

Vernieuwingen in Lightroom Mobile voor Android

De Lightroom Mobile-versies voor iOS en Android krijgen regelmatig een update. De versie voor Android loopt nog steeds een beetje achter op die van iOS, maar Lightroom Mobile Android 1.2 brengt hem naderbij.
Hoe je met Lightroom Mobile aan het werkt kunt gaan lees je in een eerdere post op dit blog. In deze post lees je over de vernieuwingen.

Deze Android-versie heeft de volgende nieuwe mogelijkheden:
• Sneller aanpassen van foto’s door het kopiëren van bewerkingen van de ene foto en die te plakken op een andere.
• Foto’s op een nieuwe en handiger manier bijsnijden en (automatisch) rechtzetten.
• Met de nieuwe ‘segmented view’ bij je collections kun je sneller foto’s sorteren en doorzoeken.
• En er is RAW-ondersteuning voor de Panasonic Lumix CM1 Communication Camera.
Lees verder Vernieuwingen in Lightroom Mobile voor Android

Fotografie: zoek een onderwerp

Je wil een betere fotograaf worden, anders zou je dit boek niet lezen. Tips kunnen je daar bij helpen. Dan zal het bij die tips vaak over techniek gaan, maar eigenlijk zijn de beste tips, de tips die je creativiteit doen groeien, die er voor zorgen dat je beter gaat kijken, beter gaat zien. Techniek valt wel te leren. Je leest een keer over het hyperfocale punt, je oefent er wat mee en je kunt er daarna bijna onbewust mee werken. Als je eenmaal de fotografische technieken beheerst, is je camera gewoon een stuk gereedschap waarmee je een goede foto in elkaar kunt timmeren. Maar dan begint het eigenlijk pas.

Je kunt dan een technisch goede foto maken, een foto die scherp is van voor tot achter, die goed belicht is, enzovoort. Maar is die foto een mooie foto, een spannende foto? Zo’n foto waarbij iemand even blijft staan en zegt: wow! Dergelijke foto’s ga je maken als je niet meer hoeft na te denken over de techniek, als je ongestoord kunt kijken. Als je creatief kunt worden. Daar zou ik graag nog wat tips over geven. Het probleem is echter: wat zijn tips die je creativiteit stimuleren? Dat zijn misschien wat vage tips. Veel fotograferen, kijken naar wat anderen – fotografen die je goed vindt – maken en dat dan weer nadoen. Er zijn wel praktische dingen die je kunt doen om creatiever te worden. Je kunt je bijvoorbeeld vastbijten in een onderwerp.
Lees verder Fotografie: zoek een onderwerp

Fotografie: de weg naar het licht

Licht is het belangrijkste van een foto. Goed of mooi licht, slecht of lelijk licht kan een foto maken of breken. Of bestaat er geen slecht licht? Het is maar wat je er zelf van maakt. Licht… Het lijkt soms makkelijker om het licht te schilderen dan om het te fotograferen, hoewel schilders het vast niet met me eens zullen zijn. Als je meer aansprekende foto’s wilt maken, dan zul je er op uit moeten gaan wanneer het licht mooi is. Maar ja… wanneer is het mooi licht?

Van een foto in de zomer, midden op de dag genomen met hard zonlicht, wordt vaak gezegd dat het licht niet erg aansprekend is. Alles wordt weliswaar prachtig en helder verlicht, maar een landschap ziet er toch al gauw vlak en saai uit. Misschien kijk je ‘niet goed’ en zijn die harde schaduwen juist wél mooi en kun je daar gebruik van maken om een beetje ‘harde’ foto te maken.
Natuurlijk is er licht dat helpt om een landschap net dat extra te geven wat een foto van het zelfde landschap op een ander moment – midden op de dag bijvoorbeeld – niet heeft: sfeer.
Lees verder Fotografie: de weg naar het licht

Compositie: meer regels om van af te wijken

Misschien denk je: ‘Nog meer compositieregels? Was die eenderde regel al niet genoeg cliché?’ Toch is het goed om je de vraag te stellen waarom dat beeld wat je in de zoeker ziet wel of niet aantrekkelijk is. Diagonale lijnen in je foto, een doorkijkje of lijnen die in de verte verdwijnen kunnen je foto sterker maken.

Naast de eenderde regel zijn er nog allerlei andere ‘regels’ die je op een fotocompositie zou kunnen loslaten. Een toegepaste compositieregel moet ervoor zorgen dat de foto werkt. Misschien kunnen we beter zeggen: regels die een compositie helpen beter te worden. Daar zijn een aantal voorbeelden van:

Diagonalen

Duidelijk aanwezig diagonale lijnen in een foto maken een foto sterker. Belangrijke elementen uit de foto lopen langs die diagonale lijnen en kunnende foto bijvoorbeeld diepte geven.

Doorkijkje

Een doorkijkje werkt ook bijna altijd. Een doorkijkje is misschien een beetje cliché, maar een foto genomen door een poort, raam, omzoomd door boomtakken, of wat dan ook, daarmee maak je een soort lijst om de foto heen. Die lijst zorgt dat je beter naar het onderwerp kijkt.

Kronkelende lijnen van de dijk en de weg naast de dijk, die naar de horizon voeren. Nikon D90 • ISO 1600 • f/8 • 1/50 @ 35mm.
Kronkelende lijnen van de dijk en de weg naast de dijk, die naar de horizon voeren.
Nikon D90 • ISO 1600 • f/8 • 1/50 @ 35mm.

Lijnen

Het is altijd mooi als er lijnen in de foto zijn die je aandacht vragen. Dat kunnen allerlei soorten lijnen zijn. Een kaarsrechte straat die van breeduit naar smal toeloopt is een voorbeeld. Het hoeven natuurlijk geen rechte lijnen zijn. Een mooie curve kan ook. Een kronkelig pad dat van voor in de foto kronkelig naar achteren loop. Een rivier die ergens naartoe kronkelt. Kaarsrechte lijnen van een gebouw.
Lees verder Compositie: meer regels om van af te wijken

Compositie: De eenderde regel

Misschien denk je: ‘Compositieregels? Ik kijk gewoon door de zoeker en ik druk af als ik een mooi plaatje in beeld heb!’ Dat is prima. Niks mis mee, je doet je compositie onbewust. Kijkend door de zoeker maak je je uitsnede. Toch is het een goed idee je eens te verdiepen in waarom dat beeld wat je in de zoeker ziet wel of niet aantrekkelijk is (voor anderen en jezelf).

Er zijn verschillende regels, die al door de oude meesters – van de schilderkunst, maar ook van de fotografie – gebruikt werden. De meest gebruikte – en misschien wel beste regel is: niets moet, alles mag (als het maar werkt, zou ik er aan toe willen voegen). Het kan echter geen kwaad om wat regels te kennen die de compositie van een foto spannender kunnen maken.

Voorbeeld van de eenderde regel: Voorgrond tweederde, lucht eenderde, in de middelste strook de weilanden, de schaatser in het middelste vak.  Nikon D90 • ISO 400 • f/9 • 1/320 @ 18mm.
Voorbeeld van de eenderde regel: Voorgrond tweederde, lucht eenderde, in de middelste strook de weilanden, de schaatser in het middelste vak.
Nikon D90 • ISO 400 • f/9 • 1/320 @ 18mm.

Horizontaal en verticaal in drieën

Een van de bekendste regels is de éénderde regel, ook wel de derderegel genoemd. Hierbij is het beeld zowel horizontaal als verticaal in drieën verdeeld, de rechthoek van de foto is in zes gelijke delen verdeeld. Zowel schilders als fotografen werken met deze ‘regel’. Belangrijke onderdelen van een foto bevinden zich op de kruising van de lijnen die je kunt trekken op die derde gedeelten van de fotografische rechthoek. Ogen van een portret kunnen zich dus op die kruisingen bevinden. Ook de horizon kan zich op een van de lijnen bevinden, waarbij je dus bijvoorbeeld éénderde voorgrond en tweederde lucht bij een foto kunt hebben of andersom natuurlijk, als de voorgrond interessanter is dan de lucht.
Lees verder Compositie: De eenderde regel

Printerprofielen wel of niet ouderwets?

Op het blog van de The Online Photographer vindt een interessante discussie plaats of het nog wel nodig is om printerprofielen te maken om een echt goede print te krijgen, of dat je gewoon met de ingebouwde printerkleurenmanagement van de printer en de printerdriver hetzelfde resultaat kunt krijgen.

Meesterprinter Ctein en technisch redacteur van het blog, die de honneurs op het blog waarneemt nu The Online Photographer op vakantie is, gooide met het artikel Are Profiles Obsolete? (Zijn profielen ouderwets?) de knuppel in het profielenhoenderhok. Eerst zegt hij dat je voor de nieuwe retina iMac misschien helemaal geen beeldschermkalibratie hoeft te doen, omdat hij geconstateerd had dat je bij afregelen op D6500 (de kleurtemperatuur) je eigenlijk geen verschil ziet met de oorspronkelijke instellingen.
In het volgende deel gaat hij verder: met de huidige generatie printers kun je volgens hem net zo goed, of soms misschien zelfs beter, gebruik maken van printerkleurmanagement, de ingebouwde kleurmanagement van de printerdrivers die Canon en Epson voor hun printers leveren.
Op die laatste bewering kwam al snel een reactie van Andrew Rodney, een kleurmanagementgoeroe en auteur van verschillende boeken over kleurmanagement: natuurlijk heb je nog wel custom made printerprofielen nodig en wel om drie redenen:
1. Bij printerkleurmanagement werk je in sRGB of AdobeRGB en die hebben een veel kleiner kleurbereik dan bijvoorbeeld 16-bits ProPhotoRGB. Je werkt dus met veel minder kleuren bij het gebruik van printerkleurmanagement.
2. Je kunt geen softproof maken bij het gebruik van printerkleurmanagement, met printerprofielen kan je dat wel.
3. En als je dan printerkleurmanagement wilt gebruiken, zit je eigenlijk vast aan de papieren van de fabrikant van de printer. Het printerkleurmanagementsysteem weet niets van papieren van andere fabrikanten, die vaak hele mooie, speciale papieren kunnen leveren.

Ik kan het niet anders dan eens zijn met Andrew Rodney en ook Ctein is al teruggekomen op zijn bewering dat het gebruik van printerprofielen ouderwets is. Vorm je eigen mening door het volgen van de discussie op het blog van The Online Photographer. Lees vooral ook de reacties onderaan de blogposts.

Tips en trucs voor de digitale camera

In 2009 schreef ik het boek Tips en trucs voor de digitale spiegelreflexcamera. Inmiddels is er een serie digitale camera’s die geen spiegel meer nodig hebben, camera’s die compacter zijn en lichter en waarmee je even mooie foto’s kunt maken als met een spiegelreflex. En natuurlijk zijn er de camera’s in de mobieltjes, die inmiddels in staat zijn tot het maken van foto’s die je een paar jaar geleden met een point-and-shoot camera moest maken. Het boek zou dan nu ook Tips en trucs voor de digitale camera kunnen heten.
Op het blog zal ik elke week een paar tips uit het boek plaatsen en aanpassen aan de eh… moderne tijd.
Maar… tips over compositie, werken met het aanwezige licht enzovoort, zijn tips en trucs die niet verouderen. Vandaag de eerste tip. Over compositie.

Compositie: Regels! Regels? Geen regels!

Over compositie is al heel veel geschreven. Ik zal er ook wat aandacht aan besteden, maar er is veel meer over te vinden in andere prachtboeken en online op het grote wereldwijde web.
En altijd lees je hetzelfde: over de 1/3-regel, over lijnen die in de verte weg moeten lopen, gebruik van herhalende patronen, enzovoort. Allemaal prachtige regels en adviezen die er voor zorgen dat een compositie klopt. Over die compositieregels zijn er weer dooddoeners zoals Je moet de regels kennen om ze te doorbreken. Ik gebruik deze dooddoener ook vaak. De regels kunnen doorbreken klinkt mooi, maar het is ook gewoon zo, dat je zonder een enkele regel bewust te kennen, fraai gecomponeerde foto’s kunt maken. Dat kan omdat je een natuurtalent bent (mazzel!), of het kan doordat je veel hebt gekeken naar foto’s van anderen en bewust of onbewust daarvan hebt geleerd.
Lees verder Tips en trucs voor de digitale camera