Alle berichten van Wim De Groot

Wim de Groot schrijft artikelen over Excel voor het populaire tijdschrift ComputerIdee en boeken bij van Duuren Media. Als freelance auteur heeft hij al vele lezers weten te boeien met dit rekenprogramma. Hij begeleidt in de gezondheidszorg mensen op het gebied van levensvragen. Daarbij is helder communiceren van groot belang. Dat hij helder kan communiceren blijkt ook in zijn uitleg van Excel. Aan beginnende en gevorderde gebruikers laat hij zien hoe ze de mogelijkheden van dit rekenwonder kunnen benutten. Als nuchtere noorderling doet hij niet moeilijk over zaken die ingewikkeld lijken. Zijn doel is om u plezier te laten beleven aan uw computer en aan Excel in het bijzonder. De boeken van Wim vind je hier.

Doelzoeken in Excel

Met de functie Doelzoeken in Excel vindt u bij een uitkomst de benodigde waarden in een formule. Met andere woorden: reken eens achterstevoren. In mijn boek Het complete boek Excel voor professionals, 5e editie. Komt deze functie uitgebreid aan bod, zoals u ook hieronder kunt constateren in een sneak preview. Vanzelfsprekend treft u in het boek nog veel en veel meer diepgravende tips en trucs aan voor dit ‘ultieme’ spreadsheetpakket van Microsoft!

Stel, u hebt een formule die rekent met de waarde in een bepaalde cel. Als u die waarde verandert, krijgt u uiteraard een andere uitkomst. Nu wilt u het andersom: u weet welke uitkomst u wilt hebben en u moet uitzoeken welk getal daarvoor zorgt. U kunt dan in die cel allerlei getallen proberen totdat u de gewenste uitkomst ziet. Met Doelzoeken gaat dit veel efficiënter.

In D4 staat een bedrag en in D7 wordt de btw daarbij opgeteld met:

=D4*1,21

Lees verder Doelzoeken in Excel

De functie TEKST in Excel

De functie TEKST in Excel geeft een waarde weer als tekst in de opmaak die u opgeeft. En dat biedt leuke en handige mogelijkheden. Hieronder bespreek ik deze functie, in mijn boek Het complete boek Excel voor professionals, 5e editie. Vanzelfsprekend treft u nog veel en veel meer diepgravende tips en trucs aan voor dit ‘ultieme’ spreadsheetpakket van Microsoft.

🖋️ Syntaxis van TEKST

=TEKST(waarde; “opmaakcode”)

De waarde is een getal, tijdstip, datum of percentage dat u wilt omzetten naar tekst; met de opmaakcode tussen dubbele aanhalingstekens bepaalt u de weergave.
Resultaat: het getal in een bepaalde opmaak.

Wilt u een bepaalde waarde in een zin opnemen, dan zal dat standaard als een getal worden weergegeven. Dat gebeurt ook met een tijdstip. U wilt bijvoorbeeld met de functie NU de zin samenstellen: ‘Het is nu 12:00’ als het op dat moment 12:00 uur is. U voert de formule in:

=”Het is nu “&NU()

Als het 1 juli 2020 12:00 is, zal dit resulteren in ‘Het is nu 44013,5’. Om het tijdstip in deze zin als 12:00 weer te geven, gebruikt u de functie TEKST in combinatie met een opmaakcode:

=”Het is nu “&TEKST(NU();”uu:mm”)

Nu staat er om 12 uur ’s middags wel ‘Het is nu 12:00’.

Lees verder De functie TEKST in Excel

Watervalgrafiek in Excel maken

Een watervalgrafiek in Excel komt uitstekend van pas voor financiële specialisten, zij kunnen zo snel de ontwikkeling van een beginkapitaal zien. Onderstaande tip is afkomstig uit mijn boek Het complete boek Excel voor professionals,5e editie. Vanzelfsprekend treft u nog veel en veel meer diepgravende tips en trucs aan voor dit ‘ultieme’ spreadsheetpakket van Microsoft.

Een watervalgrafiek laat de ontwikkeling zien van een beginkapitaal waarbij waarden worden opgeteld of afgetrokken. Dit type grafiek is handig om inzicht te krijgen in de manier waarop een beginwaarde wordt gevolgd door een aantal positieve en negatieve waarden. De kolommen met de beginwaarde en de uiteindelijke waarde staan vaak op de horizontale as, terwijl de tussenliggende waarden in zwevende blokken staan. Vanwege deze stappen wordt een watervalgrafiek ook wel bruggrafiek genoemd.

Voor deze ingebouwde watervalgrafiek hebt u Excel 2016 of 2019 nodig; hoe u deze maakt in een oudere Excel-versie, leest u elders in het boek

Lees verder Watervalgrafiek in Excel maken

De functie COMBINATIES in Excel

Excel kent een scala aan functies, bijvoorbeeld de functie COMBINATIES. Het is de moeite waard om eens in die ‘functionaliteit’ te duiken. In mijn boek Het complete boek Excel voor professionals,5e editie bespreek ik niet alleen tal van functies maar kunt u ook diepgravende (reken)voorbeelden en methodieken verwachten.

De functie COMBINATIES geeft het aantal mogelijke combinaties van een verzameling items.

🖋️ Syntaxis van COMBINATIES
=COMBINATIES(getal; aantal)

Met het eerste getal geeft u het aantal items in de verzameling op; het tweede getal is het aantal voorwerpen in elke combinatie. De volgorde van een combinatie maakt niet uit, dus verschillende volgordes van dezelfde voorwerpen tellen als één mogelijkheid.
Resultaat: het aantal manieren waarop deze items kunnen worden gecombineerd.

Bestaat een verzameling uit drie ballen: rood, wit en blauw, dan kunnen daarmee de volgendeB verschillende paren worden samengesteld: rood-wit, rood-blauw en wit-blauw; dus drie tweetallen in totaal (de volgorde maakt hier niet uit, rood-wit en wit-rood tellen één keer). Hoeveel tweetallen u kunt maken met drie items vindt u met de formule:

Lees verder De functie COMBINATIES in Excel

Celverwijzingen in Excel

Handboek Excel 2021

Creatief rekenen met de computer kan door bijvoorbeeld gebruik te maken van celverwijzingen in Excel. Onderstaande uitleg is afkomstig uit mijn Handboek Excel.

Behalve dat u getallen in de formule kunt plaatsen, kunt u in de formule ook verwijzen naar een cel waarin een getal staat.

1 Typt u eens 60 in cel B1.

2 Typ in cel D1 de volgende formule:
=B1
Hiermee laat cel D1 de inhoud van cel B1 zien, 60 dus.

U kunt deze formule ook als volgt invoeren.

1 Typ in D1 het isgelijkteken =.

2 Ga naar cel B1 (met de muis of met pijltoetsen) en druk op de Enter-toets. Ook nu staat in D1 de formule:

=B1

Deze formule wordt een celverwijzing genoemd. Zodra u in cel B1 een ander getal typt, geeft D1 dat getal weer. Ook de opmaak wordt overgenomen: staat het euroteken voor het getal in B1, dan komt dat er in D1 ook voor (totdat u zelf de opmaak van D1 verandert).

Lees verder Celverwijzingen in Excel

De beste tips en trucs voor Excel van Wim de Groot

Op Computer Creatief plaatsen we regelmatig tips en trucs voor en over Excel uit de boeken over Excel van Wim de Groot. Deze blogpost bevat alle tips (we zijn nog bezig met alle tips en trucs) die we van Wim de Groot over Excel op dit blog plaatsten. De beste tips en trucs voor Excel van Wim de Groot.

Wim de Groot schrijft alle blogposts over Excel op dit blog en hij schrijft boeken over Excel bij van Duuren Media. Als freelance auteur heeft hij al vele lezers weten te boeien met dit rekenprogramma. Aan beginnende en gevorderde gebruikers laat hij zien hoe ze de mogelijkheden van dit rekenwonder kunnen benutten. Als nuchtere noorderling doet hij niet moeilijk over zaken die ingewikkeld lijken. Zijn doel is om u plezier te laten beleven aan uw computer en aan Excel in het bijzonder. De boeken van Wim vind je hier. Alle tips over Excel, de beste tips én trucs voor Excel vind je hieronder. Een interview met Wim de Groot over Excel kun je HIER lezen.


Kleurenschalen in Excel

Met kleurenschalen in Excel kunt u eenvoudig en automatisch de ‘temperatuur’ van een waarde in een cel aangeven. Onderstaand fragment is afkomstig uit mijn Handboek Excel

U kunt de voorwaardelijke opmaak op een reeks van cellen toepassen en dan met kleurschakeringen de onderlinge verhouding tussen de getallen verduidelijken. Dat gaat met de optie Kleurenschalen. U hebt bijvoorbeeld een maand lang de maximumtemperatuur van de dag genoteerd. U kunt nu de temperaturen onder het vriespunt in blauwe tinten weergeven (hoe kouder, hoe donkerder het blauw), temperaturen boven nul in rode tinten (hoe warmer, hoe donkerder het rood) en precies nul graden wit.

1 Selecteer de cellen met de temperaturen, in dit voorbeeld B2 tot en met B32.

2 Klik in het tabblad Start op Voorwaardelijke opmaak, Kleurenschalen; hierdoor opent u een keuzelijst met voorbeelden. De eerste zes opties hebben een schaal met drie kleuren, daar staat ook rood-wit-blauw tussen. De volgende zes opties bieden schakeringen tussen twee kleuren. Lees verder Kleurenschalen in Excel

Een Notitie plaatsen in Excel

Een notitie plaatsen in Excel kan dingen voor uzelf of voor anderen verduidelijken en (of) als reminder fungeren. Altijd handig! Onderstaande uitleg is afkomstig uit mijn Handboek Excel.

We beginnen voordat we het onderwerp notitie plaatsen in Excel aansnijden met een belangrijke opmerking over het verschil tussen notities en opmerkingen in deze software:

Dit artikel (en een flink stuk uit het boek) gaat over notities en opmerkingen. Deze woorden lijken synoniemen, maar in de Excel-versie uit Microsoft 365 is er een belangrijk verschil. Om de zaak te compliceren heeft Microsoft de notitie uit Excel 365 in Excel 2021 een opmerking genoemd.

Een notitie in Excel 365 (of een opmerking in Excel 2021) is een toelichting bij gegevens of een uitleg bij een formule. In de tab Controleren heeft de knop voor een notitie de vorm van een Postit-briefje, in het werkblad herkent u een notitie aan een rood driehoekje rechtsboven in een cel.

Een opmerking in Excel 365 is een vraag die u aan een collega stelt met wie u samenwerkt; deze functie ontbreekt in zijn geheel in Excel 2021, omdat Excel 2021 niet gericht is op samenwerken. U vraagt om een antwoord of om een andere reactie. Dit is dus een manier van overleggen. Uw vraag en de reacties daarop vormen een keten (een thread). In het tabblad Controleren hebben de knoppen voor opmerkingen de vorm van een tekstballon (als in een stripverhaal), in het werkblad is het kenmerk van een opmerking een paarse vijfhoek rechtsboven in de cel. Hebt u met een eerdere versie van Excel gewerkt, dan kunnen deze termen verwarrend zijn, want wat daarin een opmerking was, heet nu een notitie. En in Excel 2021 heet het dus nog steeds een opmerking.

notitie plaatsen in Excel
Een toelichting achter een rood driehoekje heet een notitie in Micorosft 365 en een opmerking in Office 2021. U kunt in Microsoft 365 overleggen door middel van opmerkingen.

Lees verder Een Notitie plaatsen in Excel

Cellen verplaatsen in Excel

Cellen verplaatsen in Excel is iets dat met regelmaat voorkomt. Het kan zowel met de muis als met het toetsenbord. Onderstaande tips zijn afkomstig uit mijn Handboek Excel.

Laten we beginnen met cellen verplaatsen in Excel middels de muis.

Eén of meer cellen verplaatsen

1 Beweeg de muisaanwijzer naar de rand van de cel, zodat de vorm van de muisaanwijzer verandert in een witte pijl met een kruis van pijltjes.

2 Houd de linkermuisknop ingedrukt.

3 Sleep de cel naar een andere plaats; de markering blijft nog op zijn plaats, maar aan het groene kader bij de muisaanwijzer ziet u waar u naartoe gaat.

4 Laat daar de muisknop los.

Lees verder Cellen verplaatsen in Excel

Met het toetsenbord door Excel navigeren

U kunt vanzelfsprekend de muis gebruiken, maar na een tijdje blijkt met het toetsenbord door Excel navigeren vaak een stuk sneller! Onderstaande tips zijn afkomstig uit mijn Handboek Excel 2021.

U kunt zoals beloofd met het toetsenbord door Excel navigeren (of beter: de werkbladen daarin). In de tabel ziet u wat er gebeurt als u op een bepaalde toets drukt.

met het toetsenbord door Excel navigeren

Als u de Ctrl-toets ingedrukt houdt en op een pijltoets drukt, kunt u snel heen en weer. In een leeg werkblad hebt u de volgende mogelijkheden:

met het toetsenbord door Excel navigeren

Lees verder Met het toetsenbord door Excel navigeren

Getallen afronden in Excel

Vaak zit u helemaal niet te wachten op een berg cijfers achter de komma, afronden in Excel is gelukkig geen probleem! Getallen afronden in Excel is afkomstig uit mijn Handboek Excel 2021.

Excel kan getallen afronden met de functie AFRONDEN. Dat gaat volgens de gebruikelijke regel: decimalen kleiner dan 5 worden naar beneden afgerond, de decimalen 5 en groter naar boven. U geeft hierbij op hoeveel cijfers er achter de komma moeten overblijven.


afronden naar hele getallen in Excel

Opbouw van de functie AFRONDEN

=AFRONDEN(getal;aantal decimalen)
Tussen de haakjes geeft u eerst op wat Excel moet afronden. Dat kan een getal zijn, een celverwijzing of een formule. Na de puntkomma geeft u het aantal decimalen op dat u wilt overhouden.
De uitkomst is een getal, afgerond op het opgegeven aantal decimalen. Engels: ROUND


Lees verder Getallen afronden in Excel

Selecteren met toetsen in Excel

In Excel bent u ongetwijfeld veel in de weer met het toetsenbord, dus selecteren met toetsen in Excel voorkomt steeds weer grijpen naar de muis. Onderstaande tips zijn afkomstig uit mijn nieuwe Handboek Excel 2021.

U kunt cellen (ook) selecteren met toetsen in Excel, wat erg prettig kan zijn omdat u niet steeds weer uw hand naar de muis hoeft te bewegen. U gaat naar de cel die u wilt bewerken door op een van de pijltoetsen te drukken.

Wilt u een aantal cellen naast elkaar selecteren, houd dan de Shift-toets ingedrukt en druk op de pijltoets-Rechts.

Wilt u een aantal cellen naar rechts selecteren, druk dan niet heel vaak op de pijltoets-Rechts, maar houd deze toets iets langer ingedrukt. De markering schuift dan automatisch opzij.

Wilt u een aantal cellen onder elkaar selecteren, houd dan de Shift-toets ingedrukt en druk op de pijltoets-Omlaag.

Lees verder Selecteren met toetsen in Excel

Het nieuwe Handboek Excel 2021

Eind maart verschijnt het Handboek Excel 2021, evenals eerdere versies geschreven door Wim de Groot. We lichten hier een tipje van de sluier op en geven alvast een deel van hoofdstuk 12 weer. Zo ervaart u hoe de stijl van het boek eruit ziet.

Uw werkblad beveiligen, maar enkele cellen openhouden

U kunt een werkblad beveiligen, dan kan niemand de gegevens veranderen. Maar wat, als u toch een paar cellen open wilt houden, zodat mensen daar iets kunnen invoeren? Het beveiligen van een werkblad lijkt een kwestie van alles of niets, maar dat valt mee.

U stelt de beveiliging van een werkblad als volgt in.

  1. Klik op de tab Controleren en klik op Blad beveiligen.
  • Of klik met de rechtermuisknop op de bladtab onderaan en kies Blad beveiligen.

Lees verder Het nieuwe Handboek Excel 2021

Maak een speelschema met Excel

Excel is voor een sportclub inzetbaar voor allerlei zaken. Zoals bijvoorbeeld het opzetten van een speelschema. De tip ‘Maak een speelschema met Excel’ is afkomstig uit mijn boek Excel aan het werk, functies voor wiskunde en statistiek.

Stel je een schema voor een competitie op, dan wil je zeker weten dat ieder team twee keer tegen elk ander team speelt: één maal thuis en één maal uit. Je hebt een schema voor bijvoorbeeld zes teams ingedeeld, zie de afbeelding. In de eerste helft worden de eerste vijf wedstrijddagen gespeeld. In de tweede helft de andere vijf dagen, die zijn gewoon het spiegelbeeld van de eerste helft: wie op Dag 1 thuis speelt, speelt op Dag 6 uit enzovoort.

Lees verder Maak een speelschema met Excel

Rekenvolgorde in Excel

Sinds meer Van Dalen niet meer op antwoord wacht, heerst er nogal wat onduidelijkheid over wat voorrang heeft. Aandacht voor de rekenvolgorde in Excel dus! Onderstaand fragment is afkomstig uit mijn boek Excel aan het werk, functies voor wiskunde en statistiek.

De berekeningen in een Excel-formule worden uitgevoerd van links naar rechts in de volgorde waarin ze in de formule staan. Maar zet je bijvoorbeeld een vermenigvuldiging en een optelling in één formule achter elkaar, dan gelden er voorrangsregels. De volgorde is:

1 machtsverheffen en worteltrekken;

2 vermenigvuldigen en delen;

3 optellen en aftrekken.

Zo wordt =3*2+4 afgewerkt als: eerst 3 maal 2, dat is 6 en dan plus 4, is samen 10. Het vermenigvuldigen heeft voorrang op het optellen.


Het ezelsbruggetje ‘Meneer Van Dale Wacht Op Antwoord’ wordt niet meer gebruikt; die was niet eenduidig, want vermenigvuldigen leek voor delen te komen, maar die worden berekend in de volgorde waarin ze staan, evenals optellen en aftrekken.


Lees verder Rekenvolgorde in Excel

Subtotaal in Excel berekenen

Je kunt cellen filteren, en van die gefilterde selectie een subtotaal in Excel berekenen. Hoe dat in z’n werk gaat leest u hieronder. Afkomstig uit mijn boek Gegevens verwerken in Excel.

Als je een kolom in een tabel optelt met de functie SOM en je gaat die tabel filteren, dan zal de uitkomst van deze optelling altijd gelijk blijven: je ziet altijd het totaal van alle rijen, ook de niet-gefilterde getallen worden meegeteld. Wil je alleen de getallen optellen die gefilterd zijn, gebruik dan de functie SUBTOTAAL. Deze functie berekent een subtotaal in een lijst of database.


subtotaal in Excel berekenen

Syntaxis van SUBTOTAAL

=SUBTOTAAL(functiegetal; gebied)

Als functiegetal geef je een getal van 1 tot en met 11 op, of van 101 tot en met 111, dat aangeeft welke functie moet worden gebruikt, zie de volgende tabel; na de puntkomma verwijs je naar een gebied van cellen.

Lees verder Subtotaal in Excel berekenen

Random getallen in Excel

Zo af en toe heb je eens wat random getallen in Excel nodig. Is geen enkel probleem, hieronder lees je hoe dat in z’n werk gaat. Afkomstig uit mijn boek Excel aan het werk, functies voor wiskunde en statistiek.

Soms heb je willekeurige cijfers nodig. Voor een proefberekening, voor zomaar wat data of voor kansberekening. Dan kun je steeds zelf getallen bedenken, maar je kunt ze ook door Excel laten invoeren. Hiervoor gebruik je de functie ASELECT, ASELECTTUSSEN of ASELECT.MATRIX.

Lees verder Random getallen in Excel

Datum en tijd in Excel

Wat is er nu sexy aan datums en tijdstippen in Excel? Je noteert ze in een lijst meestal als saaie aanduidingen. Maar wist je dat je er ook reuze-interessante berekeningen mee kunt maken? Om bijvoorbeeld te zien welke leeftijd iemand op dit moment heeft. Of je trekt twee tijdstippen van elkaar af om het aantal gewerkte uren aan de weet te komen. Hoe, dat doen we in het boek Datum en tijd in Excel uit de doeken.

Datum en tijd

Het werken met datum en tijd bestaat uit twee delen: een deel over datums en een deel over tijd (je had al zo’n vermoeden).

In het deel over datums kun je ‘losse’ datums prikken (als op een kalender) en een periode berekenen. Wil je weten wanneer Pasen over drie jaar valt, op welke dag van de week het Kerst is, wanneer het Ramadan is, Koningsdag, Moederdag enzovoort? Geef een willekeurig jaar op en Excel zet de feestdagen op een rij. Je leest hoe je een jaarkalender maakt, hoe je het weeknummer van een datum vindt en de wanneer jouw AOW begint. Moet je een lijst verwerken met datums in de Amerikaanse schrijfwijze, dan zet je die snel om naar de Nederlandse notatie. Lees verder Datum en tijd in Excel

Naar beneden afronden voor de belasting in Excel

Bespaar geld (en hoofdpijn) met zaken naar beneden afronden voor de belasting in Excel, altijd een prettige gedachte. Onderstaande tip is afkomstig Excel aan het werk, functies voor wiskunde en statistiek.

In de belastingaangifte wordt met hele bedragen gewerkt. Je mag de bedragen afronden in je voordeel, dat betekent bij bedragen die je moet betalen of waarover je een percentage moet betalen: afronden naar beneden voor de belasting op een heel getal. Hierbij kun je vaak de functie GEHEEL toepassen. Neem bijvoorbeeld Box 3. Twee fiscale partners hebben samen een vermogen van 132.000. Er geldt een heffingsvrij vermogen van 61.692, zodat hun totale grondslag sparen en beleggen 70.308 is. Dat valt binnen de eerste schijf en die wordt verdeeld in 67% spaardeel en 33% beleggingsdeel. Staat de 67% voor het spaardeel in E7 en dit bedrag in G7 dan is de formule voor I7:

=GEHEEL(E7*G7)

Die kopieer je omlaag voor de andere delen. De bedragen worden naar beneden afgerond. Vervolgens telt van dit spaardeel 0,07% mee voor het fictieve voordeel. Met dit percentage in K7 bereken je dit voordeel in M7 met:

=GEHEEL(I7*K7) Lees verder Naar beneden afronden voor de belasting in Excel

Grootste waarden optellen in Excel

Je kunt eenvoudig de tien grootste waarden optellen in Excel, een klusje dat best eens van pas komt zo af en toe. Onderstaande tip is afkomstig uit mijn boek Excel aan het werk, functies voor wiskunde en statistiek.

De tien grootste waarden optellen in Excel is snel te realiseren en komt best van pas. Stel, je hebt verkoopcijfers (of scores) en je wilt daar de tien grootste waarden uit halen en die optellen. Dat gaat niet met SOM.ALS, maar wel met SOMPRODUCT.

In het volgende voorbeeld staan de waarden onder elkaar in B2 tot en met B24. Je formule is:

=SOMPRODUCT(GROOTSTE(B2:B24;RIJ(1:10)))

Deze zoekt automatisch de tien grootste waarden uit het gebied en telt die op.

Hier verwijst RIJ niet naar de gewone rijnummers in het werkblad, maar in het geheugen wordt een eigen tabel aangemaakt en daarvan worden de rijnummers gebruikt. Lees verder Grootste waarden optellen in Excel